Lần đầu tiên trong kỷ nguyên ChatGPT! Báo cáo tài chính của “Bảy gã khổng lồ công nghệ” gây biến động vượt kỳ vọng, cổ phiếu Mỹ phân hoá đạt mức cao nhất hơn ba thập kỷ

Đến cuối tháng 7, trong số “Bảy gã khổng lồ công nghệ” (Magnificent 7) của thị trường chứng khoán Mỹ, đã có sáu công ty công bố báo cáo tài chính quý mới nhất. Mạch chủ đạo về AI trên thị trường Mỹ không hề lắng dịu mà thay vào đó bước vào giai đoạn tái định giá mạnh mẽ.

Nhóm phái sinh cổ phiếu của Bank of America mới đây đã công bố một phát hiện gây bất ngờ: kể từ khi OpenAI phát hành ChatGPT, đây là lần đầu tiên gần như tất cả “Bảy gã khổng lồ công nghệ” đều ghi nhận biên độ biến động thực tế sau báo cáo tài chính vượt quá biên độ biến động hàm ẩn trước đó của quyền chọn, cho thấy thị trường quyền chọn lần đầu tiên đã đánh giá thấp một cách hệ thống tác động của báo cáo tài chính của các cổ phiếu công nghệ lớn.

Trong đó, sau báo cáo tài chính, cổ phiếu Microsoft từng tăng vọt khoảng 16%, lập một trong những mức tăng một ngày lớn nhất trong những năm gần đây; trong khi Tesla lại giảm mạnh khoảng 15% do kết quả kinh doanh và triển vọng gây thất vọng, cả hai cùng phản ánh rằng sự định giá lại các công ty dẫn đầu về AI đang diễn ra quyết liệt hơn nữa.

Phát hiện của Bank of America ám chỉ rằng, dù là tin tốt hay xấu, thị trường đang tái định giá các mã lớn về AI với mức độ vượt xa kỳ vọng, đồng thời khiến mức độ phân hóa cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Mỹ tăng lên mức cao nhất trong 35 năm trở lại đây.

Ông Benjamin Bowler, trưởng bộ phận phái sinh tại Bank of America, cảnh báo rằng bối cảnh bất định vĩ mô tiếp tục gia tăng, hiện trạng hỗn loạn của thị trường đang tạo lực đỡ mạnh cho biến động. Về mặt chiến lược, Bank of America đồng thời triển khai cấu trúc tăng giá trung và dài hạn trong nhóm công nghệ, kết hợp phòng ngừa rủi ro xoay vòng cổ phiếu giá trị ngắn hạn, đồng thời đặc biệt khuyến nghị vị trí phòng thủ nòng cốt là chiến lược giá chênh lệch quyền chọn bán SPX đáo hạn tháng 12/2026.

Biến động các cổ phiếu công nghệ vượt tầm kiểm soát, lần đầu tiên xuất hiện hiện tượng vượt quá kỳ vọng kể từ thời ChatGPT

Hơn hai năm qua, kể từ khi ChatGPT khơi dậy làn sóng AI tạo sinh, “Bảy gã khổng lồ công nghệ” gần như trở thành lực đẩy then chốt giúp chỉ số S&P 500 tăng trưởng.

Khi kỳ vọng về quá trình thương mại hóa AI của thị trường dần đi đến đồng thuận, thị trường quyền chọn cũng ngày càng dự báo tốt hơn phạm vi biến động sau báo cáo tài chính, đa phần biến động thực tế không chênh lệch nhiều so với biến động hàm ẩn thể hiện.

Nhưng Bank of America cho rằng mùa báo cáo tài chính lần này đã phá vỡ quy luật này.

Báo cáo với tiêu đề “Sự lệch hướng của thị trường là đặc điểm chứ không phải khiếm khuyết” của nhóm phái sinh tại Bank of America chỉ ra, cho đến hiện tại, ngoại trừ Nvidia chưa công bố kết quả kinh doanh, biên độ biến động thực tế của cổ phiếu các thành viên còn lại trong nhóm “Bảy gã khổng lồ công nghệ” đều vượt xa biên độ biến động kỳ vọng do thị trường quyền chọn hàm ý — trường hợp đầu tiên trong thời đại ChatGPT.

Hiện tượng này phản ánh năng lực định giá các cổ phiếu công nghệ lớn của thị trường đang suy giảm — trong bối cảnh câu chuyện AI dẫn dắt, thị trường quyền chọn liên tục định giá thấp rủi ro đuôi (tail risk).

Vấn đề dễ tổn thương của từng cổ phiếu riêng lẻ vẫn nổi bật cả đến năm 2026. Ông Bowler ước tính, tần suất sự kiện “dễ tổn thương” của nhóm cổ phiếu công nghệ S&P 500 hiện nay có khả năng ngang bằng với đỉnh lịch sử năm 2025. Ngày 30 tháng 7, độ phân tán lợi suất theo ngày của cổ phiếu công nghệ S&P tiệm cận mức đỉnh lịch sử, đúng vào thời điểm chiến lược giảm rủi ro Situational Awareness được thực hiện và các cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn đồng loạt công bố kết quả kinh doanh.

