Căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang, giá dầu tăng vọt rồi ổn định, tranh chấp bồi thường giữa Mỹ và Iran khiến triển vọng cung cấp năng lượng thêm phần bất ổn

⑴ Giá dầu quốc tế đã tăng mạnh khoảng 5% vào thứ Hai và duy trì dao động ở mức cao vào thứ Ba, với giá dầu Brent giữ ở quanh mức 88 USD/thùng. Lãnh đạo Hoa Kỳ đã phản ứng cứng rắn trước điều kiện mở lại eo biển mà Iran đưa ra, yêu cầu Iran phải bồi thường cho các thương vong và các sự kiện biểu tình trong các cuộc xung đột trước đó. Sự bất đồng quan điểm sâu sắc giữa hai bên khiến triển vọng đàm phán nhanh chóng suy yếu. ⑵ Trước đó, Iran đã gắn việc dỡ phong tỏa với yêu cầu được bồi thường chiến tranh quy mô lớn và dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, trong khi phía Mỹ đưa ra yêu cầu truy đòi đối đẳng, bao gồm bồi thường cho thương vong của các nhân viên ngoại giao và nạn nhân các vụ tấn công trước đây. Sự bế tắc này khiến nỗ lực ngoại giao của Oman bị đình trệ, và kỳ vọng khôi phục lưu thông tại eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển 20% dầu mỏ toàn cầu — trong ngắn hạn đã giảm đáng kể. ⑶ Rủi ro gián đoạn nguồn cung kết hợp với sự bất ổn tại các nhà máy lọc dầu của Nga và Ả Rập Saudi đã đẩy giá hợp đồng tương lai dầu diesel toàn cầu tăng mạnh. Các tổ chức cảnh báo rằng nếu đối đầu khu vực tiếp diễn, giá dầu có thể tăng vọt lên trên 100 USD, áp lực chi phí năng lượng tăng trở lại đang làm dấy lên lo ngại về lạm phát vượt kiểm soát trên thị trường. ⑷ Nội bộ Iran xuất hiện các dấu hiệu chuyển hướng sang thời chiến, khi lãnh tụ tối cao đã thay thế nhiều chỉ huy quân sự chủ chốt. Nhóm an ninh mới chủ yếu gồm các thành viên kỳ cựu của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, và họ công khai nghi ngờ về khả năng đạt được bất kỳ thỏa thuận ngoại giao nào với chính quyền Hoa Kỳ hiện tại, báo hiệu khoảng trống đàm phán trong tương lai có thể càng thu hẹp hơn nữa. ⑸ Hiện tại, các phương án thay thế như đi vòng châu Phi hoặc dựa vào đường ống Biển Đỏ của Ả Rập Saudi đều đối mặt với giới hạn về công suất và rủi ro an ninh. Các nhà phân tích năng lượng nhận định thị trường đang rơi vào trạng thái biến động cực đoan, mọi diễn biến ngoại giao đều có nguy cơ kích hoạt dao động hai chiều dữ dội, trong khi kỳ vọng xung đột kéo dài đã đẩy phần bù địa chính trị tăng lên mức đáng kể. Giá nhiên liệu bán lẻ và xu hướng lạm phát toàn cầu trong tương lai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào diễn biến của căng thẳng này.