Phân tích chuyên sâu thị trường dầu thô: Vì sao Brent giảm hơn 5% trong tuần khi Fed chuyển hướng diều hâu và kỳ vọng eo biển Hormuz mở cửa trở lại tăng cao?

Giá dầu quốc tế giảm mạnh trong tuần cuối cùng của tháng 8. Dầu thô Brent giảm hơn 5% trong tuần, trong khi WTI giảm hơn 4%, cho thấy thị trường đang loại bỏ một phần phần bù rủi ro địa chính trị đã tích lũy do xung đột tại Trung Đông và gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Hợp đồng futures dầu Brent kỳ hạn tháng 10 đóng cửa ở mức 89,31 USD/barrel vào thứ Sáu, trong khi hợp đồng futures dầu WTI kỳ hạn tháng 10 đóng cửa ở mức 83,40 USD/barrel. Mặc dù việc leo thang xung đột Nga – Ukraine và các cuộc tấn công liên tiếp vào các cơ sở lọc dầu của Nga thường sẽ hỗ trợ giá dầu thông qua rủi ro nguồn cung gia tăng, sự chú ý của thị trường đã tạm thời chuyển hướng sang hai yếu tố giảm giá:

1. Chủ tịch Fed Kevin Warsh đưa ra tín hiệu diều hâu rõ ràng hơn, khiến thị trường nâng kỳ vọng về các lần tăng lãi suất tiếp theo;

2. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể dần phục hồi, có khả năng làm tăng lượng xuất khẩu dầu thô từ Vịnh Ba Tư.

Điều này có nghĩa là thị trường dầu không chỉ đơn thuần giao dịch dựa trên tình trạng "thiếu hụt nguồn cung". Thị trường đang định giá khả năng các gián đoạn nguồn cung có thể dần được xoa dịu, cũng như khả năng lãi suất cao có thể làm suy yếu nhu cầu năng lượng trong tương lai.

1. Nguyên nhân cốt lõi của đà giảm: Phần bù rủi ro địa chính trị đang được định giá lại

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất trên thế giới. Trước khi xung đột xảy ra, eo biển này xử lý khoảng 20% lưu lượng cung ứng dầu toàn cầu. Khi thị trường lo ngại eo biển này có thể đối mặt với tình trạng gián đoạn kéo dài, giá dầu thường sẽ tích hợp thêm phần bù rủi ro bổ sung, vì bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu dầu thô từ Vịnh Ba Tư, nguồn cung nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu châu Á, và thị trường sản phẩm lọc dầu toàn cầu.

Tuy nhiên, gần đây thị trường đã nhận được các báo cáo cho thấy Iran và các bên trung gian có thể đang đạt được tiến triển trong việc khôi phục hoạt động vận chuyển. Bên cạnh đó, Iran và Oman được cho là đang lên kế hoạch xây dựng các hành lang vận chuyển, trong khi Hoa Kỳ tiếp tục các hoạt động rà phá thủy lôi trên biển. Do đó, các nhà giao dịch đã bắt đầu định giá khả năng ngày càng nhiều lượng dầu thô và hàng hóa năng lượng có thể dần được xuất khỏi Vịnh Ba Tư.

Goldman Sachs ước tính tổng lượng xuất khẩu dầu thô từ Vịnh Ba Tư hiện đang ở mức khoảng 15–16 triệu barrel/ngày. Mặc dù mức này vẫn thấp hơn khoảng 7–8 triệu barrel/ngày so với mức trước xung đột, nhưng lại cao hơn khoảng 5–6 triệu barrel/ngày so với mức đáy ghi nhận vào tháng 3.

Đây là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm của giá dầu: thị trường không cho rằng rủi ro đã hoàn toàn biến mất, mà đang gán một xác suất thấp hơn cho kịch bản gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất.

