Chênh lệch lãi suất Trung Quốc-Mỹ đảo ngược 300 điểm cơ bản! Tại sao nhân dân tệ vẫn tiếp tục tăng giá ngược xu hướng?

Trong năm qua, diễn biến của tỷ giá nhân dân tệ và chênh lệch lãi suất Trung-Mỹ đã xuất hiện sự lệch pha rõ rệt. Kể từ tháng 4 năm 2025, khi tỷ giá bắt đầu tăng giá từ vùng 7,35, nhân dân tệ đổi USD đã tăng lên gần 6,72, với mức tăng lũy kế vượt quá 8%; tỷ giá chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, tỷ giá trung tâm của nhân dân tệ đã được điều chỉnh tăng tổng cộng 66 điểm cơ bản. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Trung Quốc duy trì ở mức khoảng 1,69%, còn lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn liên tục ở trên mức 4,71%, khiến chênh lệch lãi suất Trung-Mỹ âm sâu tới khoảng 300 điểm cơ bản, nằm trong biên độ cực đoan nhất của 22 năm qua.

Sự lệch pha này cho thấy quyền định giá của nhân dân tệ đã có sự chuyển dịch căn bản. Khả năng giải thích tỷ giá nhân dân tệ chỉ dựa trên chênh lệch lãi suất Trung-Mỹ đã giảm mạnh, từ 88% trong giai đoạn 2022-2024 xuống chỉ còn 1% kể từ năm 2025; hệ số tương quan lăn giữa nhân dân tệ và Dollar Index cũng giảm mạnh từ 0,80 (tháng 11 năm ngoái) xuống -0,48 (tháng 8 năm nay), đây là lần tách rời đáng kể thứ ba kể từ khi cải cách tỷ giá. Ngược lại, vai trò của cán cân thương mại lăn trong định giá nhân dân tệ tăng lên 0,50 và rất có ý nghĩa.

Quyền chủ đạo trong định giá nhân dân tệ đang chuyển dần từ tài khoản tài chính sang tài khoản thương mại: nếu trước đây, dòng vốn xuyên biên giới do chênh lệch lãi suất Trung-Mỹ dẫn dắt từng là yếu tố quyết định kỳ vọng tỷ giá, thì nay, nguồn cung ngoại tệ từ tài khoản vãng lai và hành vi bán ngoại tệ của doanh nghiệp đang giữ trọng số lớn hơn trong việc quyết định tỷ giá.

Hiện tại, chênh lệch lãi suất quyết định áp lực, thặng dư quyết định xu hướng

Chênh lệch lãi suất tác động chủ yếu đến tài khoản tài chính: lợi suất tài sản Mỹ cao hơn làm giảm sức hấp dẫn tương đối của tài sản nhân dân tệ, đồng thời thúc đẩy tăng dòng vốn ra khỏi các khoản đầu tư chứng khoán, đầu tư khác, và ngân hàng. Từ năm 2021 đến nay, tài khoản tài chính liên tục chịu áp lực, cho thấy áp lực từ chênh lệch lãi suất vẫn tồn tại. Tuy nhiên, trong bối cảnh tài khoản vốn trong nước chưa hoàn toàn mở cửa, áp lực này khó có thể dễ dàng chuyển thành áp lực giảm giá kéo dài đối với nhân dân tệ trên thị trường giao ngay.