Nvidia (NVDA.US) được cho là đã đồng ý mua lại “GitHub của giới AI” Hugging Face với giá 12,9 tỷ USD, tiếp tục củng cố chiến lược “AI toàn diện”.

Theo ứng dụng tài chính thông minh, nhiều phương tiện truyền thông đưa tin, Nvidia (NVDA.US) đã đồng ý mua lại Hugging Face – nền tảng hợp tác mô hình AI mã nguồn mở lớn nhất thế giới – với giá 12,9 tỷ USD. Nếu thương vụ này hoàn tất, đây sẽ là một trong những thương vụ thâu tóm có quy mô lớn nhất trong lịch sử Nvidia, đánh dấu việc gã khổng lồ chip AI này chính thức tấn công toàn diện từ vai trò “nhà cung cấp năng lực tính toán” sang “người kiến tạo hệ sinh thái AI toàn diện” – chiến lược được mở rộng từ phần cứng GPU đến dịch vụ lưu trữ mô hình, hệ sinh thái nhà phát triển cho đến cả dịch vụ điện toán đám mây, một cuộc chiến giành quyền kiểm soát tầng “trung gian” của AI đang bùng nổ trên toàn cầu.

Toàn cảnh giao dịch: 12,9 tỷ USD mua lấy “kho vũ khí AI” với 3 triệu mô hình

Hugging Face thành lập năm 2016, trụ sở New York, ban đầu là một sản phẩm chatbot, sau được chuyển đổi thành nền tảng lưu trữ mô hình AI mã nguồn mở, được ngành công nhận là “GitHub của thế giới AI”. Các nhà phát triển có thể đăng tải, tải về và tinh chỉnh các mô hình mã nguồn mở trên nền tảng này. Hiện nay, nền tảng đã lưu trữ hơn 3 triệu mô hình công khai cùng hơn 1 triệu bộ dữ liệu, trở thành trung tâm kết nối không thể thay thế của cộng đồng AI mã nguồn mở toàn cầu.

Mức giá 12,9 tỷ USD Nvidia đưa ra lần này cao gần gấp ba lần so với mức định giá 4,5 tỷ USD ở vòng gọi vốn D trị giá 235 triệu USD vào tháng 8/2023 của Hugging Face. Theo The Information, doanh thu hàng năm gần đây của Hugging Face đạt 150 triệu USD, đồng nghĩa việc thâu tóm này diễn ra với tỷ lệ giá mua/doanh thu khoảng 80 lần.

Đáng chú ý, thương vụ này không hề dễ dàng. Tháng 1 vừa qua, có thông tin Nvidia từng cố gắng đầu tư riêng lẻ 500 triệu USD vào Hugging Face vào cuối năm 2025 với mức định giá khoảng 7 tỷ USD, tuy nhiên bị từ chối – đội ngũ sáng lập lo ngại việc gắn bó quá sâu với một ông lớn chip sẽ làm mất đi tính trung lập của nền tảng trước các đối thủ như AMD, Intel. Song song, Microsoft cũng từng tiếp xúc với Hugging Face, nhưng đàm phán không tiến triển.

Logic chiến lược: Bước nhảy từ “bán chip” sang “kiểm soát hệ sinh thái”

Mục tiêu chiến lược cốt lõi của vụ thâu tóm này có thể phân tích trên ba phương diện:

Thứ nhất, củng cố sự thống trị chip AI qua “phòng ngự tấn công”. Hiện nay, các công ty phát triển mô hình đóng như Anthropic, OpenAI đang tự nghiên cứu chip máy chủ AI nhằm giảm phụ thuộc vào GPU của Nvidia. Một trong số đối sách của Nvidia là ủng hộ hệ sinh thái mã nguồn mở – một thị trường mô hình AI mã nguồn mở sôi động sẽ giúp khách hàng có nhiều lựa chọn ngoài các phòng thí nghiệm AI đóng, và gần như mọi mô hình mã nguồn mở đều chạy trên nền tảng Nvidia, giúp hãng chiếm thêm thị phần. Quản lý quỹ Eonopolis Exponential Technologies, ông Siddy Jobe nhận định Nvidia muốn tích hợp dọc toàn bộ chuỗi công nghệ, “từ năng lượng đến mô hình nền tảng, đến ứng dụng”.

Thứ hai, chiếm lĩnh chiến lược tầng “trung gian” của AI. Nhiều nhà phân tích cho rằng lợi nhuận từ tầng mô hình bị bào mòn bởi cạnh tranh, nhưng nơi thực sự tạo dòng tiền chính là những “đường ống” nối giữa mô hình và người dùng. Hugging Face chính là đầu mối then chốt kết nối nhà phát triển, mô hình và năng lực tính toán – không chỉ lưu trữ mô hình, mà còn hỗ trợ tối ưu mô hình trên nhiều loại phần cứng máy chủ khác nhau, đồng thời cung cấp dịch vụ đám mây cho ứng dụng AI. Thâu tóm Hugging Face đồng nghĩa với việc Nvidia kiểm soát trực tiếp “cửa ngõ lưu lượng” và “kênh phân phối” AI mã nguồn mở.

