Bộ Tài chính muốn cứu trái phiếu Mỹ, nhưng Fed lại ưu tiên chống lạm phát, liệu hai bên sẽ “mỗi người một hướng”?

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Bessent mở rộng quy mô can thiệp mua lại trái phiếu dài hạn một cách đột ngột, đang va chạm trực tiếp với lập trường chống lạm phát của Chủ tịch Fed Walsh.Các tổ chức đầu tư lớn trên Phố Wall đồng loạt cảnh báo, mục tiêu chính sách của hai cơ quan này đã xuất hiện sự phân hóa rõ rệt, và căng thẳng này sẽ bùng nổ tập trung trong bài phát biểu của Walsh tại Jackson Hole vào thứ Sáu tuần này.

Bessent tuần trước đã tuyên bố sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn, nhằm kiềm chế lợi suất dài hạn liên tục tăng cao. Tuy nhiên, hiệu quả can thiệp chỉ kéo dài chưa đầy một ngày, lợi suất sau đó đã trở lại mức cao. Đồng thời, đồng USD giảm gần 1% trong tuần, vàng vượt 4600 USD, Bitcoin tăng hơn 25% chỉ trong một tuần—thị trường giải thích tổ hợp này như một cuộc săn đón “câu chuyện mất giá tiền tệ”, chứ không phải tín hiệu chính sách phát huy hiệu quả.

Walsh sẽ có bài phát biểu vào thứ Sáu tuần này tại Jackson Hole, Wyoming. Đây là lần đầu tiên ông phát biểu công khai quan trọng kể từ quyết định lãi suất gây tranh cãi tháng 7, cũng là lần đầu tiên ông phải đối mặt với áp lực thị trường khốc liệt như vậy kể từ khi nhậm chức vào tháng 5.Điều mà giới giao dịch mong muốn nhất lúc này: Trước lạm phát dai dẳng cao hơn mục tiêu 2% và tình trạng tài khóa ngày càng xấu đi, Fed sẽ phản ứng chính sách ra sao?

Bối cảnh của động thái của Bessent là lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ đã đạt mức cao nhất gần 19 năm, đặt áp lực lên thị trường trái phiếu 32 nghìn tỷ USD. Bộ Tài chính Mỹ công bố từ tháng 9 sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn kém thanh khoản, mỗi quý mua lại thêm khoảng 16 tỷ USD, mỗi lần thực hiện nâng từ mức khoảng 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD.

Tuy nhiên, phản ứng của thị trường nhanh chóng phơi bày những giới hạn của động thái này. Peter Tchir từ Academy Securities chỉ ra, hiện chính phủ Mỹ có 7.5 nghìn tỷ USD tín phiếu ngắn hạn và 21.7 nghìn tỷ USD trái phiếu trả lãi đang lưu hành, mỗi lần mua lại 4 tỷ USD, gần như mỗi tuần một lần của Bessent, hoàn toàn không đủ để làm rung chuyển thị trường lâu dài.Ông đánh giá đây không phải là nới lỏng định lượng (QE), về bản chất chỉ là “sắp xếp lại ghế trên boong tàu”, chứ không thực sự tạo ra tiền mới.

Tiếng nói phê bình từ Phố Wall lập tức xuất hiện. Đồng Giám đốc đầu tư tín dụng PGIM Greg Peters cho biết, “Tôi có quan điểm cực kỳ tiêu cực về logic thao tác của Bộ Tài chính, đây là một chiến lược tự giới hạn, tự đánh bại chính mình.” Giám đốc đầu tư của Morgan Stanley Wealth Management Lisa Shalett cũng chỉ trích rằng, vì “bực dọc” với lợi suất tăng mà can thiệp vào thị trường trái phiếu Mỹ, “không phải lý do thuyết phục, có cảm giác hành động thất thường.” Bà cho biết thêm, nếu Bessent tiếp tục cố gắng kiểm soát lợi suất thị trường trái phiếu quan trọng nhất thế giới, điều đó sẽ đồng nghĩa với việc Washington thừa nhận lo ngại về tính bền vững của nợ công.

