Zhihui Moliya Ilova dasturining xabari, Goldman Sachs yaqinda Amerika texnologiya sanoati bo'yicha tadqiqot hisobotini chiqardi. Ushbu hisobotda juda katta miqyosdagi bulut kompaniyalari tomonidan AI kapital xarajatlari ROICning asosli bo'lishi uchun kerakli AI iqtisodiyoti hajmi hisob-kitobi orqali tahlil qilindi va bozorning asosiy bahsli nuqtasiga e'tibor qaratildi: Amerika asosiy katta hajmdagi bulut kompaniyalari AI hisoblash quvvatiga katta sarmoya qilmoqda va ulkan kapital xarajatlari kelajakda asosli daromad keltira oladimi. Hisobotda Google, Amazon, Microsoft, Meta, Oracle va SpaceX kompaniyalarining 2026-2027 yillardagi hisoblash quvvati investitsiyalari daromad bosimi testlari tuzilgan bo‘lib, AI infratuzilmasiga investitsiyalarning samaradorligi uchun mezon ko'rsatkich taqdim etadi.
Goldman Sachs fikricha, yirik model Token sarfi portlovchi o'sishga olib kelayotgan hisoblash quvvati talabiga yuzlanib, AQShdagi yirik bulut kompaniyalarining kapital intensivligi keskin o'zgarib, ularning hisoblash quvvati sohasidagi sanoat inqilobiga moslashgan. Kompaniyalar ushbu yirik sarmoyalarni amalga oshirayotgani bir tomondan hozirgi haqiqiy talab signallari (hozirgi bozor talab va taklifda nomutanosiblikda), boshqa tomondan esa asosiy mijozlarning kelgusi yillardagi hisoblash quvvati ehtiyojini qondirish uchun qilinmoqda.
Yil davomida, ayniqsa, yaqinda yakunlangan ikkinchi chorak moliyaviy hisobot mavsumi bilan bog‘liq holda, bozor ushbu mavzuni ancha yaxshi tushuna boshladi. Moliyaviy hisobotlar va boshqaruvchilarning bayonotlaridan, investorlar asta-sekin ikki nuqtada konsensusga kelishdi:
(a) Katta hajmdagi bulut kompaniyalari dastlabki (2023-2025 yy.) kapital xarajatlari orqali, qo'shimcha daromad va amaliy pul oqimlari orqali kutilgan va hattoki undan yuqori investitsiya daromadini olishlari mumkin;
(b) Hisoblash quvvati ta'minotining torligi va oxirgi talabning uzluksiz o'sishi sharoitida, bulut kompaniyalari yangi kapital sarmoyalar tsikliga kiradi (2026-2027 yy.), va hozirgi hisoblash quvvati xizmati narxi bu bankning uzoq muddatli bazaviy narxidan ancha yuqori.
Shu sababli, so'nggi bir necha oyda bozor bahslari uzoq muddatli masalalarga ko'chdi: 2026-2027 yillardagi ushbu kapital xarajatlar tsiklining 2028-2030 yillarda qancha daromad keltira olishiga va dastlabki kapital xarajatlar ROICi qanday referens bo'la olishiga qaratildi?
Goldman Sachs hisobotida tahlil ramkasi tuzilgan bo'lib, AQShning yirik bulut kompaniyalari hozirgi kapital xarajatlar hajmiga bazaviy investitsiya daromadini (ROIC) olish uchun AI iqtisodiyoti qanchalik kengayishi kerakligini hisoblagan. Asosiy tahlil shundaki, AQShning etakchi bulut kompaniyalari ikkinchi bosqich (2026-2027 yy.) AI hisoblash quvvati investitsiyalarini 15% yillik ROIC darajasida muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun qanday daromadga erishishlari kerakligini aniqlaydi.
Bir qator farazlarga asoslanib: har bir gigavat (GW) hisoblash quvvati bo'yicha o‘rtacha dastlabki investitsiya taxminan 42 milliard dollar; kapital xarajatlarning 70%i hisoblash uskunalariga, 30%i esa server xonasi binosiga; konservativ amortizatsiya qoidalari va operatsion xarajatlar kiritilgan. Hisob-kitob natijalariga ko’ra, AQShdagi oltita yirik bulut kompaniyasi (Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta, Oracle, SpaceX) 2028-2030 yillarda jami 1,42 trillion dollar daromad keltirishi kerak (bir gigavat hisoblash quvvati uchun har yili 11,6 milliard dollar daromad), shunda 15% ROIC to’sig’idan o‘ta oladi.
