Ceny oleju napędowego w USA wzrosły w tym roku o 83%! Główny ekonomista Apollo ostrzega: przenoszenie kosztów może sprawić, że inflacja bazowa będzie jeszcze bardziej uporczywa, a Fed nie będzie mógł tego zignorować

Według informacji uzyskanych przez aplikację Finansową Inteligencję, główny ekonomista Apollo Global Management, Torsten Slok, ostrzega, że groźba inflacji wywołana rekordowym wzrostem cen diesla w USA może być poważniejsza, niż obecnie zdaje sobie sprawę Fed. W przeciwieństwie do podwyżek cen benzyny, które odzwierciedlają się głównie w wydatkach na energię, koszt diesla jest szeroko obecny w transporcie towarów, łańcuchach dostaw detalicznych oraz budowie centrów danych, dlatego może dodatkowo przenosić się do głównego indeksu cen konsumenckich (CPI). Slok powiedział podczas piątkowego wywiadu: „Gdy ceny diesla rosną, faktycznie trafiają do innych kategorii koszyka CPI poza segmentem energii.”

Ma to szczególne znaczenie dla bieżącej polityki pieniężnej Fed. Fed właśnie przeprowadził pierwszą podwyżkę stóp od 2023 roku, podczas gdy inflacja w USA pozostaje wyraźnie powyżej celu 2%. Ponieważ kluczowe wskaźniki inflacji wykluczają ceny energii, Slok uważa, że Fed nie może po prostu traktować gwałtownego wzrostu cen diesla jako tymczasowego szoku energetycznego, ponieważ wyższe koszty transportu mogą ostatecznie przeniknąć do głównych cen towarów i usług.

Po tym, jak wojna USA z Iranem zakłóciła dostawy ropy w Zatoce Perskiej, amerykańscy konsumenci już doświadczają presji wzrostu cen benzyny, ale firmy i branża transportowa zależne od diesla odczuwają jeszcze poważniejszy wpływ. Do czwartku średnia cena diesla w USA wzrosła w tym roku o 83%, osiągając 6,50 dolarów za galon; dla porównania, ceny benzyny wzrosły w tym czasie o 59%.

Slok wskazał, że wpływ diesla na inflację znacząco różni się od wpływu benzyny. Diesel jest szeroko stosowany w transporcie towarów – logistyka związana z łańcuchami dostaw detalicznych czy budową centrów danych nie może się bez niego obejść, a ten rodzaj popytu ma niską elastyczność cenową; nawet przy gwałtownym wzroście cen diesla firmom trudno jest znacząco ograniczyć niezbędne działania transportowe. Oznacza to, że wraz ze wzrostem kosztów paliwa firmy transportowe mogą być zmuszone do przeniesienia dodatkowych kosztów na inne firmy, a ostatecznie na konsumentów.

W związku z tym wpływ wzrostu cen diesla nie ogranicza się tylko do kategorii „energia” w CPI, lecz może rozprzestrzenić się wieloma kanałami – przez logistykę, ceny towarów i usług – powodując bardziej trwałą presję wzrostową na główną inflację.

Slok uważa, że ta „wtórna transmisja” to właśnie kluczowa różnica między szokiem związanym z dieslem a typowymi wahaniami cen energii. Jeśli ceny benzyny wzrosną na krótko, Fed może bardziej skupić się na trendzie inflacji po wyeliminowaniu energii i żywności. Jednak jeśli droższy diesel podniesie koszty transportu towarów, budownictwa i działalności firm, a to przełoży się na ceny innych produktów i usług, szok energetyczny może zamienić się w znacznie szerszą presję inflacyjną.

W tej sytuacji Fed może być mniej skłonny traktować wzrost cen energii jako jednorazowy, tymczasowy szok. Jest to obecnie szczególnie ważne, ponieważ Fed niedawno wznowił podwyżki stóp. Jeśli ceny diesla pozostaną wysokie i dalej popchną inflację bazową w górę, presja na Fed, by kontrolować ceny, może się nasilić.

Jednocześnie Slok uważa, że gorączka inwestycji w sztuczną inteligencję jest najważniejszym powodem, dla którego gospodarka USA zachowuje odporność mimo wysokich stóp procentowych. Oblicza, że obecnie działania związane z AI przyczyniają się do wzrostu PKB USA o około 1 punkt procentowy, co stanowi mniej więcej połowę obecnego tempa wzrostu całej gospodarki.

Ten wkład pochodzi nie tylko z budowy centrów danych, ale także ze wzrostu zapotrzebowania na energię, wydatków na oprogramowanie oraz efektu bogactwa wynikającego ze wzrostu wartości na rynku akcji.

Innymi słowy, obecnie gospodarka USA jest pod wpływem dwóch sił: z jednej strony gorączka inwestycji w AI podtrzymuje działalność gospodarczą i popyt; z drugiej strony, eksplodujące koszty energii, jak diesel, zwiększają koszty operacyjne i transportowe firm i mogą dodatkowo napędzić inflację.

To sprawia, że Fed stoi przed bardziej złożonym środowiskiem politycznym – wzrost gospodarczy wciąż wykazuje odporność, ale presja inflacyjna może okazać się bardziej uporczywa przez rozprzestrzenianie się kosztów energii na ceny bazowe.

Slok opisuje też możliwy scenariusz, który pozwoliłby Fedowi uniknąć dalszych podwyżek stóp. Gdyby wojna USA z Iranem została rozwiązana, presja na światowe dostawy energii mogłaby się złagodzić, a ceny ropy i diesla mogłyby spaść, redukując presję inflacyjną. W takim wypadku Fed nie musiałby kontynuować podwyżek stóp, aby ograniczyć wzrost cen.

Jednak, według Sloka, złagodzenie sytuacji na Bliskim Wschodzie, które doprowadziłoby do spadku cen energii, jest obecnie największą nadzieją Fed na uniknięcie dalszych podwyżek, lecz realizacja tego scenariusza wciąż obarczona jest dużą niepewnością.