Cổ phiếu công nghệ giảm mạnh, giao dịch trú ẩn trái phiếu Mỹ quay trở lại? Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống mức thấp nhất trong ba tuần

Tư duy về AI liên tục bị chấn động, đang tái định hình khung giá thị trường với lối suy nghĩ trái ngược trực giác. Dưới bối cảnh dữ liệu lạm phát nóng, lợi suất trái phiếu Mỹ không những không tăng mà lại giảm mạnh cùng với đà lao dốc của cổ phiếu công nghệ.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm 10 điểm cơ bản xuống 5,09% trong phiên giao dịch châu Á ngày thứ Năm, chạm mức thấp nhất trong ba tuần. Cùng lúc đó, chỉ số chứng khoán MSCI khu vực châu Á-Thái Bình Dương lao dốc hơn 3%, chỉ số tổng hợp Hàn Quốc giảm sốc 9% trong một ngày, Samsung Electronics và SK Hynix đều mất 11%. Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,4%, hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm hơn 1%. Dòng vốn trú ẩn đổ mạnh vào thị trường trái phiếu chủ quyền, đô la Mỹ suy yếu, vàng sau ba ngày giảm liên tiếp đã ổn định và phục hồi lên khoảng 4140 USD/ounce.

Lần biến động này không đơn thuần do dữ liệu lạm phát, mà còn bởi vết nứt tín dụng trong chuỗi ngành AI do công ty điện toán đám mây CoreWeave gây ra đang lan nhanh sang thị trường cổ phiếu. Giá cổ phiếu CoreWeave vào thứ Tư đã giảm hơn 17%, lợi suất trái phiếu USD đáo hạn năm 2032 của công ty này đã tăng trên 15%, CDS 5 năm mở rộng 135 điểm cơ bản, xác suất vỡ nợ ngầm thị trường cho 5 năm đã đạt 63%. Theo Bloomberg, nhiều nhà phân tích và nhà đầu tư đang đánh giá lại rủi ro tài chính toàn diện của ngành AI.

Khủng hoảng nợ của CoreWeave đánh dấu làn sóng giảm giá cổ phiếu công nghệ AI lần này đã từ cấp độ định giá chuyển sang cấp độ tín dụng. Trái phiếu lợi suất cao đáo hạn năm 2032 của công ty này mới phát hành ở mệnh giá cách đây 4 tháng, nay đã rơi xuống dưới 78 cent, chênh lệch lãi suất vượt 1000 điểm cơ bản.

Nhà phân tích Gil Luria của D.A. Davidson nhận định CoreWeave là “tài sản dưới chuẩn lĩnh vực AI”, cảnh báo chi phí tổng hợp vay mượn của công ty ở mức khoảng 9%, trong khi tỷ suất lợi nhuận đầu tư tài sản chỉ khoảng 1%, nếu không duy trì được chu trình nợ thì giá trị cổ phần có nguy cơ về 0.

“Dữ liệu CPI Mỹ vượt kỳ vọng và tình trạng bán tháo trái phiếu CoreWeave đang thúc đẩy nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro tài chính của toàn ngành AI,” ông Jung In Yun, CEO Fibonacci Asset Management Global nhận định.

Dữ liệu mới nhất từ công ty mô hình AI Anthropic cũng khiến tâm lý thị trường chịu áp lực.

Theo Bloomberg dẫn nguồn tin, doanh thu quý 3 của Anthropic đạt 16,8 tỷ USD, nhưng một số nhà phân tích cho rằng con số này thấp hơn dự báo. “Việc thất vọng trước dữ liệu nổi bật của Anthropic phản ánh lo ngại sâu sắc về mức tiêu tốn vốn cần thiết để duy trì tăng trưởng này,” bà Hebe Chen, chuyên gia phân tích cấp cao của Vantage Global Prime cho biết, “trong bối cảnh thị trường thanh khoản đang căng thẳng, IPO sắp tới sẽ càng làm gia tăng lo ngại này.”

Lạm phát vượt kỳ vọng lẽ ra phải đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ lên, nhưng diễn biến thị trường hôm thứ Tư đã phá vỡ logic thường lệ đó.

