Giá cao hơn 42%, phải mất năm năm mới hòa vốn với chi phí vốn, Schneider Electric lập kỷ lục khi mua PTC với giá 23 tỷ đô la, cổ phiếu giảm mạnh

Tập đoàn công nghiệp Pháp Schneider Electric SE thông báo sẽ mua lại công ty phần mềm công nghiệp của Mỹ PTC Inc. với giá khoảng 22,6 tỷ USD, thiết lập kỷ lục thương vụ M&A lớn nhất trong lịch sử của công ty, đánh dấu một giai đoạn mới trong làn sóng các doanh nghiệp công nghiệp châu Âu tăng tốc đặt cược vào AI.

Thương vụ này sẽ thanh toán hoàn toàn bằng tiền mặt, với giá mua cao hơn hơn 40% so với giá đóng cửa gần nhất của PTC. Giám đốc điều hành Schneider Electric, Olivier Blum, cho biết thương vụ này sẽ tạo ra “tổ hợp phần mềm và AI mạnh mẽ hoàn chỉnh nhất trong ngành”, trong khi Giám đốc điều hành PTC Neil Barua khẳng định sau khi hợp nhất, công ty sẽ “có được quy mô và nguồn lực mở rộng vượt bậc, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và mở rộng vị trí địa lý”.

Sau khi thông báo, cổ phiếu Schneider Electric niêm yết tại Paris giảm mạnh, có lúc giảm trên 10%, đóng cửa giảm gần 10%, ghi nhận phiên giảm sâu nhất kể từ tháng 1/2025; trong khi cổ phiếu PTC trên thị trường Mỹ tăng mạnh khoảng 33,5% trong ngày.

Dự kiến thương vụ sẽ được hoàn tất trước quý 3 năm 2027, nguồn tài trợ bao gồm phát hành cổ phần tối đa 6 tỷ euro và vay nợ mới tối đa 17 tỷ euro, khoản vay cầu nối do Morgan Stanley và Societe Generale cung cấp. Morgan Stanley là cố vấn tài chính chính cho Schneider Electric, còn Evercore là cố vấn cho PTC.

Chiến lược: Lấp kín khoảng trống trong bản đồ phần mềm công nghiệp

Mục tiêu cốt lõi của Schneider Electric khi mua lại lần này là đưa năng lực chuyên môn của PTC trong lĩnh vực thiết kế hỗ trợ điện toán các sản phẩm công nghiệp vào hệ sinh thái của mình, nhằm xây dựng hệ thống phần mềm hoàn chỉnh bao trùm toàn bộ vòng đời thiết kế và sản xuất sản phẩm công nghiệp.

PTC có trụ sở đặt tại Boston, dịch vụ phần mềm kỹ thuật của công ty này bao phủ các ngành như ô tô, hàng không vũ trụ và công nghệ y tế.

Nhà phân tích Lucas Ferhani của Jefferies nhận định trong báo cáo rằng thương vụ này “về mặt chiến lược đã lấp đầy một trong những khoảng trống cuối cùng trong danh mục phần mềm của Schneider Electric”.

Trong năm nay, Schneider Electric đã có nhiều động thái trong lĩnh vực M&A. Tháng 7 vừa qua, công ty đã chi 3,1 tỷ USD để mua lại công ty phần mềm dữ liệu công nghiệp và AI – Cognite; thương vụ mua lại PTC lần này đã đẩy nhanh chiến lược phát triển phần mềm AI công nghiệp của họ lên một tầm cao mới. Cùng thời điểm, đối thủ ABB Ltd. cũng đã mua lại công ty linh kiện công nghiệp Rotork Plc của Anh với giá 5,5 tỷ USD vào tháng 7, còn Siemens tiến hành tái cấu trúc bộ phận kinh doanh cốt lõi trong tháng này để tích hợp tốt hơn sản phẩm số hóa và vật lý. Cuộc đua mở rộng hạ tầng trung tâm dữ liệu và đáp ứng nhu cầu AI trong các tập đoàn công nghiệp châu Âu ngày càng tăng tốc.

