"Giáo viên của Besant" kịch liệt phản đối Besant: Mua trái phiếu Mỹ là một sai lầm

Hai thầy trò từng giao tiếp gần như mỗi ngày, giờ đây lại đối đầu trực tiếp trong vấn đề quản lý thị trường trái phiếu Mỹ.

Ngày 24 tháng 8, nhà đầu tư tỷ phú Stanley Druckenmiller đăng bài bình luận trên The Wall Street Journal với tiêu đề Let the Bond Market Speak (“Hãy để thị trường trái phiếu tự lên tiếng”), công khai chỉ trích kế hoạch mở rộng mua lại trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent, thẳng thắn cho rằng đây là một “sai lầm”.

Druckenmiller là người thầy trong ngành hedge fund của Bessent hồi đầu sự nghiệp. Theo Bloomberg, trong thời gian tự vận hành quỹ phòng hộ của mình, Bessent hầu như ngày nào cũng trao đổi với Druckenmiller. Cả hai đều từng rèn luyện dưới trướng George Soros—mà Soros chính là huyền thoại nổi tiếng với vụ bán khống đồng bảng Anh, người đã nhiều lần đối đầu với các ngân hàng trung ương và chính phủ các nước.

“Chính phủ chống lại các yếu tố cơ bản để bảo vệ giá cả, cuối cùng luôn luôn là kẻ thua cuộc,” Druckenmiller viết trong bài.

Khi người thầy bắt đầu chỉ trích trò của mình, bài bình luận gay gắt này có lẽ là tiếng nói công khai phản đối nặng ký nhất từ trước đến nay đối với động thái của Bessent muốn can thiệp vào lợi suất trái phiếu.

Ảnh cắt từ video Stanley Druckenmiller

Các yếu tố cơ bản không ủng hộ việc kìm hãm lợi suất

Druckenmiller tiếp tục chỉ rõ, các dữ liệu vĩ mô hiện tại hoàn toàn không ủng hộ luận điểm kìm chế lợi suất dài hạn:

• Lạm phát từ 3%-4%, liên tục cao hơn mục tiêu của Fed kể từ năm 2021

• Tỷ lệ thất nghiệp 4,1%, theo mọi định nghĩa đều là toàn dụng lao động

• Thâm hụt ngân sách gần 6% GDP—“Mỹ chưa bao giờ có con số như vậy trong thời bình, trạng thái toàn dụng lao động”

• Nợ quốc gia vượt 40 nghìn tỷ USD ngay trong tuần Bộ Tài chính can thiệp

• Chi phí lãi ròng năm tài khóa này sẽ vượt 1,1 nghìn tỷ USD, nhiều hơn cả ngân sách quốc phòng

Trong bối cảnh như vậy, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm vẫn đang ở hoặc dưới mức tăng trưởng danh nghĩa của nền kinh tế. Druckenmiller nói:

Điều này có nghĩa là một người đi vay (chính phủ liên bang) vận hành thâm hụt 6% trong trạng thái toàn dụng lao động, lạm phát cao hơn mục tiêu, nhưng chi phí tài chính vẫn xấp xỉ tốc độ tăng trưởng kinh tế. Xét về lịch sử, đây là điều kiện tài chính nới lỏng chứ không phải thắt chặt.

Ông viết tiếp:

Thị trường trái phiếu không hề “đóng vai cảnh sát” như một số người nói. Nó chỉ là một quả bóng mềm cuối cùng cũng bắt đầu lên tiếng, và Bộ Tài chính lại vội vàng dập tắt nó.

“Mỗi điểm cơ bản bị can thiệp đều là trợ cấp cho trì hoãn”

Lập luận cốt lõi của Druckenmiller là: lợi suất dài hạn là cơ chế kỷ luật tài khoá duy nhất còn lại của Mỹ.

Cả hai đảng trong thập kỷ qua đều mở rộng các cam kết, làm ngơ với toán học tài chính. Một nền dân chủ sẽ không tự sửa chữa chính sách tài khoá chỉ bởi một biểu đồ của văn phòng ngân sách, mà chỉ khi cái giá của sự thụ động trở nên rõ ràng và cấp bách—khi lãi suất thế chấp bắt đầu cắn vào, khi đấu giá trái phiếu xuất hiện tail, khi cái giá chính trị của lợi suất dài hạn vượt qua cái giá chính trị của động chạm tới chi tiêu—thì họ mới hành động.