Garchi qisqa muddatda kapital xarajatlarning katta ko‘tarilishi daromadlarni pasaytirishi (qisqa muddatli moliyaviy ko‘rsatkichlar bosim ostida bo‘ladi), bu bank fikricha, bu sarmoyalar sikli jozibador ROIC darajasiga ega bo‘lib, o‘rtacha va uzoq muddatda moliyaviy hisobotlarda asta-sekin amalga oshadi. Boshqacha qilib aytganda, qisqa muddatli natijalar bosimda bo'lishi - bu katta hajmdagi sarmoyalarning tabiiy natijasi bo’lib, AI biznes modelining tuzilmaviy nuqsonini anglatmaydi.
Bankning oldingi Token iqtisodiyoti, iste’molchi AI istiqbollari va korporativ AI yo‘nalishi bo‘yicha hisobotlarida qayd etilganidek: bozor ulushi o‘zgarishi yoki Token narxlarining pasayishi, aksincha, AI kirib borishini oshirib, iste’molchi va korporativ sohalarda hisoblash quvvatining qo‘llanilish doirasini kengaytiradi. Hozirgi bozor diqqat markazi asosiy yirik model ishlab chiquvchilarning o‘zgarishi - jumladan, bozor ulushi va hisoblash infratuzilmasininig ochiq kodli modellarga nisbatan narx belgilash imkoniyati. Ammo bank nuqtai nazaridan, hisoblash quvvatining narx va sifat nisbati (samaradorligi) butun AI iqtisodiyoti hajmi va rivojlanish chegarasini belgilaydi.
Bozorda turli xil modellardagi, turli darajadagi imkoniyatlarga ega AI agentlar narx-samaradorlik egri chizig‘i bo‘ylab rivojlanib, “tovar sifatli oddiy AI (narx pasayish bosimi kuchli)”dan tortib so‘nggi ilg‘or AI (narxga bardosh kuchi yuqori)gacha bo‘lgan keng qo‘llanilish stsenariylarini ochib beradi va bu ahamiyatli ravishda hisoblash infratuzilmasiga hozirgi kapital sarmoyalarni qo‘llab-quvvatlaydi.
Qisqacha qilib aytganda, har bir Token toifasi bir xil darajada biznes natijasini bermaydi va har bir kapital sarmoyadan bir xil darajada daromad olinmaydi. Lekin umumiy jihatdan, kelgusi 3-5 yillik keng bozor imkoniyatlari bilan birgalikda, bank baholashicha, keyingi 18 oyda amalga oshiriladigan kapital sarmoyalar umuman olganda yaxshi darajada daromad olib kelishi mumkin.
Bu xulosa Goldman Sachs Communacopia texnologiya konferensiyasida ham tasdiqlandi, ishtirok etgan kompaniyalar uchta signal berdi:
(a) Sanoat bosqichi AI eksperimentdan amaliyot bosqichiga ko‘chdi; (b) samaradorlik oshishi natijasida qaytish va mahsulotlarni yangilash tsikli tezlashmoqda; (c) kompaniyalar endi Token sarfini haddan tashqari oshirishga emas, balki Tokenga kirib-chiqish natijasini optimallashtirishga va o‘z biznes daromadini yaxshilashga e’tibor qaratmoqda, bu esa korporativ AIdan foydalanish darajasining yanada ko‘tarilishini bildiradi (korporativ AI ommalashganda, bulut kompaniyalari daromadi va ilgari qilingan kapital xarajatlariga mos jamg‘arma operatsion foyda oshadi).
Bundan tashqari, yaqinda iste’molchilar uchun mo‘ljallangan turli AI agent mahsulotlari (ayniqsa, Meta’ning Muse mahsuloti) rasmiy chiqarilishi bilan, iste’molchi AI yangi paradigma o‘zgarish bosqichiga kirdi: suhbat asosidagi interfeysdan, amaliy harakat bajaradigan agentlar asosidagi mahsulot shakliga o‘tdi. Bu platformalarning kengayishi (keyinchalik boshqa yirik kompaniyalar ham iste’molchi AI platforma qatlamini rivojlantirishi kutiladi) o‘rta va uzoq muddatda hisoblash quvvati talabining oshishiga olib keladi; kelajakda hamrohlik qiluvchi monetizatsiya modellariga obuna, reklama, e-tijorat va h.k. kiradi, bu biznes modellar chegarasi ham tobora birikib bormoqda va bu kelajak daromad o‘sishining asosiy harakatlantiruvchisiga aylanadi.