Thuế nhập khẩu đồng của Mỹ chưa được áp dụng, các thương nhân ngày càng cảnh giác với thị trường bò tót của giá đồng

VietnamFinance APP đưa tin, kể từ khi Donald Trump tái đắc cử vào Nhà Trắng, giá đồng đã tăng mạnh do rủi ro ông có thể áp thuế lên kim loại này khiến tồn kho toàn cầu được tái cấu trúc đáng kể. Tuy nhiên, khi nhiệm kỳ thứ hai của Trump sắp đi được một nửa, nhiều phe đầu cơ trên thị trường bắt đầu cảnh giác: nếu Trump không thực hiện cam kết, giá đồng có thể sụp đổ.

Cho đến vài tuần trước, hợp đồng đồng tương lai tại New York vẫn liên tục cao hơn giá tham chiếu toàn cầu được đặt bởi London Metal Exchange (LME), giúp các thương nhân kiếm được lợi nhuận chưa từng có thông qua vận chuyển đồng vào Mỹ trước khi thuế được thực thi. Ngược lại, tồn kho ngoài Mỹ đã giảm mạnh, sự nhập khẩu ồ ạt vào Mỹ tạo ra vòng phản hồi giúp đẩy giá LME lên sát mức lịch sử 15.000 USD/ tấn trong tháng trước.

Nhưng khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần, các nhà đầu tư trên mọi thị trường đều nghi ngờ: nếu đảng Dân chủ thể hiện mạnh mẽ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, liệu điều đó có phá vỡ chương trình nghị sự thương mại của Trump — hoặc thậm chí khiến ông đặt cược mạnh hơn vào vấn đề thuế. Đối với phe đầu cơ giá lên đồng, nếu Trump bị xác nhận là không muốn hoặc không thể tiến hành việc áp thuế, hậu quả có thể vô cùng sâu rộng.

Các nhà phân tích của Natixis SA cảnh báo rằng việc giao dịch theo thuế đã tạo ra một bong bóng trên thị trường một trong những loại hàng hóa công nghiệp quan trọng nhất thế giới, nếu thuế bị loại bỏ, bong bóng có thể vỡ rất nhanh. Nhóm Macquarie cho biết, trong trường hợp này, giá có thể lao xuống còn 10.000 USD/ tấn; còn nếu công bố áp thuế và để khoảng thời gian cho thương nhân vận chuyển nhiều hơn kim loại vào Mỹ, giá có thể tăng tối đa lên 18.000 USD.

"Tôi chưa từng thấy việc gì như thế này, hướng đi giá trong tương lai cuối cùng lại phụ thuộc vào quyết định của một người," Alice Fox, chiến lược gia hàng hóa tại Macquarie, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn.

Khi bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần, đã có dấu hiệu cho thấy các thương nhân ngày càng sẵn sàng đặt cược thuế sẽ không xảy ra, và các cược này tập trung vào chênh lệch giá hợp đồng đồng tương lai giữa Comex New York và LME. Trước đây hai thị trường gần như biến động đồng bộ nhưng kể từ khi Trump lần đầu tiên đề xuất chính thức áp thuế với đồng vào tháng 2 năm 2025, giá Comex — nếu áp thuế, sẽ có khoản thuế trong đó — luôn có mức chênh lệch lớn so với LME.

Thương nhân có thể bán hợp đồng Comex, mua hợp đồng LME để đưa hai thị trường về lại mức cân bằng. Nhưng theo Marc Bailey, CEO của Sucden Financial Ltd., một trong những công ty môi giới lớn nhất trên thị trường, cho đến gần đây, hoạt động arbitrage này hầu như hoàn toàn biến mất, lý do là: nếu Trump thực sự thực hiện thuế, những người giao dịch bán hợp đồng Comex sẽ phải đối diện khoản lỗ lớn.

Nhưng vài tuần gần đây, Sucden đã nhận được sự quan tâm trở lại của các nhà đầu tư đối với dạng giao dịch này. Trong thời gian đó, chênh lệch giá giữa Comex và LME đã sụp đổ, và sau khi Reuters đưa tin kế hoạch thuế đồng của Trump bị hoãn lại do lo ngại về tác động tới lạm phát, đà giảm còn gia tăng hơn.

"Trong vài tuần vừa qua, tâm lý dường như đã có một số chuyển biến," Bailey phát biểu tại London. "Mọi người bắt đầu cân nhắc quay lại thị trường để thử sức."

Lượng vận chuyển về Mỹ suy giảm

Nếu xu hướng này tiếp tục, các cược "phản thuế" dựa trên chênh lệch giá Comex ngày càng tăng của nhà đầu tư có thể tạo ra tác động lớn đến thị trường — dần làm giảm động lực để các thương nhân vận chuyển thêm kim loại vào Mỹ.

Trên thị trường đồng thực tế, theo dữ liệu từ công ty theo dõi tàu Kpler, khi chênh lệch giá Comex sụp đổ, các chuyến vận chuyển đồng từ châu Phi về Mỹ đã giảm. Dù nghi ngờ về thuế ngày càng tăng, các thương nhân cũng cảnh giác với một biến số: Trump có thể bất ngờ công bố áp thuế ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trước khi tàu hàng nhập về cảng.