Tỷ phú quỹ phòng hộ Stanley Druckenmiller còn trực tiếp xác định đây là một "sai lầm". Trong bài viết đăng trên Wall Street Journal, ông viết:

"Đây không phải là quản lý thanh khoản, mà là quản lý giá cả – một sai lầm nghiêm trọng hơn nhiều so với con số 4 tỷ USD."

Đối tượng bị tác động trực tiếp bởi động thái của Bessent, chính là tín hiệu cốt lõi mà Walsh truyền tới thị trường bấy lâu nay. Walsh từng tuyên bố rõ, lợi suất tăng phản ánh nền tảng kinh tế cần nâng chi phí vay, đồng thời nhấn mạnh, dưới quyền lãnh đạo của ông, Fed “đang nỗ lực không can thiệp tín hiệu thị trường”. Chiến lược của ông là hướng dẫn nhà đầu tư tự định giá dựa vào dữ liệu kinh tế và giá cả thị trường thay vì trông đợi Fed định hướng trước.

Đây chính là mâu thuẫn trực diện với lập luận của Bessent. Sau khi can thiệp, Bessent trả lời phỏng vấn nói lợi suất tăng "không phản ánh nền tảng kinh tế", và cho biết Bộ Tài chính sở hữu “hộp công cụ mạnh mẽ”.

Phó Chủ tịch Evercore ISI Krishna Guha nhận định,động thái của Bộ Tài chính có thể không chỉ khiến nhà đầu tư lo ngại, “mà còn khiến một số người trong FOMC bất an”. Ông nói:

“Lập trường cốt lõi của Walsh khó hòa hợp với những gì Bộ Tài chính đang làm. Nếu Bộ trưởng Tài chính nói giá thị trường sai rồi trực tiếp can thiệp, thì Walsh sẽ gần như không thể dựa vào cơ chế phát hiện giá của thị trường trái phiếu.”

Những chia rẽ trong nội bộ Fed cũng không thể xem nhẹ. Theo một số nguồn tin, tại cuộc họp FOMC tháng 7 đã có ba thành viên ủng hộ tăng lãi suất. Gần đây cũng có nhiều chủ tịch Fed khu vực lên tiếng ủng hộ tăng thêm 25 điểm cơ bản. Thị trường hiện định giá khả năng tăng tiếp trong năm ở mức 78%. Giám đốc danh mục trái phiếu Westwood Scott Barnard cho hay, Walsh từ bỏ định hướng trước kết hợp với động thái can thiệp trái phiếu của Bessent đã tạo ra ấn tượng hai cơ quan “đang đi theo hai lối khác nhau”.

Tầm quan trọng của bài phát biểu của Walsh ngày thứ Sáu đã vượt khỏi khuôn khổ chủ đề chính của cuộc họp Jackson Hole năm nay—chủ đề là “Đổi mới tài chính: Tác động đến thanh toán và chính sách”, không trực tiếp đề cập đến đường hướng chính sách tiền tệ.

Chiến lược gia lãi suất Hoa Kỳ của TD Securities Molly Brooks cảnh báo, “Nếu Walsh vẫn giữ phong cách cũ, tôi nghĩ thị trường sẽ thất vọng, điều này có thể khiến bán tháo dài hạn càng trầm trọng.” Chiến lược gia lãi suất HSBC Dhiraj Narula cho rằng, Walsh có cơ hội xoa dịu thị trường qua phát ngôn, “Nếu Chủ tịch Walsh có thể nêu rõ áp lực lạm phát tiềm tàng, như vậy đã đủ để cung cấp cơ sở cho việc giảm bớt phần nào phần bù kỳ hạn do bất ổn.”