Ông chỉ ra hậu quả trực tiếp:

Mỗi điểm cơ bản bị ép lợi suất đều là trợ cấp cho trì hoãn. Đè thấp lãi suất dài hạn sẽ tô hồng dự báo chi phí lãi, làm giảm tính cấp bách lên bề mặt, cho phép những người đang nắm quyền trấn an cử tri rằng nợ công là vấn đề của người khác.

Ông cũng nhấn mạnh, đợt mở rộng mua lại này lại diễn ra đúng vào giai đoạn nước rút của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Chỉ cần hành động quản lý nợ mà nhìn có vẻ đi theo lịch chính trị thôi cũng đã tiêu tốn một tài sản mất hai thế kỷ mới tích luỹ được: uy tín của thị trường trái phiếu Mỹ. Loại tài sản này không dễ phục hồi giá trị đâu.

Tiền lệ lịch sử: Kết cục của kiểm soát lợi suất

Druckenmiller viện dẫn quá khứ để cảnh báo kết cục cuối cùng của con đường này:

Từ 1942 đến 1951, Fed kìm lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn để tài trợ cho chiến tranh thế giới thứ hai. Trần lợi suất này còn được duy trì sau khi chiến tranh kết thúc, tài trợ thâm hụt bằng cách in tiền, rốt cuộc dẫn tới lạm phát hai con số. Phải tới Thoả thuận Bộ Tài chính–Fed năm 1951 mới dỡ bỏ cơ chế này, sau đó tình trạng đàn áp tài chính ngấm ngầm đã đánh thuế lên cả một thế hệ tiết kiệm.

Nhà hoạch định chính sách Mỹ vạch ranh giới giữa quản lý nợ và kiểm soát giá cả là có lý do. Lần can thiệp này đang dần xoá nhoà ranh giới đó.

Ông cũng cảnh báo đường đi nước bước: Ngay ngày hôm sau khi Bessent tuyên bố, bà đã ám chỉ quy mô hoạt động có thể vượt 4 tỷ USD; khi thị trường trái phiếu chưa phản ứng, quan chức Bộ Tài chính cấp cao nói với báo giới có thể sử dụng tài khoản chung TGA để can thiệp.

Một khi thị trường tin Bộ Tài chính cố thủ ở một mức giá, mỗi lần lợi suất tăng sẽ biến thành phép thử cho quyết tâm chính thức, và quy mô can thiệp sẽ phải liên tục mở rộng để chịu nổi những phép thử này.

Gợi ý của ông: Hãy để thị trường tự lên tiếng

Cuối bài, Druckenmiller nêu ra giải pháp mà ông cho là đúng đắn:

• Đưa hoạt động mua lại trở về đúng mục đích: nhỏ, định kỳ, chỉ nhằm quản lý thanh khoản với trái phiếu không còn đáo hạn, được thông báo tại cuộc họp tái cấp vốn hàng quý, tuyệt đối không tăng quy mô tạm thời vào lúc lợi suất lên

• Thành thật gia hạn kỳ hạn nợ, chấp nhận định giá của thị trường—“Nếu trái phiếu 30 năm chỉ bán được ở mức 5,5%, đó không phải là khủng hoảng mà là hoá đơn phải trả”

• Cách duy nhất thực sự để đẩy lãi dài hạn xuống thấp: giải quyết thâm hụt cơ bản, thúc đẩy cải cách an sinh xã hội

Kết luận của ông là:

Chính phủ chống lại giá cả ngược với yếu tố cơ bản, vĩnh viễn sẽ thua. Chỉ thay đổi mỗi con số trước lúc đầu hàng họ đã chi bao nhiêu tiền.

Một chương trình hợp nhất tài khóa đáng tin cậy sẽ tác động tới lợi suất dài hạn lớn gấp 1.000 lần quy mô kế hoạch mua lại này.