Đối với thị trường dầu, việc chuyển từ tình trạng cung ứng "gián đoạn nghiêm trọng" sang "phục hồi một phần" thường quan trọng hơn so với mức cung ứng tuyệt đối. Giá cả phản ánh những thay đổi cận biên và độ lệch so với kỳ vọng. Miễn là khối lượng xuất khẩu thực tế, lưu lượng tàu, hoặc năng lực logistics thay thế tiếp tục cải thiện, phần bù rủi ro từng đẩy giá dầu lên có thể sẽ tiếp tục giảm dần.

2. Hormuz vẫn chưa trở lại trạng thái bình thường: Giá dầu giảm không đồng nghĩa rủi ro nguồn cung đã biến mất

Mặc dù thị trường đã bắt đầu định giá khả năng các tuyến vận chuyển được mở cửa trở lại, dữ liệu thực tế về tàu vẫn cho thấy eo biển Hormuz còn cách rất xa so với điều kiện hoạt động trước xung đột.

Dữ liệu sơ bộ mới nhất cho thấy chỉ có 7 tàu thương mại đi qua eo biển này vào thứ Năm, giảm so với 17 tàu vào ngày trước đó và thấp hơn mức trung bình khoảng 15 tàu/ngày ghi nhận trong 10 ngày trước đó. Điều này cho thấy eo biển chưa hoàn toàn đóng cửa, nhưng khối lượng vận chuyển vẫn rất bất ổn.

Thị trường cần lưu ý rằng chuỗi cung ứng dầu không chỉ đơn thuần phụ thuộc vào việc tàu có thể đi qua hay không. Các nhà giao dịch còn cần theo dõi:

• Liệu số lượng tàu đi qua mỗi ngày có tiếp tục tăng hay không;

• Tỷ trọng của tàu chở dầu thô và tàu chở sản phẩm lọc dầu trong số các tàu đó;

• Liệu phí bảo hiểm và cước vận chuyển có giảm hay không;

• Liệu các công ty vận chuyển có sẵn sàng khôi phục lịch trình bình thường hay không;

• Liệu các nhà máy lọc dầu châu Á có thể tăng mua và nhập khẩu dầu thô hay không;

• Liệu các nhà sản xuất tại Vịnh Ba Tư có thể duy trì lưu lượng xuất khẩu ổn định hay không.

Nếu lưu lượng tàu chỉ phục hồi rải rác trong khi hoạt động hàng ngày vẫn biến động mạnh, thị trường sẽ khó có thể loại bỏ hoàn toàn phần bù rủi ro địa chính trị. Ngược lại, nếu khối lượng vận chuyển tăng ổn định trong những tuần tới, đồng thời chi phí bảo hiểm, cước vận chuyển và khối lượng xếp hàng đều trở lại bình thường, phần bù rủi ro của Brent có thể bị thu hẹp đáng kể hơn.

Do đó, tác động của các diễn biến liên quan đến Hormuz đối với giá dầu nhiều khả năng vẫn sẽ phụ thuộc mạnh vào tin tức trong ngắn hạn. Bất kỳ cuộc đàm phán, leo thang quân sự, vụ tấn công tàu, mở rộng lệnh trừng phạt, hoặc sự đổ vỡ của các nỗ lực trung gian nào cũng có thể kích hoạt những biến động nhanh của giá dầu thô.

3. Fed diều hâu tạo áp lực lên giá dầu như thế nào? Các kênh chính là đồng USD, nhu cầu và mức độ chấp nhận rủi ro

Những phát biểu mang tính diều hâu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại Jackson Hole cũng trở thành một yếu tố vĩ mô quan trọng đè nặng lên giá dầu trong tuần này.

Ông Warsh nhấn mạnh rằng lạm phát tại Hoa Kỳ vẫn chưa trở lại mục tiêu 2% của Fed với tốc độ đủ nhanh hoặc đủ đáng tin cậy. Miễn là áp lực lạm phát vẫn còn lan rộng, Fed không thể loại trừ khả năng tiếp tục tăng lãi suất. Do đó, thị trường đã nâng kỳ vọng về khả năng tăng lãi suất vào tháng 9, đẩy đồng USD và lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ kỳ hạn ngắn tăng cao.

