IPO khổng lồ của Anthropic sắp diễn ra, thị trường IPO Mỹ bùng nổ làn sóng "chạy đua niêm yết"

Kỳ lân AI Anthropic sắp khởi động đợt IPO lịch sử có quy mô sánh ngang SpaceX, đang làm thay đổi nhịp độ thị trường cổ phiếu mới niêm yết tại Mỹ. Nhiều doanh nghiệp tranh thủ hoàn tất niêm yết trước khi thương vụ khổng lồ này diễn ra, nhưng cửa sổ cơ hội rất ngắn ngủi – cuộc họp lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, bầu cử giữa kỳ cùng áp lực lạm phát liên tiếp xuất hiện, khiến cuộc đấu giữa các nhà bảo lãnh phát hành và tổ chức phát hành trở nên phức tạp chưa từng có.

Theo Bloomberg, Anthropic đang chuẩn bị nộp đơn IPO công khai, quy mô huy động vốn dự kiến sẽ bằng hoặc vượt kỷ lục 86,2 tỷ USD của SpaceX. Việc một thương vụ khổng lồ như vậy sắp diễn ra khiến một số doanh nghiệp và các nhà đầu tư đứng sau cảm thấy hụt hơi khi cạnh tranh để thu hút các nhà đầu tư dài hạn và các quỹ tài sản quốc gia.

Ông Rob Stowe, Trưởng bộ phận Thị trường vốn cổ phiếu Mỹ khu vực Barclays chia sẻ: "Đây sẽ là tháng 9 rất bận rộn và sẽ kéo dài sang tháng 10." Ông dự đoán cửa sổ phát hành tập trung cao độ sẽ mở ra từ sau Lễ Lao động cho đến trước kỳ bầu cử giữa kỳ.

Hệ quả của áp lực thị trường từng xảy ra trước đây: một tháng trước khi SpaceX niêm yết, có tới 14 công ty quy mô lớn gấp rút lên sàn, nhưng các công ty này sau đó đều thua lỗ trung bình 9,5% so với giá phát hành.

Thị trường Mỹ hiện tại cũng kém khả quan – lợi suất trung bình theo trọng số của các đợt IPO trong năm nay chỉ đạt 5,6%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 13% của chỉ số S&P 500 và 17% của chỉ số Nasdaq 100.

Cửa sổ phát hành bị thu hẹp cực độ, cuộc đua lịch trình ngày càng căng thẳng

Cửa sổ khả dụng từ sau Lễ Lao động đến trước bầu cử giữa kỳ tháng 11 vốn đã ngắn, nay lại bị cuộc họp lãi suất giữa tháng 9 của Fed làm thu hẹp thêm không gian vận động của các tổ chức phát hành. Đồng thời, số liệu lạm phát cao hơn dự kiến càng làm tăng tính bất định, khiến nhiều doanh nghiệp chọn lên sàn sớm thay vì chờ đợi.

Ông Doug Adams, Đồng trưởng bộ phận Thị trường vốn cổ phiếu toàn cầu của Citi, dự đoán có ít nhất sáu công ty sẽ huy động trên 1 tỷ USD mỗi công ty trong giai đoạn từ Lễ Lao động đến bầu cử. Ông cho biết nhiều doanh nghiệp lớn đang đánh giá thời điểm thị trường, "không chỉ quan tâm thị trường đang làm gì, mà còn xem thời điểm nào là thích hợp cho riêng mình để chào sàn."

Hiện danh sách doanh nghiệp chờ lên sàn khá dày đặc. Công ty điện toán đám mây Nscale đã xếp hàng niêm yết cùng Anthropic; hãng sản xuất nhẫn thông minh theo dõi sức khỏe Oura Health Oy có thể tiến hành IPO hàng tỷ đô la sớm nhất vào tháng tới; hai công ty Aggreko Plc chuyên dịch vụ điện dự phòng và CoVolt Power Inc. về ngành điện mặt trời và lưu trữ cũng đã nộp đơn IPO công khai trong tháng 8, có triển vọng hoàn thành niêm yết trước Anthropic.