Áp lực tài chính: Đòn bẩy cao và chu kỳ hoàn vốn kéo dài

Dù nhận được sự đồng thuận về mặt chiến lược từ các chuyên gia, nhưng cái giá tài chính cho thương vụ này vẫn rất nặng nề, phản ứng thị trường cũng cho thấy sự nghi ngại của nhà đầu tư.

Với giá mua 205 USD/cổ phiếu, cao hơn 42% giá đóng cửa gần nhất của PTC và chỉ thấp hơn 5% so với đỉnh lịch sử. Nếu tính cả khoản nợ thuần tiếp nhận, tổng giá trị thương vụ lên tới khoảng 24 tỷ USD. Schneider Electric dự kiến phải mất năm năm để đạt mức hoàn vốn tương đương chi phí vốn cho thương vụ này. Theo dự báo tổng hợp của Bloomberg, lợi nhuận hoạt động dự kiến của PTC chỉ khoảng 1,5 tỷ USD đến năm 2031, còn khoản tiết kiệm chi phí dự kiến chỉ đóng góp thêm 280 triệu USD sau ba năm.

Nhóm phân tích do Mark Fielding của RBC dẫn dắt nhận định, PTC là tài sản “chất lượng cao, biên lợi nhuận lớn”, tuy nhiên họ cũng cảnh báo thách thức tích hợp là không nhỏ và “việc tích tụ đòn bẩy đáng kể có thể làm dấy lên lo ngại về phân bổ vốn dài hạn của Schneider Electric”.

Thời điểm huy động vốn cũng là yếu tố đáng chú ý. Theo bình luận của Bloomberg, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm hiện gần 5%, cao hơn đáng kể so với mức hơn 3,5% cách đây 6 tháng, đồng thời đồng euro cũng suy yếu so với USD, điều này khiến chi phí vốn cho thương vụ cao hơn nhiều so với trước. Các nhà phân tích của Oxcap Analytics cũng lưu ý rằng, PTC là tài sản hiếm có và không loại trừ khả năng sẽ xuất hiện thêm đối thủ cạnh tranh mua lại.

Cuộc đua AI tại châu Âu: Đột phá bằng sự khác biệt trong lĩnh vực công nghiệp

Trong lĩnh vực AI ứng dụng cho khách hàng cá nhân, châu Âu đã tụt hậu rõ rệt so với Mỹ và Trung Quốc, tuy nhiên các tập đoàn công nghiệp lớn như Schneider Electric, Siemens, ABB vẫn giữ thế mạnh trong cung cấp dịch vụ khách hàng công nghiệp và thành phần cho trung tâm dữ liệu.

Schneider Electric có giá trị vốn hóa khoảng 158 tỷ euro, từ lâu đã được hưởng lợi từ nhu cầu về hiệu suất năng lượng trong làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu, được các chiến lược gia của UBS Group AG xếp vào nhóm “nhà cung cấp năng lực AI” của châu Âu; tính từ đầu năm đến hết tuần trước, giá cổ phiếu đã tăng gần 30%.

So với các hãng phần mềm phổ thông như SAP SE hoặc Salesforce Inc., các doanh nghiệp phần mềm công nghiệp chịu ảnh hưởng từ AI ở mức hạn chế hơn. Các chuyên gia phân tích cho rằng, nguyên nhân là giá trị của phần mềm công nghiệp phụ thuộc nhiều vào quyền truy cập dữ liệu sở hữu riêng, đồng thời các quy trình sản xuất mà những phần mềm này nhắm tới gần như không cho phép sai số, tạo nên rào cản cạnh tranh rất cao.

Olivier Blum lên nắm quyền chỉ mới hai năm nhưng đã dẫn dắt thương vụ lớn nhất trong lịch sử công ty. Bloomberg nhận định, lý do sâu xa có thể là cảm giác lo lắng tiềm ẩn—nếu không nhanh chân hành động, đối thủ có thể sẽ đi trước, đặc biệt trong bối cảnh môi trường chống độc quyền tại Mỹ hiện vẫn khá dễ chịu nhưng có thể sẽ không kéo dài. Trước đó, Schneider Electric đã nhiều lần thành công mở rộng thông qua M&A, bao gồm nhiều thương vụ tại thị trường Mỹ, đây có lẽ là nền tảng vững chắc nhất cho sự quyết đoán với lần đặt cược đầy tham vọng này.