IMF: Nợ toàn cầu sẽ vượt GDP vào năm 2029

Quỹ Tiền tệ Quốc tế cảnh báo rằng nợ công toàn cầu sẽ vượt tổng GDP sớm hơn hai năm so với dự kiến trước đó; con đường nợ của Mỹ bị chỉ đích danh là "không bền vững", sự cấp bách của việc điều chỉnh tài khóa toàn cầu gia tăng đáng kể.

Chủ tịch IMF Kristalina Georgieva ngày 20/6 tại New York, khi tham dự Diễn đàn Kinh tế do Chính phủ Qatar tổ chức, cho biết các quốc gia chưa hành động đủ mạnh để củng cố tình hình tài khóa. Theo Bloomberg, bà chỉ ra rằng dự báo mới nhất của IMF cho thấy, với động lực từ việc vay mượn nhanh chóng của các chính phủ như Mỹ, nợ công toàn cầu sẽ vượt 100% GDP toàn cầu vào năm 2029, sớm hơn dự báo trước đó hai năm.

Về vấn đề tài chính của Mỹ, Georgieva cho biết bà đã thảo luận riêng với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, hai bên đồng thuận rằng cấu trúc nợ hiện tại của Mỹ không bền vững và Mỹ cần từng bước giảm thâm hụt ngân sách cũng như quy mô nợ. Đồng thời, bà cũng cảnh báo rằng chiến sự ở Trung Đông có thể gây tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu và khen ngợi Qatar về khả năng chống chọi với khủng hoảng nhờ dự trữ tài chính dồi dào.

Ngưỡng cảnh báo nợ chạm sớm, vay mượn từ Mỹ và các chính phủ là nguyên nhân chính

Căn cứ cốt lõi cho việc IMF nâng cao cảnh báo rủi ro nợ lần này là do quy mô vay mượn của các chính phủ như Mỹ tăng trưởng mạnh. Theo dự báo mới nhất, tỷ lệ nợ công toàn cầu trên GDP sẽ vượt ngưỡng quan trọng 100% vào năm 2029, sớm hơn dự báo trước đó hai năm.

Georgieva thẳng thừng tại diễn đàn: "Chúng tôi đã cảnh báo trong thời gian dài về sự cần thiết của điều chỉnh tài khóa, ai cũng biết đó là điều phải làm nhưng thực tế hành động vẫn quá ít." Cách diễn đạt này hiếm hoi chỉ ra sự yếu kém tập thể của các chính phủ về kỷ luật tài chính.

Trong tất cả các nền kinh tế lớn, Mỹ nhận được sự chú ý rõ ràng nhất từ IMF. Georgieva cho biết bà đã có trao đổi riêng với Bộ trưởng Tài chính Bessent về vấn đề tài chính của Mỹ, hai bên nhất trí: cấu trúc nợ hiện tại của Mỹ không bền vững, cần từng bước giảm thâm hụt ngân sách và mức nợ.

Trên thực tế, Georgieva đã phát ra cảnh báo về vấn đề này từ tháng trước, chỉ ra rằng hầu hết các nền kinh tế phát triển, bao gồm cả Mỹ, đang đi trên quỹ đạo nợ cần được quản lý hết sức thận trọng. Việc tiếp tục công khai lên tiếng sau khi có đối thoại trực tiếp với Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho thấy mối quan ngại ngày càng lớn của IMF đối với định hướng tài chính của Mỹ.

Xu hướng chính sách tiền tệ được IMF liệt vào biến số then chốt khác có thể làm tăng thêm gánh nặng nợ. Georgieva chỉ ra, áp lực lạm phát toàn cầu vẫn còn dai dẳng, và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể cần tiếp tục tăng lãi suất.

Việc lãi suất tăng sẽ trực tiếp làm tăng chi phí tài chính của các chính phủ, khiến các quốc gia vốn đã mang gánh nặng nợ nần phải đối mặt với áp lực chi trả lãi lớn hơn, từ đó hình thành vòng luẩn quẩn "nợ cao—lãi suất cao—chi phí nợ cao hơn", tiếp tục thu hẹp dư địa tài khóa của các chính phủ.

Georgieva cũng đưa ra cảnh báo về những tác động tiềm ẩn của tình hình Trung Đông đối với kinh tế toàn cầu. Bà cho biết, xung đột giữa Iran và Mỹ có thể khiến các nền kinh tế sản xuất hàng hóa chủ lực như Qatar, Kuwait và Iraq suy giảm nghiêm trọng.

Tuy vậy, đánh giá của bà về Qatar lại khá lạc quan. Georgieva cho biết, trước chiến sự, Qatar là quốc gia xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn thứ hai thế giới, với quy mô dự trữ kinh tế ấn tượng. Những khoản dự trữ này hiện đang giúp Qatar ứng phó hiệu quả với các cú sốc bên ngoài do xung đột gây ra, qua đó trở thành mô hình tham khảo cho các nền kinh tế tài nguyên khác.