Sự can thiệp của Bescent bắt đầu phát huy hiệu quả, chênh lệch lợi suất trái phiếu Mỹ thu hẹp rõ rệt, các nhà giao dịch trái phiếu dài hạn đặt cược lãi suất sẽ tiếp tục giảm

Theo ứng dụng tài chính thông minh tại Việt Nam, tuần trước Bộ trưởng Tài chính Mỹ Yellen bất ngờ thông báo mở rộng chương trình mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn, làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt trên phố Wall về việc liệu chính sách này có thực sự hạ thấp chi phí tài chính dài hạn của Mỹ hay không. Mặc dù lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn của Mỹ vẫn ở gần mức cao nhất trong nhiều năm, các chỉ số thị trường mới nhất cho thấy sự can thiệp của Bộ Tài chính đã bắt đầu phát huy tác dụng, các nhà giao dịch cũng ngày càng ít muốn đối đầu với lực lượng chính sách này, mà thị trường gọi là “quyền chọn bán kiểu Yellen”.

Kể từ khi Yellen thông báo mở rộng chương trình mua lại, trái phiếu kho bạc Mỹ đã thể hiện sức mạnh vượt trội so với hoán đổi lãi suất cùng kỳ hạn, chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm và lãi suất hoán đổi đã thu hẹp xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2 năm nay. Đồng thời, lợi suất trái phiếu kho bạc chuẩn cũng đã bắt đầu giảm dần sau khi trải qua một đợt rung lắc ngắn hạn khi chính sách được công bố.

“Quyền chọn bán kiểu Yellen” đang hình thành, thị trường không dám dễ dàng bán khống trái phiếu dài hạn

Tuần trước, Yellen thông báo Bộ Tài chính Mỹ sẽ tăng ít nhất gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn để giảm áp lực cho thị trường trái phiếu dài hạn của Mỹ.

Ông Jason Williams, Giám đốc chiến lược lãi suất Mỹ tại Citigroup đánh giá, chính sách mới của Bộ Tài chính tương đương với việc cung cấp một “vùng đệm an toàn” ở mức độ nhất định cho trái phiếu dài hạn, từ đó cải thiện kết cấu rủi ro-lợi nhuận cho việc nắm giữ trái phiếu dài hạn.

Ông mô tả sự hỗ trợ chính sách này như là một “quyền chọn bán của Bộ Tài chính” mới, có nghĩa là khi trái phiếu kho bạc dài hạn gặp phải tình trạng bán tháo nghiêm trọng, lợi suất tăng vọt, nhà đầu tư sẽ bắt đầu kỳ vọng Bộ Tài chính có thể can thiệp bằng cách tăng quy mô mua lại.

Williams chỉ ra rằng việc mở rộng mua lại trái phiếu kho bạc cũng như các biện pháp can thiệp gần đây đối với đồng yên đều cho thấy Yellen sẵn sàng sử dụng nhiều công cụ chính sách khác nhau để đạt được mục tiêu đặt ra.

Các phương tiện truyền thông tài chính tại Việt Nam đưa tin ngày thứ Hai rằng Bộ Tài chính Mỹ thậm chí có thể sử dụng nguồn quỹ từ Tài khoản chung của Bộ Tài chính tại Fed (TGA) để tài trợ cho việc tăng mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn. Thông tin này giúp thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ được thúc đẩy hơn nữa, đồng thời giá dầu giảm cũng góp phần làm dịu áp lực lạm phát và lợi suất.

Mặc dù chi phí tài chính dài hạn vẫn ở gần mức cao nhất trong nhiều năm và nhiều yếu tố cấu trúc đã thúc đẩy lãi suất dài hạn toàn cầu tăng vẫn chưa biến mất, diễn biến thị trường gần đây cho thấy nếu không có sự can thiệp của Bộ Tài chính, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ hiện có thể ở mức cao hơn nữa.

Thị trường quyền chọn rõ rệt chuyển sang lạc quan với trái phiếu dài hạn

Tác động của chính sách Bộ Tài chính cũng được thể hiện rõ trên thị trường quyền chọn. Trong tuần qua, quyền chọn hợp đồng tương lai trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn rõ rệt chuyển sang xu hướng tăng, nhu cầu đối với quyền chọn mua gia tăng so với quyền chọn bán.

Ngược lại, độ lệch quyền chọn trên hợp đồng tương lai trái phiếu kho bạc ngắn hạn vẫn ở ngưỡng trung tính trong vài tháng qua, cho thấy sự chú ý của thị trường đối với can thiệp chính sách chủ yếu tập trung ở đầu cuối của đường cong lợi suất.

Nhà môi giới phái sinh Alex Manzara của R.J. O’Brien & Associates cho rằng, hiện nay “cơ hội giao dịch thực sự” nằm ở đầu dài hạn. Ông nói, nếu thị trường có điều gì đó khiến mọi người sợ hãi, đó là lo ngại chính phủ tiếp tục can thiệp có thể khiến lợi suất kỳ hạn dài giảm mạnh bất ngờ.

Nói cách khác, trước đây nhà đầu tư chủ yếu lo ngại trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp tục bị bán tháo, lợi suất tiếp tục tăng vọt; nhưng khi Bộ Tài chính công khai tham gia thị trường mua lại trái phiếu dài hạn, một số trader bắt đầu lo ngại việc tiếp tục bán khống trái phiếu dài hạn có thể đối mặt với rủi ro chính sách bị đẩy mạnh bất ngờ.

Dù một số nhân vật trên thị trường, bao gồm cả nhà đầu tư tỷ phú Stanley Druckenmiller, cho rằng sự can thiệp của Yellen là một sai lầm, các nhà giao dịch vẫn buộc phải đối mặt với thực tế rằng hiện tại trên thị trường đang xuất hiện một người mua với nguồn lực tài chính lớn và có thể tiếp tục mở rộng quy mô mua vào.

Chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kho bạc 30 năm và hợp đồng hoán đổi giảm xuống mức thấp nhất từ tháng 2 đến nay

Một chỉ số khác phản ánh hiệu quả chính sách của Bộ Tài chính là chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kho bạc và hợp đồng hoán đổi lãi suất.

Những năm gần đây, khi chính phủ Mỹ phát hành một lượng lớn trái phiếu, nguồn cung trái phiếu kho bạc tăng mạnh, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ liên tục cao hơn lãi suất hoán đổi.

Biến động này cũng thu hút sự tham gia của nhiều quỹ phòng hộ vào các giao dịch chênh lệch liên quan. Theo nghiên cứu của Fed, vị thế liên quan tới lĩnh vực này của quỹ phòng hộ đã tăng từ chưa đầy 50 tỷ đô la vào năm 2022 lên mức kỷ lục 305 tỷ đô la năm ngoái.

Mặc dù hiện tại lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn cao hơn rõ rệt so với lãi suất hoán đổi, nhưng sau khi Yellen ra thông báo mở rộng chương trình mua lại, khoảng cách giữa hai chỉ số này đã bắt đầu thu hẹp.

Trong đó, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kho bạc 30 năm và hợp đồng hoán đổi đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2 năm nay; chênh lệch 10 năm cũng thu hẹp khoảng 3 điểm cơ bản, hiện còn khoảng 38 điểm cơ bản.

Ông Padhraic Garvey, Giám đốc nghiên cứu khu vực New York của ING cho rằng diễn biến thu hẹp này phản ánh nhà đầu tư đang cân nhắc khả năng nếu Bộ Tài chính cho rằng chính sách mua lại hiệu quả, thì trong tương lai có thể sẽ “mở rộng chương trình mua lại nhiều lần”.

Khảo sát JPMorgan cho thấy nhà đầu tư giảm vị thế trung lập

Vị thế của nhà đầu tư cũng bắt đầu có sự thay đổi.

Khảo sát khách hàng trái phiếu kho bạc Mỹ của JPMorgan ngày 24 tháng 8 cho thấy, nhà đầu tư đã đồng thời tăng vị thế mua và bán khống, trong khi tỷ lệ nhà đầu tư duy trì vị thế trung lập đã giảm mạnh từ 67% xuống còn 54%, mức thấp nhất kể từ ngày 26 tháng 5.

Điều này cho thấy khi Bộ Tài chính tham gia thị trường trái phiếu dài hạn và chính sách tương lai của Fed vẫn còn nhiều bất định, nhà đầu tư đang trở nên chủ động hơn trong việc lựa chọn xu hướng đầu tư.

Thị trường quyền chọn SOFR cũng xuất hiện số lượng lớn vị thế mới. Số lượng hợp đồng mở tại một số điểm giá thực quan trọng tăng lên rõ rệt, cho thấy các nhà giao dịch đang tái cấu trúc chiến lược cho diễn biến lãi suất Mỹ thời gian tới.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn ở mức cao trong nhiều năm, vấn đề thâm hụt ngân sách chưa được giải quyết

Tuy nhiên, sự cải thiện gần đây do chương trình mua lại của Bộ Tài chính mang lại không thay đổi thực tế rằng chi phí tài chính dài hạn của Mỹ vẫn ở gần mức cao lịch sử.

Lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm - thước đo quan trọng dưới chính phủ Trump - hiện vẫn trên 4,6%, gần mức cao nhất kể từ đầu năm 2025; lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm xấp xỉ 5,2%, chỉ thấp hơn mức đỉnh từ năm 2007 không đáng kể.

Bà Libby Cantrill, Giám đốc chính sách công ty đầu tư Pacific Investment Management cho biết, việc Bộ Tài chính mua lại ở đầu dài của đường cong lợi suất xét về mặt kỹ thuật thực sự có thể giúp hạ lợi suất, nhưng những nguyên nhân căn bản khiến lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng cao lâu dài vẫn chưa thay đổi.

Một trong những vấn đề quan trọng nhất là thâm hụt ngân sách cấu trúc của Mỹ vẫn ở mức cao. Để tài trợ khoản nợ và các khoản chi ngân sách khổng lồ, Bộ Tài chính Mỹ vẫn cần tiếp tục cung ứng lượng lớn trái phiếu ra thị trường.

Do đó, việc mở rộng mua lại chỉ có thể thay đổi quan hệ cung cầu ngắn hạn, không thể loại bỏ căn nguyên tài khóa khiến lợi suất dài hạn tăng cao.

Tổng thể mà nói, chương trình mua lại trái phiếu kho bạc của Yellen đang tạo ra tác động rõ nét hơn so với dự báo ban đầu của một số người trên phố Wall. Sự thu hẹp chênh lệch với hợp đồng hoán đổi, thị trường quyền chọn dài hạn chuyển sang lạc quan và các nhà giao dịch tỏ ra e dè trước sự can thiệp sâu hơn đều cho thấy “quyền chọn bán kiểu Yellen” thực sự đang hình thành.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều nghi vấn xung quanh việc hỗ trợ chính sách như vậy thực sự sẽ kéo dài được bao lâu. Trong bối cảnh thâm hụt ngân sách Mỹ và áp lực cung ứng trái phiếu kho bạc chưa được giải quyết rõ rệt, Bộ Tài chính hiện chỉ đang dựng lên một “vùng đệm chính sách” cho thị trường trái phiếu dài hạn, chứ chưa thể thật sự đảo ngược xu hướng lợi suất dài hạn duy trì ở mức cao.