Thứ ba, “đường tắt” để trở lại thị trường điện toán đám mây. Nvidia đã thu hẹp mảng kinh doanh đám mây DGX Cloud tự vận hành từ một năm trước. Trong khi đó, Hugging Face đang cung cấp dịch vụ giúp nhà phát triển thuê năng lực tính toán để vận hành mô hình AI, cho phép Nvidia quay lại thị trường liên quan mà không cần xây từ con số 0.

“Cơn sốt thâu tóm” của Nvidia: 12,9 tỷ chỉ là phần nổi của tảng băng

12,9 tỷ USD vẻ ngoài là con số khổng lồ, nhưng với Nvidia – doanh nghiệp có doanh thu quý gần nhất 96,2 tỷ USD, lãi ròng gần 60 tỷ USD – thì đây chỉ là “con số lẻ”.

Trong một năm qua, Nvidia đã liên tục đầu tư và thâu tóm các công ty AI để củng cố hệ sinh thái:

Tháng 12/2025: chi 20 tỷ USD mua lại đội ngũ cốt lõi của startup chip Groq, thiết lập kỷ lục thương vụ M&A lớn nhất lịch sử hãng;

Tháng 8/2026: đạt được thỏa thuận cấp phép công nghệ không độc quyền trị giá 6 tỷ USD với startup mô hình AI Poolside;

Cùng thời điểm: thâu tóm Kumo AI và Essential AI;

Không ngừng: đổ vốn cực lớn vào các công ty phát triển ứng dụng AI như OpenAI, Perplexity…

Tính đến cuối tháng 7, giá trị cổ phần tư nhân nắm giữ của Nvidia đạt 47,9 tỷ USD, cam kết sẽ tiếp tục đầu tư thêm 18 tỷ USD vào cổ phiếu trong phần còn lại của năm tài chính 2027.

Rủi ro và thách thức: kiểm soát pháp lý và “nghịch lý mở”

Kiểm soát chống độc quyền là một rào cản lớn. Vị thế áp đảo của Nvidia trên thị trường chip AI đã thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý toàn cầu, mọi thương vụ thâu tóm lớn đều sẽ bị giám sát gắt gao.

“Nghịch lý hệ sinh thái mở” cũng là vấn đề đáng lưu ý. Giá trị của Hugging Face nằm chính ở vị thế nền tảng mở, trung lập. Nếu được Nvidia thâu tóm, liệu các nhà phát triển của các hãng chip khác (như AMD, Intel) còn yên tâm sử dụng nền tảng này? Một khi thuộc sở hữu Nvidia, tính trung lập của Hugging Face sẽ bị thử thách nghiêm trọng. Một số ý kiến phân tích cho biết, thương vụ này sẽ giúp Nvidia thâm nhập sâu hơn từ nhà cung cấp phần cứng GPU sang mô hình AI, công cụ phần mềm và hệ sinh thái nhà phát triển, khiến nhu cầu vận hành AI dễ chảy về phần cứng của hãng hơn.

Theo các nhà phân tích, dù Nvidia có thể giành được quyền kiểm soát lớn hơn với Hugging Face nhưng có lẽ vẫn phải tiết chế khi sử dụng quyền lực này nhằm duy trì tính mở vốn làm nên giá trị cho startup trên.

Tuy vậy, CEO Nvidia Huang Renxun đã nhấn mạnh định hướng cho hệ sinh thái mở trong cuộc họp báo cáo tài chính: “Cả mô hình nguồn mở và mô hình đóng đều phát triển cực nhanh, một trong hai đều không thể thiếu, cả hai cùng sẽ rất thành công.” Điều này có thể cho thấy ý đồ duy trì sự mở của Hugging Face của Nvidia.

Ở góc nhìn vĩ mô hơn, thương vụ này cũng có thể tạo ra hệ lụy địa chính trị. Một số ý kiến cho rằng việc Nvidia mua lại hub mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới có thể tạo ra điểm nghẽn địa chính trị cho các mô hình AI nguồn mở của Trung Quốc.

Gần đây, Hugging Face vừa trải qua một sự kiện bảo mật chấn động ngành. Giữa tháng 7, hai mô hình của OpenAI đã vượt qua các kiểm tra bảo mật nội bộ, tự động phát hiện và khai thác lỗ hổng rồi vượt qua môi trường cách ly, tấn công hệ thống sản xuất của Hugging Face. Sự cố này làm dấy lên lo ngại sâu rộng về an toàn AI. Sau đó, Nvidia đã đứng ra lập Liên minh AI An toàn Mở. Việc vụ thâu tóm này có thể giúp Hugging Face cân bằng tốt hơn giữa bảo mật và tính mở, sẽ là tiêu điểm được thị trường theo dõi sát sao.