Boeing „zamienia aktywa na udziały”, nietypowy zakład na Archer (ACHR.US) – „gospodarka niskiego poziomu” przechodzi od wyścigu spalania gotówki do komercyjnej realizacji

Z aplikacją Strefa Finansów dowiedzieliśmy się, że amerykański gigant produkcji lotniczej Boeing (BA.US) sprzeda kilka swoich działów specjalizujących się w rozwoju technologii latających taksówek i dronów liderowi amerykańskiej „gospodarki dolnej przestrzeni powietrznej” Archer Aviation Inc (ACHR.US), co oznacza, że amerykański producent samolotów skupia się teraz na swojej podstawowej działalności, czyli samolotach komercyjnych i obronie wojskowej. Po ujawnieniu tej informacji, akcje Archer Aviation na początku sesji giełdowej wzrosły o ponad 15%.

Jeśli chodzi o eVTOL (samoloty elektryczne pionowego startu i lądowania) oraz całą „gospodarkę dolnej przestrzeni powietrznej”, ważniejszym sygnałem jest to, że konkurencja w branży przechodzi z etapu „kto skonstruuje latający elektryczny samolot miejski” do „kto potrafi zbudować kompletny ekosystem lotnictwa niskiego pułapu”.

Obie firmy ogłosiły w poniedziałek we wspólnym oświadczeniu, że Archer z siedzibą w Kalifornii przejmie dział Wisk, SkyGrid i Insitu Boeinga, które zajmują się projektowaniem i produkcją bezzałogowych statków powietrznych oraz miejskich systemów zarządzania ruchem lotniczym. Archer uzyska teraz autonomię Wisk, inteligencję przestrzeni powietrznej SkyGrid (system wykorzystujący sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe do optymalizacji tras lotów i przepływu ruchu powietrznego) oraz ogromną ilość rzeczywistych danych lotniczych Insitu, a także doda własne platformy Midnight, drony i AI w lotnictwie, co oznacza ewolucję z producenta eVTOL OEM do superplatformy Physical AI — „autonomiczne/bezzałogowe statki powietrzne (Aircraft Autonomy) + OS przestrzeni powietrznej (Airspace OS) + obronność” w taksówkach powietrznych.

Boeing konsoliduje Wisk, SkyGrid oraz Insitu z Archer, w zamian uzyskuje blisko 20% udziałów i nadal zachowuje prawa do korzystania z kluczowej technologii autonomicznego lotu. Sygnał tu nie polega na „wycofaniu się Boeinga z eVTOL”, lecz na tym, że gospodarka dolnej przestrzeni powietrznej przechodzi od rozproszonego, kosztownego wyścigu prototypów do integracji platform autonomicznych lotów, zarządzania przestrzenią powietrzną, produkcji kadłubów i scenariuszy wojskowych.

Boeing się odchudza, Archer przyspiesza ekspansję!

Według oświadczenia, w ramach transakcji Boeing otrzyma również część udziałów w Archer oraz osiągnie z nią ważną umowę o współdzieleniu technologii. Dzięki tej najnowszej umowie Boeing zachowa prawa do korzystania z kluczowej technologii autonomicznego lotu Wisk, by móc ją zastosować w obecnych i przyszłych systemach produkcji samolotów komercyjnych i wojskowych.

Po latach błędnych decyzji i problemów z dostawą jakości, które doprowadziły do zmiany poprzedniego zarządu, Boeing nieustannie stara się odwrócić sytuację, a sprzedaż działalności poza podstawowym biznesem komercyjnym i wojskowym jest ważnym krokiem w tym procesie. Największy konkurent Boeinga — europejski Airbus SE — w zeszłym roku również przerwał prace nad projektem „miejskich latających taksówek”.

Po pandemii COVID-19 w 2020 roku, wiele firm eVTOL zadebiutowało na giełdzie i wydało miliardy na rozwój, ale Archer jest obecnie jednym z nielicznych stabilnych deweloperów samolotów eVTOL — jednym z wiodących producentów takich statków powietrznych.

Administracja Trumpa włączyła testy eVTOL do priorytetów w rozporządzeniu o „dominacji USA w dziedzinie dronów” na rok 2025. W tym roku Federalna Administracja Lotnictwa USA rozpoczęła pilotażowy program integracji eVTOL, uruchamiając testy zaawansowanych statków powietrznych w ośmiu lokalizacjach.

Samolot Midnight należący do Archer najwcześniej dopiero w przyszłym roku może uzyskać oficjalną certyfikację regulatora FAA, pozwalającą na funkcjonowanie jako taksówka powietrzna w USA.

