Krugman: Những điều Walsh "không nói" còn quan trọng hơn những gì "đã nói"

Chủ nhân Giải Nobel Kinh tế Paul Krugman khi đánh giá bài phát biểu đầu tiên của Chủ tịch Fed, Kevin Warsh, tại Jackson Hole đã thẳng thắn cho rằng: điều thực sự đáng chú ý trong bài phát biểu này là những điều Warsh không nói đến. Theo Krugman, quan điểm của Warsh còn diều hâu hơn trước, hoàn toàn từ bỏ thước đo lạm phát thay thế từng được thử nghiệm và cũng không phát đi bất kỳ tín hiệu nào cho những ai đang mong đợi Fed sẽ cắt giảm lãi suất.

Ngày 29/8, khi trả lời phỏng vấn Yahoo Finance, Krugman cho biết bài phát biểu của Warsh “nghe hoàn toàn là quy trình bình thường”, không ám chỉ chuyển hướng chính sách cũng không chuẩn bị nền nào cho việc giảm lãi suất. “Nếu Trump hy vọng ông ấy sẽ ủng hộ chính sách giảm lãi suất, hay sẽ mềm mỏng hơn các thành viên FOMC khác, thì điều đó đã không xảy ra.”

Krugman đồng thời chỉ ra một “mâu thuẫn hiển nhiên” mà ông cho là rõ ràng nhất: Warsh trong bài phát biểu khẳng định lãi suất ngắn hạn là công cụ then chốt của chính sách tiền tệ, các biện pháp phi truyền thống chỉ dùng trong trường hợp đặc biệt—trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Besant lại đang thúc đẩy kế hoạch mua trái phiếu dài hạn, về thực chất là một chương trình nới lỏng định lượng do Bộ Tài chính chủ trì. “Warsh nói chúng ta không làm như vậy nữa, nhưng chỉ cách đó vài con phố, họ lại đang làm đúng như thế.”

Mâu thuẫn lớn nhất: Đường nứt chính sách giữa FED và Bộ Tài chính

Krugman cho rằng chi tiết đáng chú ý nhất trong bài phát biểu lần này chính là sự mâu thuẫn rõ rệt giữa phát ngôn của Warsh về công cụ chính sách tiền tệ và hoạt động hiện tại của Bộ Tài chính.

Warsh trong bài phát biểu đã chỉ rõ, lãi suất ngắn hạn là công cụ trung tâm của chính sách tiền tệ, chính sách phi truyền thống chỉ dùng khi đặc biệt cần thiết. Tuy nhiên, Krugman chỉ ra kế hoạch mua trái phiếu dài hạn mà Bộ trưởng Tài chính Besant đang triển khai về thực chất là một chương trình nới lỏng định lượng do Bộ Tài chính thực hiện—chính là chính sách tiền tệ phi truyền thống mà Warsh đề cập.

“Warsh nói chúng ta không làm thế nữa, nhưng chỉ cách đó vài con phố, họ lại đang làm đúng như vậy,” Krugman nói, “Đó là một mâu thuẫn hiển nhiên.”

Ông nhận định, rạn nứt chính sách này sẽ còn kéo dài, đặc biệt sau khi công bố chương trình repo kép của Bộ Tài chính, căng thẳng giữa hai cơ quan càng trở nên rõ nét hơn.

Bất ngờ tích cực: Krugman cho rằng "có được một chủ tịch Fed bình thường"

Dù trước đó giới quan sát có nhiều lo ngại về việc bổ nhiệm Warsh—bao gồm liệu ông có trở thành “người thực thi trung thành” cho Trump hay thúc đẩy những cải cách chính sách quyết liệt—Krugman cho biết, bài phát biểu này lại khiến ông cảm thấy bất ngờ yên tâm.

“Chúng ta có được một chủ tịch Fed bình thường, tôi nghĩ điều đó rất tốt, đó chính là điều chúng ta mong đợi.”

Krugman đặc biệt chú ý rằng Warsh thậm chí không đề cập tới chuyện thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed—vốn từng được coi là một trong những chủ trương cốt lõi của ông. “Nếu tôi không nghe sót, ông ấy hoàn toàn không nói gì về vấn đề đó.”

