Waller của Cục Dự trữ Liên bang: Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt giúp kiềm chế nhu cầu, đầu tư AI trở thành động lực thúc đẩy lạm phát

Ứng dụng tài chính Zhitong cho biết, Christopher Waller, thành viên hội đồng quản trị của Fed, phát biểu rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn tăng mạnh đang giúp kiềm chế nhu cầu từ các ngành nhạy cảm với lãi suất như nhà ở và ô tô, qua đó đóng góp phần nào vào việc thắt chặt chính sách tiền tệ.

“Lợi suất tăng lên liệu có ảnh hưởng tới các ngành nhạy cảm với lãi suất như nhà ở, ô tô không? Dĩ nhiên là có,” Waller phát biểu tại Diễn đàn kinh tế tổ chức ở New Delhi hôm thứ Ba. Ông chỉ ra rằng, mặc dù đây không phải là ý định của Fed, nhưng việc lợi suất tăng thực sự “đã có tác động nhất định”.

Lợi suất đạt mức cao nhất trong nhiều thập kỷ

Do lạm phát gia tăng bởi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran cùng lo ngại về thâm hụt ngân sách, lợi suất của Mỹ và các nền kinh tế phát triển khác đã lên đến mức cao nhất trong hàng thập kỷ, môi trường tài chính trở nên thắt chặt hơn. Các nhà giao dịch lập tức giảm dự báo tăng lãi suất. Dữ liệu cho thấy, kể từ giữa tháng 9, mức giá tăng lãi suất được định trong hợp đồng hoán đổi của tám nền kinh tế lớn đã giảm gần 200 điểm cơ bản.

Tuần trước, Waller cho biết có thể cần tăng lãi suất hơn nữa để kiểm soát lạm phát, nhưng ông bổ sung rằng các quan chức có sự linh hoạt về thời gian khi cân nhắc việc tăng lãi suất lần nữa.

Ủy ban Thị trường mở liên bang tháng trước đã đồng thuận bỏ phiếu tăng lãi suất, đây là lần đầu tiên trong năm 2023. Ban đầu các nhà đầu tư cho rằng khả năng Fed tăng lãi suất lần nữa trong cuộc họp ngày 27-28/10 là rất cao. Tuy nhiên, sau khi hai quan chức cấp cao cho biết các nhà hoạch định chính sách có thời gian để đánh giá tình hình kinh tế trước khi hành động tiếp, nhà đầu tư đã cắt giảm đặt cược liên quan.

Các nhà kinh tế dự báo số liệu lạm phát công bố vào thứ Tư sẽ cho thấy lạm phát tổng thể trong tháng 9 tăng lên do chiến tranh Mỹ-Iran khiến chi phí năng lượng tăng, nhưng mức tăng giá lõi dự kiến sẽ chậm lại.

Đầu tư AI làm gia tăng lạm phát

Waller cho biết AI cũng đang thúc đẩy giá cả, bởi việc triển khai nhanh chóng cơ sở hạ tầng AI làm kích thích nhu cầu.

Waller nói: “Rõ ràng, nếu bạn đầu tư hàng nghìn tỷ đô vào lĩnh vực AI, cần mua tất cả các thiết bị liên quan, mà nhu cầu của bạn lại hoàn toàn không co giãn, thì dù giá ra sao bạn cũng sẵn sàng trả. Giá mọi loại bán dẫn đều sẽ tăng, và cuối cùng sẽ ảnh hưởng đến những người sử dụng các sản phẩm này. Đây chính là hiện tượng mà chúng ta bắt đầu thấy ở Mỹ.”

Waller là một trong số nhiều quan chức Fed hy vọng AI cuối cùng sẽ nâng cao năng suất. Nếu AI có thể tăng năng suất, nền kinh tế có thể tăng trưởng mạnh mà không dẫn đến lạm phát quá mức. Tuy nhiên, ông cho rằng lợi ích này có thể mất vài năm mới hiện thực hóa, trong khi áp lực giá do AI có thể kéo dài 2-3 năm.

Tính độc lập của Fed đối mặt với nguy cơ

Khi được hỏi về mối đe dọa đối với công việc của mình từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, Waller cho biết ông tin tưởng Quốc hội và Tòa án Mỹ có thể bảo vệ tính tự chủ của Fed. Trump từng nhiều lần chỉ trích Fed vì không chịu giảm lãi suất.

“Chính phủ này đã đặt ra mối đe dọa đối với tính độc lập của Fed,” Waller nói, “Cho đến lúc này, mối đe dọa đó vẫn chưa thật sự thành công.” Waller được Trump bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông.

Trong nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai, Trump đã cố gắng bãi nhiệm Chủ tịch Jerome Powell (người hiện vẫn là thành viên Fed) và thành viên Lisa Cook để thay bằng các ứng viên mình đề cử. Động thái này đã làm dấy lên cuộc tranh luận về việc Tổng thống nên có bao nhiêu quyền lực với chính sách tiền tệ. Đa số các nhà kinh tế cho rằng khi ngân hàng trung ương tự quản lý chính sách tiền tệ, họ sẽ kiểm soát lạm phát hiệu quả hơn.

Áp lực từ Trump vẫn chưa dừng lại. Tháng này, Nhà Trắng thông báo thành lập một ủy ban điều tra các cáo buộc gian lận thế chấp đối với Cook. Cook sẽ tự bảo vệ mình tại phiên điều trần ở Nhà Trắng vào ngày 5/11.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã ngăn Trump bãi nhiệm Cook dựa trên các cáo buộc này. Cook cho rằng các cáo buộc này là do Trump dựng lên nhằm hợp thức hóa về mặt pháp lý cho việc phế truất bà.