Nuôi hổ thành họa, hay mượn dao giết người? Khi Nvidia dùng Marvell để tuyên chiến với Broadcom

Chỉ sau một đêm, cục diện đã thay đổi.

Tối qua, Broadcom đã công bố một báo cáo tài chính mà trong bất cứ năm bình thường nào cũng đủ khiến thị trường sôi động ăn mừng: Doanh thu bán dẫn AI quý 2 đạt 10,8 tỷ USD, tăng 143% so với cùng kỳ; dự báo doanh thu chip AI quý 3 là 16 tỷ USD, dự kiến tăng hơn 200% so với cùng kỳ, nhưng giá cổ phiếu lại lao dốc hơn 13,7% sau giờ giao dịch, khiến tình hình trở nên khó xử.

Hai ngày trước đó, trên sân khấu hội chợ máy tính quốc tế Đài Bắc (Computex), CEO của Nvidia là Jensen Huang đã bước lên sân khấu, đứng cạnh CEO của Marvell là Matt Murphy và nói với khán giả bên dưới câu nói đã được thị trường nhắc lại nhiều lần:

"Công ty nghìn tỷ đô tiếp theo, thưa quý bà và quý ông."

Chưa dứt lời, cổ phiếu Marvell tăng vọt hơn 20% trước phiên, hai ngày giao dịch tiếp theo tăng tổng cộng 37%. Hai bối cảnh này đặt cạnh nhau, vẽ nên thông điệp sâu sắc nhất của ngành công nghiệp chip AI hiện tại: Con số báo cáo tài chính không còn là câu chuyện duy nhất, tái cấu trúc thế cục cạnh tranh mới là chủ đề thực sự.

Một cú lao dốc bị hiểu nhầm

Báo cáo của Broadcom, theo bất kỳ tiêu chuẩn truyền thống nào đều rất ấn tượng. Doanh thu quý 2 đạt 22,19 tỷ USD, tăng 48% so với cùng kỳ, đạt mức cao nhất trong lịch sử; EPS điều chỉnh là 2,44 USD, tăng 54% so với cùng kỳ, 13 quý liên tiếp doanh thu AI gia tăng; dự kiến cả năm doanh thu chip AI đạt 56 tỷ USD, và nhấn mạnh mục tiêu vượt 100 tỷ USD vào năm 2027.

Vậy tại sao lại giảm? Thị trường đưa ra câu trả lời đơn giản nhưng khắc nghiệt:

Kỳ vọng lệch, khoảng cách nhỏ của kỳ vọng trong môi trường định giá cao.

Tổng doanh thu 22,19 tỷ USD thấp hơn một chút so với dự báo 22,27 tỷ USD của các chuyên gia phân tích; bộ phận phần mềm hạ tầng đóng góp 7,18 tỷ USD, thấp hơn dự báo 7,32 tỷ USD; quan trọng nhất là một số tổ chức đầu tư mạnh mẽ dự báo nội bộ cho doanh thu chip AI quý 3 cao hơn 16 tỷ USD. Kể từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Broadcom tăng khoảng 40%, vượt xa mức tăng 16% của Nasdaq cùng kỳ, vừa chạm đỉnh lịch sử 481,57 USD trước khi báo cáo tài chính được công bố. Với định giá cao như vậy:

"Thắng chưa đủ nhiều" với "thua", trong mắt thị trường là như nhau.

Trong đợt sụt giảm này, còn ẩn chứa tín hiệu đáng suy ngẫm hơn:

Broadcom không nâng dự báo thu nhập AI năm 2027, vẫn dừng lại ở cụm từ rộng "hơn 100 tỷ USD". Trong bối cảnh Marvell nổi lên mạnh mẽ, sự im lặng của Broadcom cũng đã là một kiến nghị ngầm.

Đối thủ thực sự bị che khuất

Muốn hiểu cuộc đấu với Marvell, trước tiên phải hiểu thành lũy của Broadcom ở lĩnh vực chip AI hình thành thế nào và tại sao vững chắc.

Broadcom không phải là công ty GPU, nhưng là nhà thống trị tuyệt đối lĩnh vực gia tốc AI tùy chỉnh (XPU/ASIC), hiện chiếm khoảng 70% thị phần gia tốc AI tùy chỉnh toàn cầu, là ông vua không tranh cãi của thị trường. Cốt lõi mô hình kinh doanh là hợp tác thiết kế sâu với các công ty công nghệ siêu lớn: Dòng chip TPU (Tensor Processing Unit) của Google từ thế hệ đầu tiên năm 2014 đã được Broadcom đồng phát triển, hai bên vừa ký gia hạn hợp tác đến tháng 4/2031.

