Phân tích - Triển vọng "cung không đủ cầu" của ASML buộc các nhà đầu tư phải chú ý đến những yếu tố ngoài nhu cầu

Toby Sterling/Nathan Vifflin

Reuters Amsterdam ngày 15 tháng 10 - Vào tháng 4 năm nay, giám đốc điều hành Christophe Fouquet của nhà sản xuất thiết bị chip máy tính ASML nói với các cổ đông rằng công ty lớn nhất châu Âu tính theo giá trị thị trường sẽ "bằng mọi giá" tránh trở thành nút thắt trong ngành công nghiệp chip.

Sáu tháng sau, Fouquet thừa nhận, nguồn cung thiết bị quang khắc chip của ASML để sản xuất chip logic tiên tiến và chip nhớ thúc đẩy làn sóng AI sẽ không đáp ứng được nhu cầu trong năm 2027 và 2028 (link).

Đối với khách hàng, nhà đầu tư và ASML - cổ phiếu năm nay đã tăng gần 70% - sự chú ý đang chuyển sang việc liệu công ty có thể mở rộng năng lực sản xuất đủ nhanh để tận dụng nhu cầu khổng lồ hay không. Đồng thời, thị trường ngày càng lo ngại về sự bền vững của làn sóng AI và những dự đoán vượt qua nhiều năm tới.

"Chính ASML hiện nay đã trở thành nút thắt," ông Han Dieperink, giám đốc đầu tư của Aureus, công ty quản lý tài sản sở hữu cổ phiếu của ASML, nói, đồng thời bổ sung rằng ban lãnh đạo đã công khai thừa nhận kế hoạch tăng sản lượng thêm 30% vào năm 2027 và 2028 vẫn là chưa đủ.

Dieperink chỉ ra rằng, việc thảo luận về đơn đặt hàng tương lai đã kéo dài tới năm 2029 và 2030, ông tin rằng điều này cho thấy nhu cầu có thể vẫn vượt qua nguồn cung ngay cả sau khi chu kỳ hiện tại kết thúc.

https://www.reuters.com/graphics/ASML-CHIPS/lbpgmxkmypq/chart.png

Tranh luận về định giá

Kế hoạch của ASML để giải quyết tình trạng tồn đọng đơn đặt hàng gồm rút ngắn thời gian lắp ráp, nâng cấp thiết bị đã đưa vào sử dụng và giới thiệu mẫu máy tốc độ nhanh hơn. Công ty dự kiến nâng sản lượng thiết bị quang khắc EUV trị giá 200 triệu USD lên 110 chiếc mỗi năm vào năm 2028, nhưng hiện đang xem xét tăng thêm khoảng 12 chiếc nữa.

Thêm vào đó, công ty cũng đang mở rộng năng lực sản xuất tại Eindhoven (link), mặc dù giai đoạn đầu tiên dự kiến đến năm 2029 mới có thể đi vào hoạt động.

Vào thứ Tư, Fouquet đảm bảo với các nhà đầu tư về một điểm: Chuỗi cung ứng của ASML – bao gồm nhà cung cấp hệ thống quang học quan trọng Zeiss – không phải là nút thắt.

Nhà đầu tư cho biết, sự không chắc chắn sau năm 2028 sẽ gia tăng, và định giá công ty phản ánh điều đó. Từ tháng 6, dù các nhà phân tích tài chính tăng dự báo thu nhập, giá cổ phiếu ASML lại giảm so với thu nhập dự kiến trong tương lai.

https://www.reuters.com/graphics/ASML-RESULTS/zjpqloyggvx/chart.png

Ông Mark Sloan, quản lý danh mục đầu tư của Stonehage Fleming, cho biết, với triển vọng tăng trưởng và vị thế thị trường của ASML, việc định giá từ mức hơn 45 lần vào tháng 6 giảm xuống khoảng 30 lần mức thu nhập dự kiến khiến cổ phiếu trở nên hấp dẫn. Quỹ "ý tưởng đầu tư tốt nhất toàn cầu" của ông hiện nắm giữ 3,5% danh mục là cổ phiếu ASML.

"Chúng tôi đang theo dõi sát việc triển khai AI và đổi mới, cũng như kế hoạch chi tiêu vốn của các khách hàng chủ chốt," ông nói, "Chúng tôi tin rằng, nguồn cung chứ không phải nhu cầu, rất có thể vẫn sẽ là yếu tố hạn chế chính mà ASML đối mặt."

