Lại xuất hiện "giao dịch nội gián tại Nhà Trắng"? Một ngày trước khi Bộ Tài chính Mỹ bất ngờ can thiệp, ETF trái phiếu dài hạn Mỹ ghi nhận "dòng tiền ròng lớn nhất trong một ngày trong lịch sử"

Một khoản vốn bí ẩn đã chính xác rót vào một quỹ ETF cực kỳ nhạy cảm với lãi suất dài hạn — ngay trước ngày Bộ Tài chính Mỹ công bố mở rộng chương trình mua lại trái phiếu kỳ hạn dài. Thời điểm trùng hợp khiến thị trường lại dấy lên nghi ngờ về giao dịch nội gián.

Ngày 20/8 (thứ Tư), Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ ít nhất tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 đến 30 năm. Ngay sau tin tức này, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Mỹ trong ngày đã giảm đến 10 điểm cơ bản, xuống mức 5,18%, rời khỏi đỉnh gần hai thập kỷ.

Ngay ngày trước khi thông báo được phát đi — tức thứ Ba, một quỹ ETF mang tên Pimco 25+ Year Zero Coupon U.S. Treasury Index ETF đã ghi nhận dòng vốn ròng trong ngày lên tới 123 triệu đô la Mỹ, lập kỷ lục lịch sử. Đồng thời, khối lượng giao dịch trong ngày đạt 5,2 triệu cổ phiếu, gần gấp đôi mức đỉnh trước đó trong năm 2024.

Vào thứ Tư, ngày công bố thông tin, ETF này tăng 3,2% trong ngày, mức tăng mạnh nhất trong một phiên kể từ tháng 11/2024.

Tại sao ETF này lại nhạy cảm đến vậy?

ETF này có quy mô khoảng 1,5 tỷ đô la Mỹ, đầu tư vào những tài sản gọi là STRIPS — tức trái phiếu kho bạc sau khi tách phần gốc và lãi thành trái phiếu không trả lãi định kỳ.

Trái phiếu không trả lãi định kỳ không phát sinh lãi suất đều đặn mà toàn bộ lợi nhuận đến từ việc nhận lại gốc khi đáo hạn, do đó giá của chúng phản ứng mạnh với biến động lãi suất hơn nhiều so với các loại trái phiếu thông thường. ETF này có duration hiệu dụng khoảng 28 năm, có nghĩa là mỗi khi lãi suất kỳ hạn dài giảm 1 điểm phần trăm, giá trị ròng của quỹ về lý thuyết sẽ tăng khoảng 28%.

Nếu một ETF trái phiếu dài hạn thông thường giống như một chiếc xe sedan, thì ETF này giống như một chiếc xe đua — cùng một khúc cua, phản ứng của nó mạnh mẽ hơn nhiều.

Vì lý do đó, ETF này là một trong những công cụ trực tiếp và có hiệu ứng đòn bẩy cao nhất để đặt cược vào xu hướng lãi suất dài hạn trên thị trường.

Thời điểm bất thường, dấy lên nghi ngờ

Thông báo mua lại của Bộ Tài chính là động thái bất ngờ, không hề được thị trường dự báo trước.

Tuy nhiên, ngay trước ngày công bố, đã có nhà đầu tư mua vào quy mô lớn ETF cực nhạy cảm với lãi suất dài hạn này, cả về quy mô lẫn thanh khoản đều lập kỷ lục lịch sử. Thời điểm này khiến thị trường đặt câu hỏi liệu có ai đó nắm được thông tin về chính sách trước hay không.

Đây không phải lần đầu tiên trên thị trường Mỹ xuất hiện tranh cãi kiểu này. Trước đó, khi chính quyền Trump tuyên bố tạm dừng thuế quan đối ứng, thị trường quyền chọn cổ phiếu Mỹ cũng từng ghi nhận giao dịch bất thường, làm dấy lên các cuộc tranh luận sôi nổi về “giao dịch nội gián ở Nhà Trắng”.

Hiện tại, theo Bloomberg, nguồn gốc cụ thể của khoản tiền trên chưa được tiết lộ và chưa có cơ quan quản lý nào công khai xác nhận đã mở điều tra.

Trái phiếu dài hạn vẫn chịu áp lực trong năm nay

Dù bật tăng mạnh trong một ngày, ETF này vẫn giảm tổng cộng 5,4% từ đầu năm.

Nguyên nhân là kỳ vọng lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao kết hợp lo ngại về thâm hụt ngân sách, khiến trái phiếu dài hạn của Mỹ chịu áp lực bán kéo dài, lợi suất kỳ hạn 30 năm từng áp sát đỉnh cao nhất gần 20 năm qua.

Lần này, Bộ Tài chính mở rộng chương trình mua lại giúp trái phiếu dài hạn được hỗ trợ trong ngắn hạn, nhưng việc liệu xu hướng tiêu cực cả năm có thể đảo chiều hay không vẫn là điều thị trường còn tranh luận.