Theo ước tính của chuyên gia phân tích Mizuho, thu nhập AI từ mối quan hệ với Google và Anthropic của Broadcom vào năm 2026 ước tính khoảng 21 tỷ USD, và năm 2027 có thể tăng lên 42 tỷ USD.

Đây là một cục diện tưởng chừng không thể phá vỡ.

Tuy nhiên sự xuất hiện của Marvell đã làm lung lay tận gốc sự chắc chắn ấy.

Marvell không phải là người chơi mới, nhưng tốc độ chuyển mình trong hai năm qua khiến nhiều người kinh ngạc. Năm tài chính 2026 (kết thúc tháng 1/2026), doanh thu trung tâm dữ liệu của Marvell đạt 6,1 tỷ USD, chiếm 74% tổng doanh thu, tăng 42% so với cùng kỳ. Quan trọng hơn, Marvell đã thiết kế chip tùy chỉnh cho Amazon (dòng AI accelerator Trainium), Microsoft (Maia AI accelerator), Meta (Data Processing Unit) và Google (Axion ARM CPU), nắm giữ 18 dự án silicon tùy chỉnh đang hoạt động.

Nói cách khác, Marvell đang âm thầm trở thành lựa chọn thứ hai, thậm chí song song, cho tất cả các khách hàng siêu lớn muốn thoát khỏi thế độc quyền của Broadcom.

Tính toán của Nvidia: "Thu phục nhà buôn vũ khí đối thủ"

Khoản đầu tư 2 tỷ USD của Jensen Huang vào Marvell cùng thỏa thuận hợp tác chiến lược NVLink Fusion là nước cờ sáng tạo nhất trong lịch sử đầu tư bán dẫn những năm gần đây.

Để hiểu nước cờ này, cần hiểu mối đe dọa cấu trúc (không phải toàn diện) mà Nvidia đang đối mặt:

Khi nhu cầu suy luận mô hình lớn như GPT bùng nổ, các đại gia công nghệ Bắc Mỹ đang mua chip tùy chỉnh với quy mô chưa từng có, với mục đích giảm phụ thuộc vào GPU của Nvidia. Google có TPU, Amazon có Trainium, Microsoft có Maia, Meta có MTIA; đằng sau các chip này là khả năng thiết kế của Marvell, Broadcom và MediaTek.

Một nghịch lý khắc nghiệt xuất hiện:

Khách hàng lớn nhất của Marvell lại chính là những công ty muốn thay thế Nvidia nhất.

Do đó, phản ứng của Jensen không phải ngăn chặn mà là tích hợp xu hướng đó vào hệ sinh thái của mình, bởi kiến trúc NVLink Fusion ẩn chứa nhiều dụng ý:

Mỗi nền tảng NVLink Fusion phải bao gồm ít nhất một thành phần của Nvidia, dù là Vera CPU, ConnectX NIC, BlueField DPU hay Spectrum-X switch. Nvidia cũng nắm quyền cấp phép IP NVLink. Nghĩa là, chip tùy chỉnh "phi Nvidia" do Marvell thiết kế cho các khách hàng siêu lớn vẫn sẽ mang lại doanh thu cho Nvidia trên mỗi rack nếu triển khai trong kiến trúc NVLink Fusion.

Đây là một trạm thu phí, là một loại "thuế" dành cho ASIC tùy chỉnh.

Nvidia thông qua Marvell đảm bảo quyền chia phần trong kỷ nguyên chip tùy chỉnh. Đồng thời, năng lực công nghệ của Marvell được tích hợp vào hệ sinh thái Nvidia, cho phép khách hàng siêu lớn vẫn giữ lại stack phần mềm Nvidia và hỗ trợ chuỗi cung ứng nhưng lại triển khai bộ tăng tốc AI tùy chỉnh, càng nâng sức hấp dẫn của NVLink Fusion.

Nước cờ này của Jensen là một lúc trúng ba mục tiêu:

• Hỗ trợ Marvell để kiềm chế thế độc quyền thị phần của Broadcom;

• Đồng thời "trói" Marvell vào hệ sinh thái của mình để thu phí qua đường;

• Và kết hợp bằng việc công khai "chống lưng" Marvell nhằm gây áp lực cho giá cổ phiếu Broadcom, giành lợi thế truyền thông cho câu chuyện chiến lược của mình.

Phải thừa nhận rằng, nhờ hỗ trợ Marvell, Jensen đã thể hiện năng lực chiến lược và hành động vô song của mình.