Trưởng nhóm chiến lược lãi suất Hoa Kỳ của Bank of America Global Research Mark Cabana nói, cam kết “kiên quyết hạ lạm phát” của Walsh là chưa đủ so với nhu cầu thị trường, “Chúng ta cần nghe thấy kế hoạch cụ thể Fed sẽ làm gì để thúc đẩy lạm phát giảm xuống khi các mục tiêu liên tục không đạt được.” Chỉ số lạm phát mới nhất của Mỹ là 3,7%, đã duy trì trên mục tiêu 2% năm năm liền.

Chiến lược gia Markets Live của Bloomberg Michael Ball nhận định, Bessent có thể điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ, nhưng chỉ Fed mới có thể định vị kỳ vọng lạm phát. Bài phát biểu Jackson Hole của Walsh phải tái khẳng định mục tiêu 2% vẫn có thể đạt được, đồng thời thể hiện rõ—nếu lạm phát kéo dài, kể cả mâu thuẫn với chính quyền hành pháp, Fed vẫn sẽ đưa ra động thái chính sách.

Trước khi Walsh phát biểu tại Jackson Hole, thị trường sẽ đón số liệu chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 7 vào thứ Tư. Trong tháng vừa qua, các số liệu lạm phát, việc làm và bán lẻ đều nằm trong hoặc thấp hơn dự đoán, khiến giới giao dịch giảm bớt kỳ vọng tăng lãi suất trong ngắn hạn. Nếu PCE tiếp diễn xu hướng này, điều đó có thể tạo đệm nhất định cho bài phát biểu của Walsh.

Mối lo ngại sâu xa hơn mà việc can thiệp của Bessent chưa thành công khơi lên, là câu hỏi liệu Fed có bị cuốn vào hay không. Ý định chính trị của chính quyền Trump trong việc hạ thấp chi phí đi vay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, đã khiến sự chú ý của thị trường với tính độc lập của Fed gia tăng rõ rệt.

Giáo sư Đại học Harvard, cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng Jason Furman nói:

“Nếu Fed cân nhắc mục tiêu quản lý nợ khi hoạch định chính sách tiền tệ, điều đó sẽ mang sắc thái chủ đạo tài khóa.”

Cuộc thảo luận về phối hợp chính sách cũng nóng lên ở cấp độ thị trường. Một số nhà phân tích đề xuất, Fed có thể bán khoảng 426 tỷ USD trái phiếu ngắn hạn mà mình nắm giữ, mua lại số lượng tương ứng trái phiếu dài hạn trên 20 năm, tức áp dụng hình thái "hoạt động Twist". Động thái này về mặt sổ sách không làm thay đổi tổng quy mô nắm giữ của Fed, về mặt chính trị cũng dễ chấp nhận hơn, đồng thời có thể hấp thụ hơn 15% lượng trái phiếu trên 20 năm lưu hành, từ đó kiềm chế hiệu quả lợi suất dài hạn.

Tuy nhiên, phân tích của Bloomberg chỉ ra, bộ công cụ này có mâu thuẫn nội tại:Tỷ trọng vay ngắn hạn càng cao, Bộ Tài chính càng phụ thuộc vào lãi suất chính sách. Một khi lạm phát buộc Fed tăng lãi suất, chi phí lãi sẽ được điều chỉnh lại với tốc độ nhanh hơn; nếu Fed ngần ngại vì lo chi phí tài khóa, thị trường sẽ trừng phạt bằng phần bù kỳ hạn cao hơn, làm tổn hại tới tính độc lập của Fed.

Đáng chú ý, Walsh và Bessent đều từng là học trò của tỷ phú quỹ phòng hộ Stanley Druckenmiller, được cho là thường xuyên gặp mặt, quan hệ hòa hợp. Tuy nhiên, giới đầu tư và kinh tế học đều nhận định, ưu tiên và logic hoạt động của hai người đại diện cho hai cơ quan ngày càng khó dung hòa. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm ở mức 5% đang được coi là ngưỡng then chốt, sự thể hiện của Walsh thứ Sáu này sẽ quyết định hướng thị trường định giá cho vết nứt chính sách hiện tại này.