SpaceX (SPCX.US) sẽ phóng lô vệ tinh Starmind AI đầu tiên sớm hơn dự kiến vào cuối năm 2027, hợp tác cùng Nvidia thúc đẩy mở rộng lĩnh vực trung tâm dữ liệu quỹ đạo.

Theo ứng dụng tài chính Zhihui Caijing, Elon Musk đang đưa cuộc đua AI từ Trái Đất lên không gian. Vào thứ Hai, CEO SpaceX (SPCX.US) Musk đã thông báo trên nền tảng X rằng lô vệ tinh Starmind AI đầu tiên được trang bị chip của Nvidia (NVDA.US) sẽ được phóng lần đầu vào quý 4 năm 2027 và đạt quy mô “đáng kể” vào năm 2028. Lịch trình này sớm hơn kế hoạch năm 2028 từng công bố trong bản cáo bạch trước đó.

Cũng trong ngày hôm đó, Nvidia chính thức công bố SpaceXAI sẽ triển khai CPU thế hệ mới Vera để tăng tốc khối lượng công việc AI tác nhân (Agentic AI), đồng thời đưa hệ thống rack cấp Vera Rubin NVL72 đã được tối ưu hóa lên quỹ đạo, đóng vai trò là lõi tính toán cho thế hệ vệ tinh Starmind đầu tiên. Sự hợp tác này đánh dấu bước ngoặt quan trọng đưa dự án trung tâm dữ liệu AI không gian đầu tiên trên thế giới từ ý tưởng thành hiện thực kỹ thuật.

Từ “nhà máy AI mặt đất” tới “trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo”: Màn ra mắt không gian của Vera Rubin

Nvidia Vera là CPU đầu tiên được thiết kế riêng cho AI tác nhân, sở hữu 88 nhân Olympus do NVIDIA phát triển, tích hợp bộ nhớ LPDDR5X với băng thông lên đến 1.2TB/s. Ở các khối lượng công việc như AI tác nhân, học tăng cường và xử lý dữ liệu, tốc độ thực thi nhiệm vụ có thể cao hơn CPU x86 tối đa 1,8 lần.

Ông Ian Buck, Phó Chủ tịch phụ trách tính toán hiệu năng cao và siêu quy mô của Nvidia chia sẻ: “AI tác nhân cần một hệ thống tính toán kiểu mới - không chỉ tạo ra câu trả lời mà còn hành động. Vera trao cho AI tác nhân khả năng hành động theo thời gian thực - thực thi mã, xử lý dữ liệu, phối hợp các nhiệm vụ phức tạp. SpaceXAI đang mở rộng kiến trúc này từ các nhà máy AI dưới đất lên biên giới đột phá tiếp theo của tính toán trên quỹ đạo.”

Ông Mike Nicolls, Chủ tịch SpaceXAI, cho biết: “Vera mang tới hiệu suất CPU và băng thông bộ nhớ chúng tôi cần để xử lý lượng lớn nhiệm vụ điều phối, lập lịch, xử lý mã và dữ liệu, trong khi GPU có thể tập trung vào thế mạnh riêng của nó. Điều đó có nghĩa các AI tác nhân mạnh mẽ hơn và mỗi watt tính toán sẽ sinh ra nhiều giá trị hơn.”

Starmind: ‘Máy tính siêu khổng lồ’ trong không gian với 1 triệu vệ tinh

Starmind là dự án chòm sao trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo mà SpaceX lên kế hoạch. Tháng 1 năm 2026, SpaceX đã đệ trình lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) kế hoạch phóng tối đa 1 triệu vệ tinh tính toán, mở rộng sức mạnh AI từ quỹ đạo gần Trái Đất xuống mặt đất.

Mỗi vệ tinh Starmind thực chất là một hệ thống rack cấp Vera Rubin NVL72 tối ưu hóa, trang bị GPU Rubin và CPU Vera của Nvidia. Theo SpaceX công bố trước đó, mỗi vệ tinh có khả năng tính toán 120kW (cực đại 150kW), mã phần cứng AI1. Các vệ tinh kết nối với nhau qua liên kết laser tốc độ cao, tạo thành một “siêu máy tính AI phân tán” trên không gian. Lô vệ tinh Starmind AI1 đầu tiên sẽ dựa trên hệ thống rack cấp Vera Rubin NVL72 đã tối ưu hóa, lần đầu tiên đưa nền tảng tăng tốc tính toán Nvidia lên vũ trụ.

Musk chia sẻ trên X rằng các trung tâm dữ liệu dạng vệ tinh này “đơn giản hơn, chi phí thấp hơn, mật độ và trọng lượng cao hơn nhiều so với rack truyền thống”. So với trung tâm dữ liệu mặt đất, triển khai trên không gian không cần diện tích lớn và áp lực tản nhiệt cũng nhỏ hơn đáng kể.