ASML từng cho biết, các biện pháp tăng giá vào năm 2027 và 2028 cũng sẽ mang lại lợi ích cho công ty.

https://www.reuters.com/graphics/ASML-RESULTS/zgvoyxzxovd/chart.png

Nỗi lo bán tháo AI

Không phải tất cả nhà đầu tư đều tin tưởng vào điều này. Những người hoài nghi đặt câu hỏi, liệu sự bùng nổ chi tiêu cho hạ tầng AI cuối cùng có mang lại mức lợi nhuận đủ để biện minh cho các khoản đầu tư hàng tỷ đô la hiện tại hay không.

Cổ phiếu chip cũng chịu áp lực trước lo ngại lãi suất tăng có thể khiến các dự án AI và trung tâm dữ liệu lớn khó tiếp cận nguồn vốn hơn (link). Vào thứ Năm, chi phí bảo hiểm vỡ nợ của ngành công nghệ Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục (link).

Nhà phân tích Jefferies Janardan Menon cho biết, lo ngại về nguồn vốn cho đầu tư AI, cùng các yếu tố như nguồn cung điện hạn chế việc mở rộng trung tâm dữ liệu, có thể tạo áp lực cho ASML. Giá cổ phiếu ASML đã giảm 5% vào thứ Năm sau đợt bán tháo mạnh trên thị trường.

"Nguyên nhân chính khiến định giá giảm là thị trường hoài nghi về kỳ vọng rất cao cho năm 2028 và 2029," Menon nói, bổ sung thêm rằng trong thời kỳ thị trường suy thoái, tỷ lệ P/E của ASML có thể giảm xuống chỉ hơn 20 lần.

https://www.reuters.com/graphics/AI-CDS/znpngnmybvl/chart.png

"Chúng tôi không muốn nói 'đã bán hết'"

Khách hàng của ASML vẫn đang tranh giành thiết bị sản xuất chip cao cấp không đối thủ của hãng. Hiện tại, công ty yêu cầu khách hàng trả tiền đặt cọc lớn khi đặt hàng, và giám đốc tài chính Roger Dassen cho biết, nếu khách hàng cố gắng hủy đơn sau này, khoản đặt cọc này "đủ để gây thiệt hại".

Khách hàng lớn nhất là TSMC 2330.TW – công ty sản xuất chip cho Nvidia NVDA.O và Apple AAPL.O – cho biết vào tháng 7 rằng nguồn cung thiết bị không giới hạn kế hoạch mở rộng của họ. Vào thứ Năm, công ty này tái khẳng định kế hoạch chi tiêu vốn từ 60 đến 64 tỷ USD cho năm 2026 (link).

Trong bối cảnh nhu cầu chip nhớ AI mạnh mẽ, Samsung 005930.KS, SK Hynix 000660.KS và Micron MU.O cũng đã đặt hàng năng lực sản xuất của ASML.

Khách hàng tiềm năng mới cũng có thể tạo áp lực thêm. Dự án TeraFab của Elon Musk, dù chưa sản xuất được chip đầu tiên, có thể trở thành người mua lớn cho thiết bị tiên tiến; trong khi các biện pháp hạn chế của Mỹ đối với Trung Quốc tiếp tục gây rủi ro cho doanh số thiết bị DUV tầm trung của ASML. Dự kiến năm nay thị trường Trung Quốc sẽ chiếm khoảng 20% doanh thu của ASML.

Dù nhu cầu mạnh, ASML hiện tại chưa nhận đơn đặt hàng cho năm 2029 và 2030, để đánh giá mức độ sẵn sàng của khách hàng và khả năng đáp ứng nhu cầu tương lai của công ty.

"Chúng tôi không muốn nhận đơn của khách hàng A, B và C rồi quay sang nói với khách D – người chưa đặt hàng cho năm 2029 và 2030 – rằng 'xin lỗi, chúng tôi đã bán hết'," Dassen nói với các nhà phân tích trong cuộc họp báo cáo tài chính.

https://www.reuters.com/graphics/ASML-RESULTS/lbvgdlxnepq/chart.png

(Để hỗ trợ người không phải tiếng Anh bản địa, Reuters đã tự động dịch bản tin sang một số ngôn ngữ khác. Do bản dịch tự động có thể sai hoặc thiếu bối cảnh cần thiết, Reuters không đảm bảo tính chính xác của bản dịch này. Bản dịch chỉ nhằm mục đích hỗ trợ người đọc. Reuters không chịu trách nhiệm về bất kỳ thiệt hại hoặc tổn thất nào phát sinh do sử dụng bản dịch tự động.)