Một Fed theo hướng diều hâu thường tạo áp lực lên giá dầu qua ba kênh chính.

Đồng USD mạnh hơn làm tăng chi phí dầu đối với các bên mua không sử dụng USD

Dầu thô quốc tế chủ yếu được định giá bằng USD. Khi đồng USD mạnh lên, dầu trở nên đắt hơn đối với các quốc gia nhập khẩu sử dụng đồng euro, yên, nhân dân tệ hoặc các loại tiền tệ khác, có thể ảnh hưởng đến nhu cầu và mức độ sẵn sàng mua.

Điều này có thể không làm giảm ngay lượng tiêu thụ dầu thực tế, nhưng có thể đè nặng lên nhu cầu tài chính đối với dầu, đặc biệt khi các nguồn vốn đầu cơ và quỹ hàng hóa đánh giá lại vị thế rủi ro của mình.

Lãi suất cao kéo dài có thể làm suy yếu tăng trưởng kinh tế và nhu cầu năng lượng

Nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất, hoặc nếu thị trường tin rằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chi phí tài chính có thể tăng lên trên toàn nền kinh tế Hoa Kỳ và toàn cầu. Đầu tư của doanh nghiệp, chi tiêu tiêu dùng, hoạt động sản xuất và nhu cầu vận tải đều có thể bị ảnh hưởng, từ đó định hình lại kỳ vọng về nhu cầu dầu.

Thị trường dầu không chỉ giao dịch dựa trên mức tồn kho và sản lượng hiện tại, mà còn định giá mạnh dựa trên kỳ vọng nhu cầu trong các quý tới. Do đó, ngay cả khi các yếu tố cơ bản của sản phẩm lọc dầu vẫn còn tương đối vững hiện nay, giá dầu vẫn có thể giảm trước nếu thị trường bắt đầu lo ngại rằng lãi suất cao sẽ kìm hãm tăng trưởng.

Áp lực lên các tài sản rủi ro có thể khiến các quỹ hàng hóa giảm vị thế long

Một Fed theo hướng diều hâu nói chung sẽ không thuận lợi cho các cổ phiếu công nghệ có mức định giá cao và tâm lý chấp nhận rủi ro nói chung. Khi thị trường chuyển sang trạng thái né tránh rủi ro hoặc giảm đòn bẩy, các loại hàng hóa biến động mạnh như dầu thô cũng có thể đối mặt với hoạt động chốt lời hoặc thanh lý vị thế long.

Do đó, đà giảm gần đây của giá dầu không hoàn toàn phản ánh các yếu tố cơ bản thực tế yếu hơn, mà còn phản ánh việc định vị theo yếu tố vĩ mô, khi các nhà đầu tư giảm vị thế dầu trong bối cảnh đồng USD mạnh lên, lợi suất tăng và mức độ chấp nhận rủi ro suy giảm.

4. Cuộc chiến năng lượng Nga – Ukraine vẫn là yếu tố hỗ trợ quan trọng: Cần nhìn nhận riêng dầu thô và sản phẩm lọc dầu

Mặc dù kỳ vọng về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz đã tạo áp lực lên giá dầu, nhưng các gián đoạn đối với cơ sở lọc dầu của Nga do xung đột Nga – Ukraine gây ra vẫn là nguồn hỗ trợ quan trọng đối với thị trường dầu.

Ukraine đã tiếp tục nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Tác động của các cuộc tấn công này có thể không xuất hiện trước tiên dưới dạng sự sụt giảm nguồn cung dầu thô. Thay vào đó, chúng nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng đến công suất lọc dầu và nguồn cung sản phẩm lọc dầu của Nga, bao gồm xăng, dầu diesel, dầu nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ khác.

