Hoặc khiến hàng nghìn tỷ yên luân chuyển vốn! Lợi suất tăng vọt thu hút sự chú ý trở lại, xuất hiện nhiều ý kiến kêu gọi GPIF tăng nắm giữ trái phiếu Nhật Bản

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng mạnh, các nhà phân tích chỉ ra rằng, một trong những quỹ hưu trí lớn nhất thế giới — Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF), có đủ lý do để xem xét nâng mục tiêu phân bổ trái phiếu nội địa từ mức hiện tại là 25% nhằm tìm kiếm lợi nhuận cao hơn.

Theo số liệu từ GPIF, tính đến quý từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, quỹ đã ghi nhận lỗ liên tiếp bảy quý trong đầu tư trái phiếu nội địa Nhật Bản. Nguyên nhân thua lỗ là do thị trường trái phiếu Nhật Bản tiếp tục suy yếu, với lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm từng tiến gần 3%, mức cao nhất trong gần 30 năm. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, việc lợi suất tăng mạnh lại có thể khiến loại tài sản này trở nên hấp dẫn trở lại đối với nhà đầu tư.

Chuyên gia nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Đại chúng Đệ Nhất, ông Koji Okuda, cho biết: “Khi lợi suất tăng cải thiện kỳ vọng lợi nhuận của trái phiếu nội địa, thì việc xem xét điều chỉnh tỷ lệ phân bổ là hoàn toàn hợp lý.” Ông cũng chỉ ra rằng, so với thời điểm ban đầu thiết lập mục tiêu, tình hình kinh tế hiện tại đã thay đổi và GPIF hiện hoàn toàn có điều kiện đánh giá lại xem tỷ trọng hiện tại còn phù hợp hay không.

Do quy mô quỹ cực kỳ lớn, các quyết định phân bổ tài sản của GPIF nhận được sự quan tâm cao từ các nhà tham gia thị trường toàn cầu. Tính đến cuối tháng 6, tài sản quản lý của quỹ vào khoảng 318 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 2 nghìn tỷ USD). Điều này có nghĩa, về lý thuyết, tỷ lệ phân bổ thay đổi một điểm phần trăm có thể kéo theo dòng vốn dịch chuyển hơn 3 nghìn tỷ yên.

Đồng thời, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Bộ trưởng Tài chính Katsuyuki Katayama cũng đã gia tăng áp lực lên quỹ hưu trí, thúc giục đưa nhiều vốn hơn đầu tư vào thị trường nội địa.

Ông Okuda nói thêm: “Sau khi GPIF đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố như kỳ vọng lợi nhuận và rủi ro dưới nhiều kịch bản kinh tế, việc cân nhắc nâng tỷ lệ phân bổ trái phiếu nội địa lên 30% tới 35% là điều đáng xem xét.”

Hiện tại, nhu cầu về trái phiếu nội địa Nhật Bản đã bắt đầu có dấu hiệu hồi phục. Tuần trước, công ty bảo hiểm nhân thọ lớn nhất Nhật Bản Nihon Life cho biết, dựa trên mức lãi suất hiện tại, họ có ý định trở thành người mua ròng trái phiếu chính phủ Nhật Bản trong năm tài khóa tới.

Tăng tỷ trọng trái phiếu nội địa cũng sẽ tác động tới thị trường ngoại hối. Dựa trên tính toán từ dữ liệu nắm giữ của GPIF cuối tháng 6, Okuda cho biết, nếu giảm trái phiếu nước ngoài và tăng tỷ lệ trái phiếu nội địa lên 30% sẽ cần mua khoảng 16 nghìn tỷ yên; nếu mục tiêu là 35%, quy mô mua vào sẽ tăng lên 32 nghìn tỷ yên.

Bộ trưởng Lao động, Y tế và Phúc lợi Nhật Bản Kenichiro Ueno, người giám sát GPIF, vào tháng 7 cho biết, “nếu cần thiết, sẽ điều chỉnh danh mục đầu tư cơ bản.” Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng nguyên tắc cơ bản của đầu tư là tạo ra lợi nhuận cho người thụ hưởng lương hưu.

Người phát ngôn của GPIF thì cho biết, quỹ không cho rằng môi trường đầu tư hiện tại khác biệt rõ rệt so với kỳ vọng ban đầu của danh mục đầu tư.

Yên Nhật mất giá cũng là vấn đề được nhà đầu tư quan tâm sát sao. Trưởng bộ phận quản lý quỹ và Giám đốc điều hành Mitsubishi UFJ Asset Management Kiyoshi Ishigane cho biết, xét tới rủi ro ngoại tệ, “việc bắt đầu xem xét giảm tỷ trọng tài sản nước ngoài và tăng trái phiếu nội địa là điều không có gì lạ.”

Tuy nhiên, cũng có những nhà phân tích nghi ngại về việc điều chỉnh tỷ lệ phân bổ mục tiêu.

Nhà kinh tế cấp cao bộ phận nghiên cứu chính sách của Viện Nghiên cứu NLI, ông Takahiro Niimi chỉ ra rằng, nếu GPIF tăng tỷ trọng trái phiếu nội địa, có thể sẽ phải chịu nhiều rủi ro hơn từ các tài sản khác để đạt mục tiêu lợi nhuận đầu tư. “Ngưỡng điều chỉnh là khá cao,” ông nói.

Nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Daiwa, cựu quan chức GPIF Kenji Shiomura cho rằng, nếu loại trừ yếu tố tăng trưởng lương, thì lãi suất hiện tại chưa tăng đáng kể, vì vậy việc có nên nâng tỷ trọng trái phiếu nội địa hay không vẫn chưa rõ ràng.

Vai trò điều tiết của GPIF

Cũng có ý kiến cho rằng, thay vì thay đổi mục tiêu phân bổ, chỉ cần tái cân bằng tài sản của GPIF là đủ. Sau khi thị trường chứng khoán Nhật Bản lập đỉnh kỷ lục và định giá đã trở nên đắt đỏ, nhà đầu tư bắt đầu chuyển sự chú ý sang trái phiếu nội địa cùng các tài sản khác. Chiến lược gia cao cấp về lãi suất của Nomura, Masaki Kuwahara, cho biết, như một phần của quá trình tái cân bằng, trong quý từ tháng 4 đến tháng 6, GPIF đã bơm 5,7 nghìn tỷ yên vào trái phiếu Nhật Bản, đánh dấu kỷ lục cao nhất trong một quý kể từ năm tài chính 2020.

Danh mục đầu tư cơ bản hiện tại của GPIF bắt đầu từ năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, có hiệu lực trong vòng năm năm. Danh mục này đặt mục tiêu đạt lợi nhuận cao hơn tốc độ tăng trưởng danh nghĩa tiền lương 1,9 điểm phần trăm trong dài hạn, đồng thời cố gắng tối thiểu hóa rủi ro để đạt được mục tiêu đó.

Trong quá khứ, GPIF từng điều chỉnh phân bổ trong giai đoạn thực hiện kế hoạch để đạt mục tiêu lợi nhuận. Ví dụ, tháng 10/2014, do kỳ vọng giảm phát sẽ được cải thiện, quỹ đã hạ mạnh tỷ trọng trái phiếu nội địa từ 60% xuống 35%, đồng thời nâng tỷ lệ phân bổ cổ phiếu Nhật và cổ phiếu nước ngoài từ 12% lên 25%.