Bên cạnh đó, công ty hạ tầng kỹ thuật số SB Energy thuộc SoftBank Group dự kiến huy động hơn 5 tỷ USD, Inspire Brands Inc., do Roark Capital sở hữu, nhiều khả năng cũng sẽ thử sức thị trường trước bầu cử. Switch Inc. đã bí mật nộp hồ sơ niêm yết từ đầu tháng này, vòng huy động vốn mới nhất vào tháng 7, định giá gần 50 tỷ USD.

Chủ đề AI lên ngôi, các công ty không theo xu hướng bị lạnh nhạt

Trong bối cảnh AI trở thành "chủ đề của tháng" trên thị trường, dòng tiền tập trung mạnh vào các lĩnh vực nhất định, khiến con đường niêm yết của các doanh nghiệp ngoài xu hướng càng thêm chông gai.

Ông Eddie Molloy, Đồng trưởng bộ phận Thị trường vốn cổ phiếu toàn cầu của Morgan Stanley, nhận xét: "Việc thúc đẩy các IPO ngoài chủ đề thị trường đang theo đuổi trở nên khó khăn hơn. Dòng tiền quanh hệ sinh thái hạ tầng AI rộng lớn, hoặc các chủ đề lớn như hàng không vũ trụ, quốc phòng rất mạnh; còn là doanh nghiệp vừa hoặc nhỏ không liên quan các xu hướng này thì khó lòng thu hút được sự chú ý từ phía người mua."

Việc dồn dập các thương vụ lớn cũng làm giảm đáng kể sự chú ý dành cho những đợt phát hành quy mô nhỏ. Ông J.D. Moriarty, Phó Chủ tịch Bank of America kiêm trưởng bộ phận thị trường vốn công nghệ toàn cầu, cho biết: "Nếu quy mô công ty nhỏ, chúng tôi khuyên nên cẩn trọng hơn. Khả năng thị trường thờ ơ rất cao vì có quá nhiều thương vụ lớn để lựa chọn."

Hiệu quả các thương vụ lớn đã niêm yết trong năm nay cũng khá thất vọng. Theo dữ liệu tổng hợp từ Bloomberg, trong số 16 doanh nghiệp huy động trên 1 tỷ USD, mức tăng trung bình giá sau niêm yết chỉ đạt 4,2%, và trong mười thương vụ huy động vốn lớn nhất, có sáu cổ phiếu hiện rẻ hơn giá phát hành.

SpaceX sau khi niêm yết chỉ tăng chưa tới 5%, SK Hynix Inc. cũng chứng kiến giá cổ phiếu biến động mạnh sau khi lên sàn và đều liên quan chặt chẽ tới tâm lý đầu tư dao động quanh chủ đề AI.

Tâm lý thị trường khởi sắc, cơ hội ngắn để lên sàn

Mặc dù chịu áp lực lớn, thị trường gần đây ổn định hơn cũng tạo cơ sở giúp các tổ chức phát hành lấy thêm lý do để tự tin chào sàn. Chỉ số S&P 500 đã phục hồi 5,4% từ đáy tháng 7, Nasdaq 100 cũng tăng hơn 8% cùng kỳ, là thuận lợi cho các doanh nghiệp xây dựng lập luận để lên sàn ở thời điểm này.

Lĩnh vực công nghệ sinh học bắt đầu phát đi tín hiệu tích cực. Theo nhà phân tích Bloomberg Industry Research Sam Fazeli và Cindy Wu, quy mô huy động IPO trung bình của ngành công nghệ sinh học Mỹ năm 2026 đạt 329 triệu USD, cao nhất từ năm 2018 tới nay và vượt xa mặt bằng các năm gần đây, cả năm có thể đạt 30 ca lên sàn, cho thấy động lực cuối năm rất mạnh mẽ.

Tổng quan, người trong ngành đều kỳ vọng từ tháng 9 đến tháng 10 sẽ diễn ra làn sóng niêm yết dồn dập trước khi Anthropic chính thức xuất hiện, nhưng cửa sổ phát hành cực kỳ tập trung và cạnh tranh gay gắt, việc lựa chọn thời điểm của tổ chức phát hành và các nhà bảo lãnh sẽ quyết định thành bại thương vụ.