Dữ liệu cho thấy CPI Mỹ tháng 9 tăng mạnh nhất trong 5 tháng, lạm phát cơ bản cũng vượt kỳ vọng, các nhà giao dịch từng đẩy xác suất tăng lãi suất tháng 10 lên trên 50%. Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ sau khi tăng trong thời gian ngắn đã nhanh chóng trả lại toàn bộ mức tăng và gần như đóng cửa ngang bằng.

Nhóm của Benjamin Bowler, trưởng bộ phận phái sinh cổ phiếu Ngân hàng Mỹ, cho biết trong báo cáo đây không còn là chuyện ngẫu nhiên mà đã thành mô hình — trong tháng này đã xảy ra hai trường hợp tương tự: ngày 8 tháng 10, truyền thông đưa tin doanh thu dự kiến hàng năm của OpenAI thấp hơn kỳ vọng thị trường khoảng 20 tỷ USD, cùng ngày chỉ số Nasdaq giảm, lợi suất trái phiếu Mỹ cũng giảm từ đỉnh buổi sáng.

Nhóm phân tích của Ngân hàng Mỹ nhận định, một khi thị trường bắt đầu định giá rủi ro suy giảm AI, mối liên kết giữa các tài sản sẽ đảo chiều hoàn toàn. Chiến lược gia Markets Live của Bloomberg, ông Mark Cranfield, cũng cho biết, “Rủi ro lần này có thể khác thời điểm cuối tháng 7 — rủi ro bong bóng AI vỡ là bất lợi cho tăng trưởng kinh tế, mua vào trái phiếu phòng thủ lần này có thể kéo dài lâu hơn.”

Logic vĩ mô cơ bản và rõ ràng: Nếu chi tiêu vốn AI chững lại, việc xây dựng hạ tầng tính toán sẽ đột ngột chững có thể phá vỡ chuỗi cung ứng, đồng thời hạ thấp kỳ vọng về nhu cầu điện, hàng hóa cơ bản và phần cứng cao cấp trên thị trường — không chỉ là thanh toán cho định giá cao mà còn là đòn đánh vào kỳ vọng tăng trưởng và giá trị lạm phát, cuối cùng lại mang lợi cho trái phiếu. Logic này tương tự bức tranh vĩ mô giai đoạn bong bóng Internet năm 2000, khi đó Nasdaq sụp đổ, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm từ mức cao 6,5% đã trượt sâu về vùng 4%.

Rủi ro ở phía cuối tích tụ: Dòng nước ngầm dưới sự biến động thấp

Trên bề mặt số liệu, độ biến động của cổ phiếu Mỹ vẫn ở mức rất thấp — sức biến động thực tế 5 ngày của chỉ số S&P 500 chỉ 7,6%, nằm trong mức thấp nhất 3% của một năm qua. Nhưng Ngân hàng Mỹ cảnh báo, sự bình ổn này phần lớn được hỗ trợ bởi lượng lớn vị thế Gamma của các nhà tạo lập thị trường, lớp đệm bảo vệ này đã có dấu hiệu lỏng lẻo.

Chiến lược gia vĩ mô Michael Ball nhận định, S&P 500 đã thủng ngưỡng kháng cự đầu tiên 7775 đến 7750. Theo SpotGamma, “điểm kích hoạt biến động” mà các nhà tạo lập thị trường kiềm chế biến động nằm gần 7775; nếu chỉ số giảm dưới 7700, lớp đệm Gamma dương sẽ nhanh chóng suy giảm, chiến lược mua vào khi giá xuống và trở lại giá trung bình sẽ mất hiệu lực hoàn toàn, thị trường có nguy cơ đi vào kênh suy giảm phản hồi tiêu cực.

Đồng thời, khi độ biến động thực tế bị các quỹ bán quyền chọn lợi nhuận lớn liên tục ép xuống, các tổ chức mua đang mạnh tay mua quyền chọn tăng giá VIX, vị thế mua đã gần đạt đỉnh trước thời điểm “sụp đổ chớp nhoáng” tháng 8 năm 2024 khi giao dịch chênh lệch bị bãi bỏ.