Thành viên bỏ phiếu của Fed năm nay, Harker: Cần điều chỉnh lãi suất nhỏ hơn, nhanh hơn và thường xuyên hơn để chống lạm phát, cảnh giác với việc kỳ vọng lạm phát bị cố định

Quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Beth Hammack) cho biết, để tránh tình trạng lạm phát cao ăn sâu vào nền kinh tế, Fed nên cân nhắc thực hiện các điều chỉnh lãi suất nhỏ một cách nhanh chóng và thường xuyên, thay vì chờ đợi áp lực lạm phát tích tụ rồi mới tiến hành các biện pháp mạnh. Bà cho rằng, áp lực lạm phát ở Mỹ đã không còn chỉ giới hạn ở giá năng lượng; việc tăng thuế quan và nhu cầu xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang thúc đẩy chi phí tăng lên, hiện tại cần duy trì chính sách tiền tệ mang tính hạn chế.

Hammack là Chủ tịch Fed Cleveland và cũng là thành viên có quyền biểu quyết tại Ủy ban thị trường mở liên bang (FOMC) của Fed trong năm nay. Vào thứ Hai, bà đã phát biểu tại hội nghị thường niên của Hiệp hội các Nhà kinh tế doanh nghiệp toàn quốc (NABE) tổ chức tại Cleveland, Ohio, tập trung thảo luận về giao tiếp chính sách tiền tệ, đồng thời trình bày quan điểm cá nhân về lạm phát và chính sách lãi suất. Bà không đề xuất rõ ràng rằng Fed phải tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 10, nhưng nhấn mạnh rằng, để kịp thời đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%, chính sách tiền tệ cần duy trì đủ mức độ hạn chế.

Hammack nói: “Nếu điều kiện cho phép, tôi thường cho rằng việc điều chỉnh quy mô nhỏ và hành động tương đối nhanh chóng sẽ tốt hơn là chờ đợi và mạo hiểm cần phải sửa đổi mạnh mẽ hơn trong tương lai.” Quan điểm này cho thấy sự lo ngại của bà trước áp lực lạm phát kéo dài, đồng thời thể hiện sự ưu tiên kiểm soát lạm phát bằng các điều chỉnh chính sách kịp thời, từng bước, thay vì chỉ thực hiện những biện pháp mạnh sau khi đã quan sát dài hạn.

Áp lực lạm phát lan rộng ngoài lĩnh vực năng lượng, đầu tư AI và thuế quan thúc đẩy chi phí

Bà Hammack cho rằng, áp lực lạm phát ở Mỹ đang lan tỏa rộng, chứ không tập trung ở một lĩnh vực giá cụ thể. Ngoài giá năng lượng tăng, cú sốc chi phí từ thuế quan, cùng nhu cầu mạnh mẽ do xây dựng hạ tầng AI, đều gia tăng khó khăn trong kiểm soát lạm phát.

Bà chỉ ra rằng, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều đợt tăng thuế quan gây ra cú sốc chi phí. Dù về lý thuyết, một lần tăng thuế quan chỉ tạo ra tác động tăng giá một lần, nhưng nếu liên tiếp tăng thuế quan, doanh nghiệp có thể liên tục gặp cú sốc chi phí và chuyển những chi phí tăng này sang khách hàng.

Đồng thời, xây dựng hạ tầng AI đang thúc đẩy nhu cầu và giá cho máy tính, sản phẩm điện tử và các linh kiện công nghệ cao khác. Những chi phí này không chỉ ảnh hưởng đến các dự án trung tâm dữ liệu, mà còn có thể lan tỏa sang ngành hàng không, sản xuất điện và xây dựng, nơi sử dụng các linh kiện tương tự.

Bà Hammack cảnh báo, lạm phát ở mức cao vượt quá mục tiêu có thể dần hình thành tư duy lạm phát ăn sâu, khiến doanh nghiệp và người tiêu dùng xem mức lạm phát cao như một điều bình thường. Bà cho biết, nguy cơ này ngày càng tăng khi lạm phát cao tiếp tục tồn tại.

Bà cho rằng, chính sách hiện tại cần tạo đủ sức ép lên nền kinh tế để đảm bảo lạm phát có thể kịp thời trở về mức mục tiêu 2% của Fed. Ngay cả khi tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, việc lạm phát hạ nhiệt cũng cần thời gian, vì vậy không nên đánh giá thấp rủi ro lạm phát duy trì ở mức cao.

Ưu tiên điều chỉnh nhỏ và kịp thời, nhưng không ủng hộ rõ ràng tăng lãi suất tháng 10

Bài phát biểu của Hammack đưa ra tín hiệu chính sách ưu tiên kiểm soát lạm phát (diều hâu), nhưng không có nghĩa là bà ủng hộ rõ ràng việc Fed tăng lãi suất một lần nữa trong tháng này.