Trí tuệ nhân tạo: Thái độ bất khả tri của Warsh được Krugman đánh giá cao

Ở chủ đề trí tuệ nhân tạo, Warsh cũng bày tỏ quan điểm khá thận trọng. Ông thừa nhận AI đang thúc đẩy đầu tư tăng trưởng, lo ngại về tình trạng đình trệ kéo dài dường như đang giảm bớt, nhưng từ chối đưa ra nhận định chắc chắn về tác động kinh tế của AI.

Krugman dành đánh giá tích cực cho quan điểm này. Ông chỉ ra rằng Warsh từng gợi ý năng suất tăng nhờ AI có thể giúp giảm bớt áp lực lạm phát, nhưng lần này lập luận đó đã được tiết chế đáng kể.

“Sự bất khả tri này thực ra là một điều đáng khích lệ, đó là cách tiếp cận khôn ngoan.” Krugman thừa nhận, ở câu chuyện AI tác động tới kinh tế, “bạn muốn tin điều gì thì cũng sẽ có chuyên gia ủng hộ quan điểm đó.”

Dẫn dắt diều hâu: Warsh kiên định thước đo lạm phát chuẩn

Krugman chỉ ra trong vài tháng gần đây, Warsh từng công khai thử nghiệm liệu có nên dùng thước đo lạm phát khác, ám chỉ lạm phát thực tế có thể không nghiêm trọng như số liệu chính thức. Tuy nhiên tại Jackson Hole lần này, Warsh hoàn toàn trở lại với thước đo lạm phát chuẩn, và chỉ số này hiện vẫn cao hơn mục tiêu chính sách.

“Ông ấy đứng vững trên chỉ số chuẩn, mà chỉ số đó vẫn ở trên mục tiêu. Vì vậy so với phát ngôn trước đây, lần này đúng là một bài phát biểu diều hâu.” Krugman nói.

Warsh đưa ra một số dữ liệu cụ thể trong bài phát biểu, cho thấy ông không cho rằng lạm phát hiện nay chỉ là tạm thời, ngược lại phần lớn các nhóm hàng hóa và dịch vụ đều đang tăng giá quá cao. Krugman xem đây là tín hiệu cho sự “duy trì chính sách thắt chặt cho đến khi có thêm nhiều tín hiệu cải thiện đáng kể.”

Nhóm nhiệm vụ: Krugman cho rằng chỉ là "động thái câu giờ"

Warsh nói trong bài phát biểu về 5 nhóm nhiệm vụ chính sách mới được thành lập trong Fed, đánh giá tiến triển là đáng khích lệ, nhưng đề xuất cụ thể sẽ công bố sau. Krugman hoàn toàn không kỳ vọng nhiều vào nhóm này.

Ông dẫn lời thành viên Hội đồng Fed, Chris Waller, được cho là phát biểu tại một bữa tối rằng:

“Nói cho tôi biết trong nhóm nhiệm vụ đó gồm những ai, tôi sẽ nói được nhóm này sẽ đưa ra kết luận gì.”

Krugman nhận định chính sách tiền tệ là lĩnh vực được tranh luận nhiều nhất trên thế giới, “những nhóm nhiệm vụ này gần như không thể nói ra điều gì chúng ta chưa nghe hàng trăm lần rồi”, và ông thẳng thắn coi đó là “một động thái để câu giờ.”

Thuế Canada: Krugman cảnh báo có thể làm ngành ô tô Mỹ lao đao

Cuối buổi phỏng vấn, Krugman bình luận về việc Canada tăng thuế với hàng hóa Mỹ. Ông cho rằng hiện tại các mức thuế này có tính phá hoại nhưng phạm vi áp dụng vẫn khá hạn chế; tuy nhiên nếu căng thẳng leo thang, hậu quả sẽ nghiêm trọng.

“Nếu tất cả những gì Trump đe dọa áp thuế và các biện pháp trả đũa phía Canada đều trở thành hiện thực, cơ bản sẽ phá hủy ngành công nghiệp ô tô Mỹ.” Krugman nói, thực trạng hiện giờ vẫn “hài hước nhiều hơn là thực chất”, nhưng triển vọng thì không chắc chắn, “không ai biết điều này sẽ đi xa đến đâu.”