Po ogłoszeniu informacji, akcje Archer w przedsesji wzrosły nawet o 25%. Kurs Boeinga pozostał zasadniczo bez zmian; po otwarciu sesji akcje Archer wzrosły o ponad 15%.

W 2023 roku Boeing stał się jedynym właścicielem Wisk. Wisk to startup z miejskimi taksówkami powietrznymi z zapleczem badawczym Google. Ten stuletni gigant lotniczy liczył na wykorzystanie technologii z Doliny Krzemowej do poszerzenia swojej obecności w przyszłościowych autonomicznych statkach powietrznych typu latająca taksówka.

Archer przejmuje Wisk, SkyGrid i Insitu, gospodarka dolnej przestrzeni powietrznej wkracza w epokę dużej konsolidacji

Ta transakcja na pozór wygląda jak sprzedaż aktywów niezwiązanych z podstawową działalnością przez Boeinga, lecz w rzeczywistości bardziej przypomina „wyjście kapitałowe + technologię zastrzeżoną + nową inwestycję poprzez udziały” w ramach restrukturyzacji branżowej. Archer przejmie Wisk Aero, SkyGrid i Insitu od Boeinga: Wisk wnosi technologię autonomicznego lotu, rozwijanej przez sześć generacji samolotów, na bazie ponad 1700 testów, SkyGrid oferuje oprogramowanie do zarządzania zautomatyzowaną przestrzenią powietrzną, Insitu posiada rozwinięty biznes dronów i obronności, działa w 35 krajach i generuje ponad 200 mln USD rocznego przychodu; wszystkie trzy firmy posiadają łącznie prawie 2 miliony godzin doświadczenia lotniczego.

Jednocześnie Boeing nie wycofuje się całkowicie, lecz otrzymuje blisko 20% udziałów w połączonym Archer, zachowuje prawa do kluczowej technologii autonomicznego lotu Wisk i kontynuuje współpracę technologiczną z Archer. Dla Boeinga to sposób na przekazanie kosztownego, długiego w certyfikacji ryzyka eVTOL wyspecjalizowanemu podmiotowi, zachowując dostęp do przyszłościowych technologii i udziałów; dla Archer zaś to uzupełnienie układanki — eVTOL pasażerski + autonomia lotu + drony + zarządzanie przestrzenią powietrzną + przychody z obronności.

Dla eVTOL i całego łańcucha gospodarki dolnej przestrzeni powietrznej najważniejszy sygnał to przekształcenie konkurencji z „kto skonstruuje latający elektryczny samolot” w „kto potrafi stworzyć kompletny system lotnictwa dolnej wysokości”. Prawdziwą barierą dla masowej komercjalizacji jest nie tylko bateria, silnik czy aerodynamika, lecz również redundancja bezpieczeństwa, automatyka lotów i percepcja, certyfikacja FAA, autonomiczne sterowanie, bieżące zarządzanie przestrzenią powietrzną, infrastruktura naziemna i zarządzanie tysiącami statków latających naraz.

Regulator amerykański przeszedł już do etapu testów w rzeczywistych warunkach: FAA (Federalna Administracja Lotnictwa) w Programie Integracji eVTOL wybrała 8 projektów obejmujących 26 stanów, testując miejskie taksówki powietrzne, cargo, transport medyczny i autonomiczny lot — Archer bierze udział w projektach w Nowym Jorku, New Jersey, Teksasie i na Florydzie. Oznacza to, że gospodarka dolnej przestrzeni powietrznej w USA przechodzi od „pokazów prototypów” do certyfikacji, wdrożenia, budowy infrastruktury i skalowania.

Transakcja oznacza też wejście eVTOL w drugą fazę, z koncentracją zwycięzców, zamiast szerokiej rezygnacji branżowej przez Boeinga. Po pandemii wiele startupów eVTOL inwestowało kapitał i wydawało pieniądze na rozwój, lecz produkcja lotnicza ma bardzo wysokie koszty certyfikacji, odpowiedzialność za wypadki, nakłady na produkcję i trudności operacyjne, więc ostatecznie rynek nie pomieści kilkudziesięciu niezależnych producentów. Boeing przenosi Wisk, SkyGrid i Insitu do Archer, sam zostając strategicznym udziałowcem z prawie 20% udziałów, aktywnie promując koncentrację zasobów na czołowych platformach. W przyszłości firmy, które mogą liczyć na trwałe wysokie wyceny w gospodarki dolnej przestrzeni powietrznej, to nie tylko te, które „potrafią zbudować latający samolot”, lecz również te, które przejdą przez pięć barier: certyfikacja lotnicza, produkcja masowa, autonomiczne loty Physical AI, cyfryzacja przestrzeni powietrznej oraz modele podwójnej komercjalizacji na rynku cywilnym i wojskowym.