Chiến lược đa nhà cung cấp của Google: Vết nứt đầu tiên tại Broadcom

Quan hệ giữa Broadcom và Google là một liên minh thương mại dựa trên gắn bó công nghệ rộng và sâu. Broadcom tham gia sâu vào kiến trúc chip, thiết kế IP, công nghệ kết nối và đóng gói cho TPU của Google, giữ vai trò cốt lõi trong việc hiện thực hóa silicon TPU, còn Google sở hữu kiến trúc chip cùng stack phần mềm. Hai bên đã hợp tác thiết kế bảy thế hệ TPU, mối quan hệ bền chặt.

Tuy nhiên, chiến lược nội bộ của Google đang lặng lẽ thay đổi.

Chiến lược đa nhà cung cấp của Google đã bước đầu hình thành. Ở Ironwood TPU (thế hệ thứ 7), Google đã mời MediaTek cùng phát triển phiên bản tiết kiệm chi phí cho suy luận, mật danh "Zebrafish", với mục tiêu rẻ hơn giải pháp Broadcom 20-30%. Ở thế hệ chip huấn luyện TPU v8 (mật danh "Sunfish"), Broadcom tiếp tục đảm trách chip huấn luyện, MediaTek làm chip suy luận, Google qua đó có thêm vị thế mặc cả nhờ cạnh tranh giữa hai nhà cung ứng.

Quan trọng hơn, Google đã bắt đầu đàm phán với Marvell về chip AI suy luận mới, nếu hợp tác thành công, Marvell sẽ trở thành đối tác thiết kế chip AI thứ ba trong hệ sinh thái của Google.

Điều này có nghĩa là:

Quan hệ giữa Broadcom và Google đang âm thầm chuyển từ "liên minh độc quyền" thành "một trong những nhà cung cấp chính". Broadcom vẫn là cốt lõi và ông vua trong hệ sinh thái chip tùy chỉnh của Google, không thể bị thay thế ngay trong ngắn hạn, nhưng tính bất khả thay thế đã bắt đầu lung lay rõ ràng. Đây chính là dấu vết đầu tiên của hiệu ứng cạnh tranh từ Marvell mà Jensen tạo ra lên nền tảng của Broadcom.

Cuộc chiến ngầm về chuẩn kết nối: NVLink vs UALink

Ngoài cuộc chiến sản xuất chip công khai còn có một cuộc chiến ngầm về chuẩn kết nối, Broadcom và Nvidia chính là hai phe đối nghịch.

Nvidia chủ trương NVLink: một chuẩn kết nối khép kín hiệu suất cao, đi trước 4-5 năm, nhờ hệ sinh thái CUDA đã ăn sâu vào hạ tầng AI toàn cầu.

Dưới sự dẫn dắt của AMD, Intel và có sự tham gia sáng lập của Broadcom, liên minh UALink (Ultra Accelerator Link) hướng tới xây dựng chuẩn mở cho kết nối quy mô lớn cho chip phi Nvidia. UALink 2.0 chính thức công bố ngày 7/4/2026, bổ sung kiến trúc tính toán ngay trên switch (In-Network Compute), về lý thuyết rút ngắn thời gian huấn luyện phân tán 30%.

Tuy nhiên, Broadcom sau đó đã rút khỏi liên minh UALink, quay sang phát triển công nghệ kết nối riêng. Động thái này cũng tiết lộ một toan tính chiến lược khác của Broadcom:

Tìm cho mình một con đường độc lập giữa chuẩn mở và hệ sinh thái khép kín.

Lợi thế của NVLink nằm ở hiệu năng tối đa và tích hợp sâu phần mềm; giá trị của UALink là chống khóa nhà cung cấp, cho khách hàng siêu lớn nhiều lựa chọn hơn. Hai đường đua này sẽ chưa phân thắng bại trong ngắn hạn, nhưng ai thắng chuẩn, người đó sẽ chi phối bản đồ quyền lực cấu trúc trung tâm dữ liệu AI tương lai (nghĩa là chiếm thị phần cao).

Quang tử học, chiến trường tiếp theo

Nếu chip tùy chỉnh là chiến trường hiện tại, thì silicon photonics và kết nối quang đang trở thành quyết định cho thắng bại ở giai đoạn tiếp theo, vừa cốt lõi vừa có tính chiến lược hơn.

