Các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ đang đồng loạt "hủy đăng ký" Salesforce, sử dụng AI tự phát triển phần mềm để giảm mạnh chi phí

Tác giả | Lý Gia

     Biên tập | Cứng AI

Nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ đang sử dụng các công cụ lập trình AI để thay thế các phần mềm truyền thống như Salesforce, qua đó tiết kiệm từ vài vạn đến hàng chục vạn USD mỗi năm, làm dấy lên lo ngại về triển vọng tăng trưởng dài hạn của ngành công nghiệp SaaS trong mắt nhà đầu tư.

Gần đây, theo báo cáo của The Information, trong vòng sáu tháng qua,ít nhất 5 công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp quy mô nhỏ (số nhân viên 20-70 người) đã chấm dứt hợp đồng với Salesforce hoặc HubSpot, chuyển sang sử dụng các công cụ AI như Anthropic, Lovable, Replit để tự phát triển ứng dụng thay thế, qua đó giảm chi phí một cách mạnh mẽ.Dù xu hướng này hiện còn giới hạn ở nhóm khách hàng nhỏ, nhưng đang dấy lên nghi vấn việc các nhà cung cấp phần mềm doanh nghiệp truyền thống liệu có thể duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ suốt hơn chục năm qua hay không.

Các ông lớn phần mềm doanh nghiệp như Salesforce, ServiceNow đang chọn hướng phòng thủ: một mặt nhấn mạnh tỷ lệ gia hạn hợp đồng vẫn ổn định, mặt khác tập trung củng cố vai trò bản thân như một “lớp trung gian không thể thiếu giữa doanh nghiệp và các mô hình AI lớn”.

Tuy nhiên,các công ty gốc AI như Anthropic, Palantir đang tăng trưởng vượt trội so với các hãng phần mềm truyền thống này, dẫn tới việc các cuộc thảo luận về “SaaSpocalypse” (tận thế của ngành SaaS) ngày càng nóng lên.

Doanh nghiệp nhỏ "tháo chạy": Chi phí triệu USD rút xuống chỉ còn vài nghìn USD

Nhiều ví dụ cụ thể cho thấy tốc độ và quy mô của xu hướng này.

Công ty quản lý đầu tư bất động sản Greenleaf Management ở Atlanta có khoảng 55 nhân viên, trước đây không chỉ trả phí đăng ký sử dụng Salesforce mà còn thuê một nhân viên toàn thời gian cùng một tư vấn viên bên ngoài để duy trì tài khoản Salesforce.

Đối tác của công ty - ông Dave Codrea cho biết họ đã sử dụng Replit và Claude Code để xây ứng dụng tùy chỉnh thay thế chức năng CRM của Salesforce, đồng thời chấm dứt hợp đồng với công ty phần mềm bất động sản Entrata và Yardi,giúp tiết kiệm khoảng 100.000 USD mỗi năm; chi phí duy trì ứng dụng mới chỉ khoảng 300 USD mỗi tháng.

Ông chủ đội bóng bầu dục Seawolves ở Seattle – Adrian Balfour cho biết, 4 kỹ sư trong đội 70 người đã dùng Claude Code để phát triển ứng dụng thay AXS và Salesforce CRM chỉ trong 4 tháng,giảm chi phí phần mềm khoảng 100.000 USD, thu nhập từ đầu mùa giải (tháng 3 năm nay) tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Công ty phần mềm y tế Hank AI ở Nam Carolina (24 nhân viên toàn thời gian)tháng 1 năm nay đã dừng hợp đồng với Salesforce trị giá 40.000 USD/năm, chuyển sang dùng Claude Code tự xây ứng dụng, dự tính chi phí chỉ 500 USD/năm.Startup Atonom ở Utah (45 người) cũng bỏ hợp đồng Salesforce 40.000 USD/năm để dùng Lovable xây CRM tùy chỉnh, dự kiến chi phí vận hành cả năm chỉ 1.200 USD.

Doanh nghiệp lớn cũng thử nghiệm, nhưng gặp nhiều trở ngại hơn

Không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp nhỏ, một số tập đoàn lớn cũng đang thăm dò con đường tự chủ về công cụ AI thay thế, nhưng gặp nhiều thách thức phức tạp hơn.

Gã khổng lồ dược phẩm Sanofi (Pháp, 75.000 nhân viên) – theo chia sẻ của giám đốc số Emmanuel Frenehard: công ty đang giảm phụ thuộc vào ServiceNow, thay vào đó dùng Claude Code và Cursor phát triển agent AI, kết hợp phần mềm Elementum từ một startup ở Utah và dữ liệu lưu trữ trên Snowflake để xử lý báo cáo hỏng hóc thiết bị, v.v.