Điều này tạo ra một cấu trúc thị trường quan trọng:

• Kỳ vọng phục hồi nguồn cung dầu thô có thể tạo áp lực lên Brent và WTI;

• Gián đoạn nguồn cung sản phẩm lọc dầu do thiệt hại tại các nhà máy lọc dầu có thể hỗ trợ giá dầu diesel, xăng và crack spread;

• Nếu tồn kho sản phẩm lọc dầu giảm và biên lợi nhuận lọc dầu cải thiện, các nhà máy lọc dầu có thể tăng mua dầu thô, từ đó cuối cùng có thể hỗ trợ nhu cầu dầu thô.

Do đó, các nhà giao dịch không nên chỉ dựa vào một tin tức đơn lẻ để xác định hướng đi của giá dầu. Eo biển Hormuz ảnh hưởng đến hoạt động logistics toàn cầu đối với dầu thô, LNG và các loại hàng hóa năng lượng khác, trong khi các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Nga lại liên quan trực tiếp hơn đến rủi ro về nguồn cung sản phẩm lọc dầu và công suất lọc dầu. Khi cả hai yếu tố này xảy ra đồng thời, thị trường dầu có thể trải qua những biến động mạnh và lặp lại liên tục.

5. Vì sao Brent đáng được chú ý hơn WTI: UKOUSD là công cụ theo dõi rủi ro Trung Đông

Khi rủi ro về nguồn cung và vận chuyển tại Trung Đông chi phối thị trường, dầu thô Brent thường phản ánh trực tiếp hơn việc định giá theo yếu tố địa chính trị trên thị trường dầu quốc tế so với WTI.

WTI gắn liền hơn với thị trường dầu thô nội địa Hoa Kỳ, sản lượng dầu đá phiến Hoa Kỳ, tồn kho tại Cushing và nhu cầu từ các nhà máy lọc dầu Bắc Mỹ. Ngược lại, Brent là chuẩn dầu thô vận chuyển bằng đường biển lớn trên toàn cầu và thường nhạy cảm hơn với các diễn biến nguồn cung tại Trung Đông, châu Âu, châu Phi và châu Á.

Do đó, trong bối cảnh các diễn biến chồng chéo liên quan đến eo biển Hormuz, xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư, nguồn cung của OPEC, quan hệ Hoa Kỳ – Iran và cuộc chiến Nga – Ukraine, UKOUSD (dầu thô Brent) thường là một công cụ giao dịch quan trọng để theo dõi sự thay đổi của phần bù rủi ro dầu thô toàn cầu.

Brent hiện đã giảm về mức khoảng 89 USD/barrel, phản ánh kỳ vọng giảm bớt đối với kịch bản gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất. Tuy nhiên, miễn là hoạt động vận chuyển qua eo biển chưa phục hồi ổn định và các cuộc đàm phán trung gian vẫn còn nhiều bất định, giá dầu vẫn có thể bật tăng nhanh trở lại trước những tin tức bất ngờ.

6. Ba kịch bản cần theo dõi đối với triển vọng thị trường dầu

Kịch bản 1: Vận chuyển qua Hormuz tiếp tục phục hồi trong khi Fed vẫn duy trì lập trường diều hâu

Nếu khối lượng vận chuyển tiếp tục tăng ổn định trong những tuần tới, xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư tiếp tục phục hồi, và kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất tiếp tục đẩy đồng USD và lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ lên cao, giá dầu có thể vẫn chịu áp lực.

Trong kịch bản này, thị trường có thể tiếp tục loại bỏ phần bù rủi ro địa chính trị, và dầu thô Brent có thể kiểm định các vùng hỗ trợ thấp hơn.

Kịch bản 2: Sự phục hồi vận chuyển gây thất vọng hoặc xung đột địa chính trị leo thang

Nếu các cuộc đàm phán về Hormuz đổ vỡ, lưu lượng tàu lại suy giảm, chi phí bảo hiểm tăng mạnh, hoặc xung đột tại Trung Đông leo thang, thị trường có thể nhanh chóng định giá lại rủi ro nguồn cung.

Do khối lượng xuất khẩu vẫn còn thấp hơn nhiều so với mức bình thường trước xung đột, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy gián đoạn vận chuyển trở nên xấu đi cũng có thể kích hoạt một đợt bật tăng mạnh của dầu thô Brent.