Mức phân hóa biến động trên thị trường cổ phiếu Mỹ liên tục lên mức kỷ lục, hình kiểu bóng bóng tiến đến cực điểm thời kỳ bong bóng Internet

Bank of America tiếp tục cho biết, dưới tác động cộng hưởng giữa báo cáo tài chính của các ông lớn công nghệ, các quỹ phòng hộ bùng nổ Situational Awareness, cùng với sự bất định rõ rệt về hướng chính sách của chủ tịch Fed mới Walsh, mức phân hóa cổ phiếu trên thị trường Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong 35 năm qua.

Cái gọi là phân hóa cổ phiếu là việc mức khác biệt hiệu suất sinh lời giữa các cổ phiếu không ngừng mở rộng.

So với kiểu xu hướng tăng hoặc giảm đồng loạt của tất cả cổ phiếu, thị trường phân hóa mạnh tức là tầm quan trọng của việc chọn lọc cổ phiếu tăng lên rõ rệt, đồng thời diễn biến chỉ số không còn đại diện nhất quán cho lợi nhuận thực tế mà nhà đầu tư nhận được.

Đối với giao dịch phái sinh, điều này thường đồng nghĩa giá quyền chọn của từng cổ phiếu đơn lẻ tăng cao, còn quyền chọn chỉ số chưa chắc cùng hưởng lợi, từ đó kích thích các chiến thuật thị trường trung tính, giao dịch cặp và giao dịch biến động trở nên năng động hơn.

Ở góc độ vĩ mô, độ phân tán biến động của S&P 500 liên tục tiệm cận mức cao lịch sử từng được thiết lập ở thời kỳ bong bóng Internet vỡ trận.

Bank of America cho rằng, điều này hoàn toàn phù hợp với nhận định trước đó của họ — khi bong bóng AI tích tụ, phân tán trọng số có thể sẽ vượt qua mức cực đoan của thời kỳ bong bóng Internet, nguyên nhân là do độ biến động cực đoan ở các cổ phiếu vốn hóa siêu lớn hiện này tập trung rất cao về tỷ trọng vốn hóa thị trường.

Kết cấu thị trường có tương quan thấp và vòng xoay mạnh càng đẩy cao mức phân hóa trong nội bộ, giữa các nhóm cổ phiếu với nhau, ngay cả trong chính ngành công nghệ cũng không ngoại lệ. Bowler chỉ ra, độ phân tán của lợi nhuận và biến động là chỉ báo cốt lõi để đo lường mức độ phát triển của hiện tượng giá kiểu bong bóng, và ông đã là người đầu tiên đưa ra khuôn khổ này từ hai năm trước.

Bank of America: Sóng AI chưa chắc đã kết thúc nhưng nguy cơ xoay vòng ngắn hạn đang tăng

Dù thị trường gần đây biến động mạnh hơn rõ nét, Bank of America không cho rằng sóng AI đã kết thúc.

Báo cáo cho biết kinh nghiệm lịch sử chỉ ra rằng trong tiến trình hình thành bong bóng công nghệ, ngay cả khi xu hướng tăng dài hạn không đổi, thì cũng xuất hiện nhiều giai đoạn điều chỉnh và dòng vốn chuyển dịch sang cổ phiếu giá trị là điều hoàn toàn bình thường.

Dựa trên nhận định này, Bank of America khuyến nghị nhà đầu tư nên cân nhắc sử dụng công cụ phái sinh để quản trị rủi ro, thay vì chỉ đơn giản giảm tỷ trọng cổ phiếu nắm giữ.

Báo cáo đã đề xuất hai loại chiến lược tiêu biểu:

Loại thứ nhất là sử dụng chiến lược giá chênh lệch quyền chọn mua (call spread) đối với ngành y tế. Bank of America cho rằng, nhóm ngành y tế hiện xếp hạng cao trong chỉ báo rủi ro bong bóng của họ, nhưng bằng chiến lược giá chênh lệch có thể kiểm soát rủi ro giảm giá đồng thời vẫn hưởng được mức sinh lời cao có khả năng điều chỉnh linh hoạt.

Loại thứ hai dành cho nhà đầu tư dự đoán S&P 500 sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh giảm từ từ, có thể cân nhắc sử dụng quyền chọn bán dạng giá chênh lệch (put spread) hoặc chiến lược collar (put spread collar) để ứng phó tình hình thị trường hiện nay thường xuyên xoay vòng, nhu cầu quyền chọn phòng thủ cao khiến môi trường định giá thay đổi.

Bank of America nhấn mạnh rằng dưới môi trường thị trường do AI dẫn dắt hiện nay, bề mặt chỉ số vẫn có thể duy trì mạnh mẽ, nhưng cấu trúc bên trong thì đang thay đổi mạnh mẽ, thành tích thị trường trong tương lai sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực hiện thực hóa lợi nhuận của doanh nghiệp, thay vì ý tưởng AI bản thân nó.