Mục tiêu của Sanofi là chuyển 80% khối lượng công việc hiện vẫn do ServiceNow, phần mềm khác và các đối tác outsource đảm nhận sang giải pháp mới, dự kiến tiết kiệm ít nhất 10 triệu USD mỗi năm. Frenehard thừa nhận, quá trình chuyển đổi này gặp “rất nhiều phản kháng” trong nội bộ đội nhóm.

CEO công ty tư vấn CNTT Loka - Bobby Mukherjee cho biết,Một số khách hàng đã giảm được 40-80% chi phí phần mềm mỗi năm nhờ tự xây giải pháp AI thay thế. Tuy vậy, ông thường khuyên khách vẫn nên giữ lại ứng dụng SaaS cũ, bởi quá trình thay thế rất chậm, “làm hao phí nguồn lực kỹ sư lẽ ra nên tập trung vào các khâu tạo lợi thế cạnh tranh thật sự”.

Ông nhận xét, “cách thông minh hơn thường là xây dựng giải pháp mới trên hệ thống hiện hữu”, đồng thời khẳng định “không ai nghiêm túc dự báo HubSpot hoặc Salesforce sẽ biến mất”.

Ông lớn SaaS phản biện: Độ ổn định cấp doanh nghiệp không thể “vibe coding” thay thế

Trước sự nghi ngại từ bên ngoài, các nhà cung cấp phần mềm như Salesforce chủ động bảo vệ mô hình kinh doanh và sử dụng dữ liệu gia hạn hợp đồng làm bằng chứng.

Chủ tịch Salesforce - Srini Tallapragada, trong cuộc họp với nhà đầu tư mùa thu năm ngoái, nhấn mạnh rằngkhách hàng doanh nghiệp “ai cũng từng thử tự làm, nhưng sau đều nhận ra: bạn không thể chỉ dựa vào vibe coding mà đáp ứng được sự ổn định và an toàn ở cấp doanh nghiệp”.ServiceNow cũng cho biết đa số khách hàng “đang mở rộng sử dụng ServiceNow, không phải rời đi”, dẫn chứng mức gia hạn hợp đồng quý I năm nay là 97%, ổn định qua nhiều quý liên tiếp.

Tuy vậy, niềm tin thị trường với câu chuyện này không vững chắc. The Information từng đưa tin, lãnh đạo OpenAI trong buổi giới thiệu với nhà đầu tư hồi đầu năm kỳ vọng sản phẩm tương lai có thể thay thế phần mềm của Salesforce, Workday, Adobe và Atlassian.

Song song đó,một bộ phận doanh nghiệp lớn đang tăng ngân sách cho các nhà cung cấp AI như Anthropic, đồng thời rút ngắn thời hạn hoặc yêu cầu điều khoản tốt hơn khi ký hợp đồng với các nhà cung cấp truyền thống.

Chi phí thay thế thực tế: Di chuyển dữ liệu vẫn là rào cản lớn nhất

Dù các ví dụ về doanh nghiệp nhỏ thay thế phần mềm rất ấn tượng, các chuyên gia nhận định rào cản kỹ thuật và tổ chức cho việc di chuyển quy mô lớn là không thể coi nhẹ.

Bobby Mukherjee chỉ ra, “tổng chi phí sở hữu thực sự” của phần mềm doanh nghiệp thường gấp 4 lần giá niêm yết, nhưng “thay thế toàn bộ phần mềm vẫn luôn là biện pháp cuối cùng”.Điểm kết dính cốt lõi của các nền tảng như Salesforce nằm ở lớp mã tùy chỉnh tích lũy suốt nhiều năm (tức “workflow”) – những workflow này truy vết mọi quy trình từ danh mục sản phẩm, bảng giá cho đến cam kết với khách hàng, nhiều tập đoàn lớn còn xây đội riêng để bảo trì các workflow đó, khiến chi phí di chuyển càng cao.

Lãnh đạo công ty ứng dụng quản lý du lịch Engine – Demetri Salvaggio chia sẻ: công ty có khoảng 1.000 nhân viên, là khách hàng Salesforce gần 10 năm; nếu muốn chuyển đi sẽ phải mất ít nhất một năm triển khai, nên hiện tại không có ý định rời bỏ.

Với các nhà đầu tư, câu hỏi trọng tâm hiện nay là: liệu năng lực của các công cụ lập trình AI ngày càng tiến bộ có làm xu hướng này lan rộng từ nhóm doanh nghiệp nhỏ sang cả nhóm khách hàng vừa và lớn hay không. Nếu AI cứ tiếp tục phát triển trong khả năng viết code, vận hành cơ sở dữ liệu lớn, ảnh hưởng của các nhà cung cấp SaaS đối với khách hàng lớn cũng có nguy cơ bị mài mòn.