Fed đã tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 nhằm đối phó với áp lực lạm phát trở lại. Trước nhiều yếu tố như giá năng lượng tăng, chi phí thuế quan và nhu cầu đầu tư liên quan đến AI, các nhà hoạch định chính sách cần xét xem mức lãi suất hiện tại có đủ để kiềm chế nhu cầu, cũng như lựa chọn thời điểm và mức độ thắt chặt chính sách tiếp theo.

Quan điểm của Hammack là, nếu dữ liệu kinh tế và lạm phát cho thấy cần hành động, thì điều chỉnh quy mô nhỏ và sớm sẽ giúp tránh phải sửa đổi mạnh về chính sách sau này. Bà nhấn mạnh, chính sách tiền tệ nên phản ứng theo sự thay đổi của điều kiện kinh tế, chứ không nên coi việc chờ đợi là một lựa chọn không có chi phí.

Bà cũng từng nói rằng, các quan chức Fed có thể tận dụng những dữ liệu kinh tế sắp công bố để đánh giá thêm bối cảnh trước cuộc họp chính sách lần tới vào ngày 27 đến 28 tháng 10. Dữ liệu lạm phát mới nhất của Mỹ sẽ là một trong những tâm điểm mà thị trường chú ý.

Nhà đầu tư gần đây đã điều chỉnh giảm dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 10. "Thông tin Wall Street" từng đề cập rằng, bao gồm “Phó chủ tịch” và “phó chủ tịch thứ ba” của Fed, nhiều quan chức Fed gần đây phát đi tín hiệu giữ nguyên chính sách, cho thấy không có nhu cầu cấp thiết tăng lãi suất liên tục ở hai cuộc họp chính sách. Tuy nhiên, bài phát biểu của Hammack hôm thứ Hai cho thấy, ít nhất một số quan chức vẫn lo ngại áp lực lạm phát kéo dài, và cho rằng chính sách tiền tệ cần duy trì đủ mức độ thắt chặt.

Nhấn mạnh tính minh bạch của chính sách: Giải thích cơ chế phản ứng không đồng nghĩa cam kết đường đi lãi suất

Bên cạnh chủ đề lạm phát và lãi suất, trọng tâm tiếp theo trong bài phát biểu của Hammack ngày thứ Hai là Fed nên giải thích ra sao với công chúng về quyết định chính sách.

Bà cho rằng, các nhà hoạch định chính sách có trách nhiệm giải thích vì sao họ đưa ra các quyết định cụ thể, cũng như những dữ liệu kinh tế, điều kiện tài chính, dự báo và rủi ro nào ảnh hưởng đến đánh giá chính sách. Khi người tiêu dùng, doanh nghiệp, và thị trường tài chính hiểu rõ logic quyết định của Fed, họ sẽ chuẩn bị tốt hơn trong môi trường kinh tế bất định.

Song Hammack nhấn mạnh, giải thích cơ chế phản ứng chính sách không đồng nghĩa với việc cam kết đường đi lãi suất trong tương lai.

Bà cho biết, các nhà hoạch định chính sách cần thận trọng với những dự đoán rõ ràng về đường đi lãi suất, vì điều kiện kinh tế luôn thay đổi và lựa chọn chính sách trong tương lai buộc phải điều chỉnh theo đó. Bà nhấn mạnh: “Cơ chế phản ứng không phải là hướng dẫn dự báo.” Nếu thị trường coi giải thích về logic quyết định của quan chức như một cam kết cho hành động tương lai, thì sự minh bạch trong giao tiếp có thể biến thành kỳ vọng sai lệch về đường đi chính sách.

Quan điểm này cũng liên quan đến việc Fed tìm kiếm sự cân bằng giữa minh bạch và tính linh hoạt của chính sách. Hammack cho rằng, các quan chức nên giải thích rõ cách họ đánh giá dựa trên dữ liệu và điều kiện kinh tế, nhưng không nên để việc giải thích trở thành cam kết cố định về lãi suất trong tương lai.

Nhìn chung, bài phát biểu ngày thứ Hai của Hammack chuyển tải hai thông điệp: Một mặt, bà cho rằng áp lực lạm phát đang lan rộng ngoài lĩnh vực năng lượng, thuế quan và nhu cầu đầu tư AI khiến việc kiểm soát lạm phát phức tạp hơn, nên chính sách tiền tệ cần duy trì tính hạn chế; mặt khác, bà ưu tiên thực hiện các điều chỉnh nhỏ một cách kịp thời khi cần thiết để giảm nguy cơ phải sửa đổi mạnh về sau. Tuy nhiên, bà không đưa ra yêu cầu rõ ràng về việc Fed tăng lãi suất tháng 10; hướng đi chính sách tiếp theo vẫn phụ thuộc vào thay đổi của lạm phát và các dữ liệu kinh tế khác.