Premier Kanady: umowa handlowa między USA a Kanadą wciąż jest możliwa, ale Ottawa nie zrezygnuje z prawa do pogłębiania współpracy z Unią Europejską

Premier Kanady Mark Carney stwierdził, że osiągnięcie wzajemnie korzystnego porozumienia handlowego ze Stanami Zjednoczonymi jest nadal możliwe, ale Kanada nie zamierza poświęcać własnej suwerenności dla umowy, w szczególności nie zrzeknie się prawa do samodzielnego zawierania porozumień handlowych z Unią Europejską ani innymi gospodarkami.

23 września, według The Wall Street Journal, Carney ujawnił podczas wywiadu dla tej gazety w trakcie sesji ONZ, że od czasu załamania się negocjacji handlowych w sierpniu bieżącego roku, obie strony poczyniły pewne postępy, choć niewystarczające do osiągnięcia porozumienia.

Wcześniej administracja Trumpa nałożyła na Kanadę wysokie cła, a Ottawa wprowadziła środki odwetowe, co doprowadziło do dalszej eskalacji napięć handlowych między państwami.

Carney w tym samym czasie zadeklarował, że aktywnie dąży do pogłębienia oraz sformalizowania partnerstwa Kanady z Unią Europejską, podkreślając, że rozszerzanie współpracy z sojusznikami i dywersyfikacja zależności to nieodzowny wybór w obecnym układzie geopolitycznym, aby bronić suwerenności państwa.

Oznacza to, że Kanada zamierza przyspieszyć dywersyfikację swoich relacji zagranicznych, co może zaowocować zmianą strategicznego priorytetu relacji ze Stanami Zjednoczonymi.

Carney podkreślił, że po załamaniu negocjacji w sierpniu nadal istniało wiele kwestii będących "liniami czerwonymi" dla obu stron — część z nich została zdjęta ze stołu, lecz zasadnicze różnice nie zostały wyeliminowane. Powiedział:

W późnej fazie rozmów pojawiło się szereg spraw, których nie zamierzaliśmy i nie zamierzamy przekraczać — to nasze linie czerwone. Część z nich została już wycofana, ale jedną z kluczowych zasad pozostaje to, że nie poświęcimy suwerenności. Możliwość zawierania umów handlowych z innymi jurysdykcjami jest dla nas kluczowa.

W sytuacji impasu w negocjacjach z USA, Carney kładzie nacisk na pogłębienie współpracy z Europą. Podkreślił, że Kanada nie zamierza dążyć do członkostwa w Unii Europejskiej, lecz współpraca w strategicznych obszarach, takich jak kluczowe surowce, bezpieczeństwo energetyczne oraz zdolności satelitów na niskiej orbicie, rzeczywiście wzmacnia odporność suwerenności obu stron.

Carney zaznaczył również, że pole kooperacji obejmuje projekty badawcze, bezproblemowe systemy płatności cyfrowych, a nawet uczestnictwo w europejskim programie wymiany studenckiej Erasmus+.

Obecnie Kanada, wspólnie z Ukrainą, bierze udział w unijnej inicjatywie SAFE, której celem jest wspieranie rozwoju przemysłu zbrojeniowego i technologii. Kanada współpracuje też z krajami bałtyckimi oraz skandynawskimi nad zapewnieniem bezpieczeństwa północnej flanki NATO, obejmującej region Arktyki. Carney podkreślił:

Wszystkie państwa zdają sobie sprawę, że wzajemne połączenia mogą zostać wykorzystane jako broń — może to dotyczyć handlu, łańcuchów dostaw czy wszelkiego rodzaju systemów płatności finansowych. Jeśli chcę zachować suwerenność, muszę dokonać dywersyfikacji, dlatego potrzebuję partnerów.

Zapytany o stosunki z Trumpem, Carney wypowiadał się bardzo dyplomatycznie. Stwierdził:

Koncentrujemy się na obszarach umożliwiających osiągnięcie obopólnych korzyści — współpraca w zakresie bezpieczeństwa jest tu na pierwszym miejscu. Każde słowo prezydenta uważnie analizuję. Jednak pewne rzeczy mogą nie przetrwać próby czasu.

Przywołując powtarzające się wypowiedzi Trumpa określające Kanadę jako "51. stan", stanowisko Carney'a odzwierciedla pragmatyzm Ottawy w kontaktach z Waszyngtonem: utrzymywać współpracę w sprawach bezpieczeństwa, nie rezygnując z pryncypiów w kwestiach handlowych i suwerennościowych.

Carney uznał obecną sytuację za pytanie o dojrzałość zarządzania państwem. Podkreślił:

W świecie wzajemnych powiązań, aby właściwie rozumieć istotę suwerenności, potrzeba dojrzałego osądu: można zamknąć się na świat i zachować suwerenność, ale to grozi ubóstwem; można też, nie tracąc suwerenności, głęboko integrować się globalnie — pod warunkiem, że się działa. To najważniejsza lekcja ostatnich lat.