S&P cảnh báo: Ngân hàng tăng mạnh mức độ tiếp xúc với rủi ro của các tập đoàn giao dịch, hệ sinh thái tài chính Mỹ rơi vào tình trạng “dễ tổn thương nội sinh”

Sự liên kết sâu sắc giữa các ngân hàng và các ông lớn giao dịch đang trở thành một “quả bom hẹn giờ” trong hệ thống tài chính Mỹ.

S&P Global Ratings đã phát hành báo cáo vào thứ Tư cảnh báo rằng, tổng mức phơi bày của các ngân hàng Mỹ đối với các quỹ phòng hộ và các công ty giao dịch tần suất cao đã đạt hàng nghìn tỷ đô la Mỹ, rủi ro phần đuôi đang ở mức “cao”. Những mức đòn bẩy kỷ lục, sự mở rộng quy mô tài trợ một cách mạnh mẽ, cùng với sự tập trung cao độ vào một vài ngân hàng lớn, đã khiến hệ sinh thái này “bộc lộ sự mong manh nội tại, có thể bị thử thách dưới kịch bản áp lực cực đoan”.

Các công ty giao dịch như Jane Street, Citadel Securities đã trở thành lực lượng quan trọng trên Wall Street, sự phát triển của họ phụ thuộc rất lớn vào hỗ trợ tài trợ từ các ngân hàng đầu tư truyền thống. Đồng thời, thu nhập từ hoạt động tài trợ thị trường của các ngân hàng đầu tư lớn liên tục lập kỷ lục; mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa các bên càng ngày càng sâu sắc. Đối với các nhà đầu tư, một khi thị trường biến động mạnh hoặc đối tác giao dịch vỡ nợ, tác động lên bảng cân đối của ngân hàng có thể lớn hơn mong đợi rất nhiều.

Quy mô tăng gấp đôi trong bốn năm, rủi ro tích tụ song song

Theo dữ liệu từ S&P, quy mô cho vay của các đơn vị môi giới chính vào năm 2024 – bao gồm tài trợ thị trường cho các quỹ phòng hộ và các dịch vụ sau giao dịch – đã vượt quá 2,5 nghìn tỷ đô la Mỹ, gấp đôi so với bốn năm trước.

Hoạt động này đã trở thành trụ cột thu nhập quan trọng cho các ngân hàng đầu tư lớn. S&P ước tính, bốn tổ chức là Goldman Sachs, Morgan Stanley, Barclays và BNP Paribas tính đến năm 2025 sẽ ghi nhận tổng thu nhập 25 tỷ đô la Mỹ từ hoạt động tài trợ thị trường, tăng 25% so với năm trước, và con số này có thể vẫn thấp hơn thực tế.

Dữ liệu được Goldman Sachs công bố tuần này cho thấy trong quý I năm nay, thu nhập từ kinh doanh cổ phiếu đạt 5,3 tỷ đô la Mỹ, gần một nửa đến từ hoạt động tài trợ, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu tài trợ từ mảng thu nhập cố định cũng thêm vào khoảng 1 tỷ đô la Mỹ.

Tuy nhiên, S&P chỉ ra rằng, loại tài trợ ngắn hạn này có thể biến thành cam kết vốn dài hạn, làm xói mòn vốn của ngân hàng và gây áp lực lên xếp hạng tín dụng. “Hoạt động tài trợ thị trường hấp thụ thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng quan hệ khách hàng dài hạn đòi hỏi nguồn vốn ổn định, ngoài ra rủi ro đối tác và rủi ro thị trường đến từ hàng tồn kho giao dịch lại tiêu tốn vốn quy định,” báo cáo viết.

Đòn bẩy kỷ lục, rủi ro giao dịch basis được chú ý

Cơ quan quản lý ngày càng cảnh giác với chiến lược “giao dịch basis” được nhiều quỹ phòng hộ sử dụng. Chiến lược này kiếm lời từ chênh lệch nhỏ giữa giá thực của trái phiếu chính phủ và hợp đồng tương lai, do lãi suất chênh lệch quá nhỏ nên các nhà giao dịch phải sử dụng đòn bẩy lớn do ngân hàng cung cấp mới có thể có lợi nhuận.

Theo dữ liệu của FED, đầu năm ngoái tỷ lệ đòn bẩy của các quỹ phòng hộ đã đạt mức cao nhất mọi thời đại, hỗ trợ các vị thế lớn trên thị trường trái phiếu chính phủ, sản phẩm phái sinh lãi suất và cổ phiếu.

S&P trong báo cáo cảnh báo: “Sự bùng nổ của chiến lược này đã làm gia tăng rủi ro cấp hai cho toàn ngành. Khi thị trường biến động hoặc đối tác giao dịch vỡ nợ, nếu các vị thế đòn bẩy trên bị buộc phải đóng nhanh chóng, các bộ phận môi giới chính và tài trợ chứng khoán của ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro lớn.”

Bài học lịch sử còn đó, rủi ro tiềm ẩn chưa được loại trừ

Lịch sử đã từng cho thấy, rủi ro loại này nếu bùng phát, hậu quả sẽ cực kỳ nghiêm trọng. Sự sụp đổ của Archegos Capital Management - một văn phòng quản lý tài sản gia đình vào năm 2021, đã gây tổn thất hơn 10 tỷ đô la Mỹ cho các đơn vị môi giới chính, trong đó Credit Suisse bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Báo cáo của S&P nhấn mạnh, tổng mức phơi bày của các ngân hàng đối với các quỹ phòng hộ và công ty giao dịch đồng nghĩa với rủi ro phần đuôi “cao” – xác suất xảy ra các sự kiện này tuy thấp nhưng một khi xảy ra, ảnh hưởng sẽ rất đáng kể.

Quy mô của các công ty giao dịch như Jane Street cũng không thể xem nhẹ. Theo thông tin, thu nhập giao dịch của Jane Street trong quý II năm ngoái vượt quá 10 tỷ đô la Mỹ, vượt xa hiệu quả của JPMorgan và Goldman Sachs cùng kỳ. Khi thị phần của các tổ chức này ngày càng mở rộng, sự liên kết sâu sắc với hệ thống ngân hàng đang trở thành điểm rủi ro tiềm ẩn mà giới quản lý và các bên tham gia thị trường cần liên tục quan tâm.