Cuối tuần này, khi LME Week – sự kiện thường niên của ngành kim loại – diễn ra tại London, sự sụp đổ của chênh lệch giá Comex đang khuấy động cuộc tranh luận: trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt, lãi suất tăng và thị trường chứng khoán suy yếu đe dọa nhu cầu, liệu lực hút cuối cùng của thị trường có sẽ bắt kịp giá đồng.

Khi các rủi ro này tăng lên, động lực nguồn cung khác biệt giữa Mỹ và phần còn lại của thế giới là một lý do nữa để thương nhân bán ra chênh lệch Comex, Alastair Munro, chiến lược gia kim loại của Marex Group, một công ty môi giới kim loại lớn khác cho biết.

Gần đây, tình trạng thiếu hụt nguồn cung ngày càng trầm trọng ở LME khiến giá ngắn hạn tăng tương đối so với Comex, thu hẹp chênh lệch giữa hai hợp đồng khi gần tới ngày giao dịch. Ví dụ, hợp đồng giao tháng 9 đã giảm hơn 600 USD/ tấn trước tháng giao hàng, mức chênh lệch với Comex khi đóng cửa chỉ còn chưa tới 4 USD.

"Tâm lý bán ra ở New York, mua vào ở London lớn hơn vì khi hợp đồng vào tháng giao hàng, arbitrage tự nhiên có xu hướng hội tụ," Munro chia sẻ qua điện thoại từ London. "Arbitrage chỉ là một biểu hiện, nhưng dưới góc nhìn vĩ mô tiêu cực, ý muốn bán khống đồng ngày càng tăng lên."

Các cuộc tranh luận phân cực

Thực tế, các thương nhân đồng trước đây đã từng chịu thất bại vì vấn đề thuế của Trump — thảm nhất là vào tháng 7 năm ngoái, khi ông áp thuế 50% với các sản phẩm hạ nguồn đồng mà lại không xử lý với loại đồng chuẩn được giao dịch trên thị trường tương lai.

Điều này từng khiến giá Comex giảm mạnh, nhưng cho đến gần đây, giá Comex vẫn giữ mức chênh lệch khá lớn so với LME bởi Trump vẫn để khả năng áp thuế trong tương lai. Từ đó tới nay, thị trường đồng luôn chìm trong tranh luận phân cực "liệu ông sẽ áp thuế hay không".

Dù nghi ngờ về thuế ngày một tăng, gần như không ai trên thị trường đồng kỳ vọng Trump sẽ hoàn toàn loại bỏ thuế — bởi như vậy có thể khiến lượng tồn kho khổng lồ ở cảng Mỹ tràn về lại thị trường quốc tế. Một giả thuyết phổ biến cho rằng sự im lặng của Trump về thuế là chiến lược "mập mờ" có chủ đích để ngăn chặn dòng quay trở lại này.

Tuy nhiên, vì thuế là một phần cốt lõi trong chương trình nghị sự chính trị của Trump, một số người vẫn kỳ vọng ông sẽ thực hiện — có thể ngay đầu năm, tức ngày 1 tháng 1, phù hợp với đề xuất năm ngoái của Bộ Thương mại Mỹ gửi tới Trump.

"Điểm không chắc chắn trọng yếu là chính sách thuế của Mỹ," Grace Li, giám đốc đầu tư của Shanghai Ducheng Fund Management Ltd, nhận định. "Thiếu minh bạch về định hướng của chính phủ khiến rất khó để đánh giá nên mua hay bán đồng một cách định hướng."

Cơ hội hiếm có

Tồn kho đồng ở Mỹ đã lớn đến mức các nhà sản xuất có thể cần vài năm mới tiêu thụ hết. Trong khi đó, sự dư thừa này lại tạo ra cơ hội hiếm hoi cho các nhà giao dịch: mua tồn kho, đồng thời bán ra hợp đồng tương lai Comex để khóa lợi nhuận nhỏ. Những giao dịch tài trợ dựa trên "contango" hợp đồng tương lai này càng làm cuộc tranh luận về động lực nguồn cung và triển vọng giá năm tới phức tạp hơn.

So với cơ hội kiếm lời lớn từ nhập khẩu về Mỹ, lợi nhuận từ nhóm giao dịch này khá nhỏ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích của Bank of America, thu nhập này vẫn đủ để ngăn đồng quay lại thị trường toàn cầu — ngay cả khi Trump nhượng bộ về thuế, cũng góp phần đỡ giá đồng.

Đối với bất cứ ai đặt cược giá đồng đi xuống, rủi ro Trump vẫn thực hiện thuế luôn treo lơ lửng. Theo khuyến nghị của Bộ Thương mại Mỹ, thuế có thể được áp dụng từng giai đoạn: năm 2027 là 15%, năm 2028 lên 30%.

Điều này có thể khiến đồng tiếp tục đổ về Mỹ, thắp lại cuộc đua toàn cầu đã đẩy giá đồng lên đỉnh lịch sử. Là quốc gia tiêu thụ lớn nhất, tồn kho của Trung Quốc đã cạn kiệt đáng kể; nếu Trung Quốc buộc phải bổ sung tồn kho trong khi nhập khẩu về Mỹ tăng vọt, giá có thể tăng xoáy mạnh.

"Có thể họ nghĩ việc tích trữ này lẽ ra phải kết thúc lâu rồi," Helen Amos, nhà phân tích hàng hóa của BMO Capital Markets Ltd, chia sẻ. "Nhỡ đâu họ lại nghĩ: ‘Thực ra, phải tiếp tục thêm hai năm nữa thì sao?’"