Quy mô tính toán: Mở rộng cấp tiến 2GW→10GW→20GW

Musk đồng thời công bố các mục tiêu tăng trưởng năng lực tính toán đầy tham vọng: Trong cuộc họp tài chính đầu tháng 8, Musk tiết lộ SpaceX dự kiến sở hữu hơn 2GW sức mạnh AI vào cuối năm 2026, và “gần 10GW hơn là 5GW” vào cuối năm 2027. SpaceXAI cũng sẽ mở rộng hạ tầng AI mặt đất tại Tennessee và Mississippi. Công ty đặt mục tiêu tích lũy năng lực qua nhiều dự án và có thể đạt 20GW vào cuối năm sau.

Musk cũng thừa nhận một số dự án có thể không kịp tiến độ, nhưng dự kiến đến cuối 2027 quy mô tính toán trực tuyến có thể đạt khoảng 15GW. Ông cũng tiết lộ SpaceX sẽ nhận được “tỷ lệ rất lớn” GPU Nvidia vào năm 2027.

Chi tiêu vốn hàng nghìn tỷ và tranh cãi về ‘con đường phi truyền thống’

Bài toán chi phí của trung tâm dữ liệu vũ trụ đang bị Phố Wall ‘soi’ kỹ lưỡng. Wood Mackenzie ước tính, xây dựng trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo công suất 1GW sẽ tốn khoảng 170 tỷ USD, cao hơn gấp 3 lần trung tâm dữ liệu mặt đất. Các chuyên gia của Morgan Stanley như Adam Jonas dự đoán vốn đầu tư AI của SpaceX cho năm 2026 sẽ đạt 53 tỷ USD, tăng thêm 130 tỷ USD vào năm 2027.

Tuy nhiên, những người ủng hộ cho rằng trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo có thể tránh được rào cản pháp lý và sự phản đối của cộng đồng như các trung tâm dưới đất. SpaceX đang giảm chi phí phóng nhờ tái sử dụng tên lửa Starship, cải thiện hiệu quả tính toán trên quỹ đạo. Musk từng giải thích đã đánh giá nhiều phương án chip trước khi chọn hệ thống Nvidia là tối ưu nhất.

Từ hợp tác độc quyền tới gắn kết sâu sắc: SpaceX ‘All in’ với Nvidia

Sự hợp tác này đánh dấu việc nâng cấp toàn diện mối quan hệ giữa SpaceX và Nvidia. Ngày 4/8, tại cuộc họp kết quả kinh doanh quý đầu tiên kể từ khi SpaceX niêm yết, Musk thông báo công ty sẽ chỉ sử dụng công nghệ của Nvidia để xây dựng sức mạnh AI. Musk khẳng định: “Chúng tôi hợp tác sâu với Nvidia trên nhiều phương diện và quyết định sử dụng độc quyền Nvidia.”

SpaceX đánh giá kiến trúc Vera Rubin của Nvidia là “máy tính AI tốt nhất hiện nay”. Hai bên đã công bố hợp tác phát triển tải AI cho vệ tinh Starmind AI1 vào ngày 4/8, mỗi vệ tinh được lắp CPU Vera và GPU Rubin của Nvidia. SpaceX thông báo với nhà đầu tư rằng chip cho máy chủ không gian của họ sẽ chỉ dùng của Nvidia.

Theo hồ sơ 13F Nvidia công bố ngày 14/8, Nvidia đang nắm giữ khoảng 21 tỷ USD cổ phần tại SpaceX. Mối quan hệ ràng buộc này đang ngày càng mở rộng từ vốn tới công nghệ.

Báo cáo tài chính Nvidia thứ Tư tới: Kịch bản không gian trở thành chất xúc tác mới

Thời điểm công bố hợp tác trùng sát với lúc Nvidia thông báo kết quả tài chính quý vào thứ Tư (26/8). Kịch bản AI trung tâm dữ liệu không gian đang thổi sinh khí mới vào câu chuyện AI infra của Nvidia.

Nvidia cho biết, nền tảng Vera Rubin tích hợp tính toán, mạng lưới và phần mềm trong một kiến trúc thống nhất nhằm giảm chi phí cho mỗi token. Khi SpaceXAI tiến tới quy mô tính toán nhiều GW, Vera Rubin sẽ cung cấp nền tảng kiến trúc hợp nhất từ các nhà máy AI mặt đất lên tính toán trên quỹ đạo.

Trong môi trường quỹ đạo, các hạn chế về năng lượng, làm mát, băng thông, độ tin cậy và tích hợp vật lý khắc nghiệt hơn trung tâm dữ liệu truyền thống rất nhiều. Sự hợp tác giữa Nvidia và SpaceX cho thấy hệ sinh thái tăng tốc AI của họ đang được mở rộng từ Trái Đất lên quỹ đạo gần.