Kịch bản 3: Rủi ro tại các nhà máy lọc dầu của Nga gia tăng và nguồn cung sản phẩm lọc dầu bị siết chặt

Nếu các cơ sở lọc dầu của Nga tiếp tục bị tấn công, dẫn đến nguồn cung dầu diesel, xăng và các sản phẩm lọc dầu khác bị siết chặt hơn, biên lợi nhuận lọc dầu và crack spread có thể tăng lên. Điều này có thể hỗ trợ nhu cầu dầu thô từ các nhà máy lọc dầu.

Trong kịch bản này, ngay cả khi xuất khẩu từ Trung Đông dần phục hồi, mức giảm của giá dầu có thể bị hạn chế. Thị trường có thể chuyển sang trạng thái biến động ở vùng giá cao hơn là một đà giảm một chiều kéo dài.

Kết luận: Dầu đang bị giằng co giữa kỳ vọng phục hồi nguồn cung và các rủi ro địa chính trị chưa được giải quyết

Mâu thuẫn trung tâm trên thị trường dầu là rất rõ ràng. Một mặt, eo biển Hormuz có thể dần mở cửa trở lại cho hoạt động vận chuyển, và xuất khẩu dầu thô từ Vịnh Ba Tư đã phục hồi từ mức đáy, khiến thị trường giảm bớt phần bù rủi ro địa chính trị. Mặt khác, khối lượng vận chuyển thực tế vẫn chưa ổn định, xung đột tại Trung Đông chưa kết thúc, và các gián đoạn đối với cơ sở năng lượng của Nga vẫn tiếp diễn, cho thấy rủi ro nguồn cung còn cách rất xa mức được giải quyết hoàn toàn.

Kết hợp với việc Fed có lập trường diều hâu hơn, hỗ trợ cho đồng USD và lợi suất trái phiếu chính phủ, dầu thô có thể tiếp tục chịu áp lực vĩ mô trong ngắn hạn. Tuy nhiên, trong một môi trường có độ nhạy cảm địa chính trị cao, bất kỳ diễn biến nào liên quan đến Hormuz, Iran, các cơ sở lọc dầu của Nga, hoặc nguồn cung của OPEC cũng có thể kích hoạt biến động đáng kể đối với dầu thô Brent.

Đối với các nhà giao dịch CFD, điều quan trọng là không chỉ theo dõi giá dầu, mà còn cần theo dõi lưu lượng tàu thực tế qua eo biển Hormuz, dữ liệu xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư, chỉ số USD Index, lợi suất trái phiếu chính phủ, kỳ vọng về chính sách của Fed, và các diễn biến trong cuộc xung đột năng lượng Nga – Ukraine.

Để tham gia vào các biến động giá dầu quốc tế và quá trình định giá lại rủi ro địa chính trị, bạn có thể giao dịch UKOUSD CFD dầu thô trên Bitget, cho phép tiếp cận linh hoạt với cả kịch bản tăng giá và giảm giá của dầu thô Brent. Tuy nhiên, CFD là sản phẩm có sử dụng đòn bẩy, và biến động thị trường có thể khuếch đại cả lợi nhuận và thua lỗ tiềm ẩn. Nhà giao dịch nên đặt mức cắt lỗ, quản lý vị thế cẩn thận, và đảm bảo hiểu rõ cũng như có thể chấp nhận được các rủi ro liên quan.

Tất cả các hướng dẫn giao dịch do Bitget cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và không nên được xem là lời khuyên tài chính. Các chiến lược và ví dụ được chia sẻ chỉ mang tính tham khảo và có thể không phản ánh điều kiện thị trường thực tế. CFD giao dịch tiềm ẩn rủi ro đáng kể, bao gồm khả năng mất vốn. Hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo cho kết quả trong tương lai. Vui lòng nghiên cứu kỹ và hiểu rõ các rủi ro liên quan. Bitget không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định giao dịch nào của người dùng.