Động lực đến từ chính quy luật vật lý:

Khi hệ thống AI từ rack đơn mở rộng thành cụm phân tán liên rack, liên trung tâm dữ liệu, giới hạn băng thông và chi phí năng lượng của cáp đồng không còn đủ sức. Optical interconnect cung cấp hiệu suất năng lượng gấp đôi so với cáp đồng, cùng với khoảng cách truyền dài hơn và mật độ băng thông cao hơn rất nhiều.

Marvell có sự chuẩn bị rất quyết liệt trong lĩnh vực này.

Tháng 12/2025, Marvell đã hoàn tất mua lại Celestial AI, startup ngành optical interconnect với tổng giá trị tới 5,5 tỷ USD, sở hữu nền tảng công nghệ "Photonic Fabric". Công nghệ này cho phép mọi chip kết nối quang học từ bất cứ điểm nào tới bất cứ điểm nào - chính là nền tảng để xây dựng "fabric tính toán driver quang".

CEO Marvell Murphy phát biểu tại Computex: giới hạn vật lý của cáp đồng đang tiến sát bên trong rack, co-packaged optics (CPO) là lựa chọn duy nhất.

Sự hợp tác giữa Nvidia và Marvell cũng chọn silicon photonics và optical interconnect làm lĩnh vực trọng tâm. AWS của Amazon thậm chí đã trao quyền nhận quyền chọn cổ phiếu cho Marvell vì các sản phẩm photonic fabric, hỗ trợ sự đổi mới của Marvell về optical scale interconnect.

Ai đẩy optical interconnect quy mô lớn ra khỏi phòng thí nghiệm trước, người đó sẽ nắm quyền định giá hạ tầng trung tâm AI thế hệ kế tiếp. Broadcom dĩ nhiên cũng không bỏ lỡ, nhưng tốc độ và chiều sâu đầu tư của Marvell đã tạo lợi thế đi trước.

Ba kịch bản tiến hóa của cục diện

Kịch bản một: Broadcom giữ vững cốt lõi, Marvell lấp chỗ trống (khả năng xảy ra lớn nhất trong 2-3 năm)

Đây là hướng đi gần nhất hiện tại.

Broadcom với thỏa thuận dài hạn với Google đến 2031, dự án chip tùy chỉnh cho OpenAI/Meta và lượng đơn đặt hàng chip AI lên tới 7,3 tỷ USD, sẽ giữ vững vị trí thống trị doanh thu ngắn hạn, tiếp tục là "ông vua". Marvell sẽ tiếp nhận nhu cầu khách hàng siêu lớn mới mà Broadcom không kham nổi cũng như thị phần bị pha loãng do chiến lược đa nhà cung cấp của Broadcom.

Hai bên cùng tồn tại, nhưng mức định giá ưu thế của Broadcom sẽ dần bị thu hẹp.

Kịch bản hai: Hệ sinh thái kết nối định hình cấu trúc (trung hạn, 3-5 năm)

Nếu NVLink Fusion được nhiều khách hàng siêu lớn áp dụng sâu sắc, Marvell với năng lực chip tùy chỉnh tích hợp hệ sinh thái Nvidia sẽ có ưu thế bất cân xứng trong nhóm khách hàng hạ tầng AI mới nổi. Nếu Broadcom không tạo được giải pháp tích hợp hệ sinh thái tương tự, tăng trưởng của họ sẽ ngày càng phụ thuộc vào mối quan hệ độc nhất với Google.

Tình huống này không tác động mảng phần mềm Broadcom, nhưng logic định giá mảng chip sẽ thay đổi đầy bản chất.

Kịch bản ba: Quang tử học tái định hình (dài hạn, trên 5 năm)

Nếu công nghệ Photonic Fabric của Marvell-Celestial AI thương mại hóa quy mô lớn trước (Marvell dự báo sẽ tạo doanh thu hàng tỷ USD vào 2028-2029), thị trường kết nối trung tâm dữ liệu AI sẽ được tái cấu trúc hoàn toàn. Trong kịch bản này, ai nắm chuẩn optical interconnect trước sẽ trở thành "người thu thuế" tiếp theo của hạ tầng AI – sau CUDA.

Tham vọng của Marvell ở đây cực kỳ rõ ràng.

Hiệu ứng domino của chuỗi ngành

Cuộc đấu Nvidia sử dụng Marvell đối đầu Broadcom tác động đến chuỗi ngành rộng hơn nhiều so với việc tăng giảm vốn hóa của hai doanh nghiệp này.

TSMC: người hưởng lợi lớn nhất, cũng là nút thắt lớn nhất. Broadcom, Marvell, Nvidia, Google, tất cả đều phụ thuộc vào tiến trình công nghệ cao và năng lực đóng gói CoWoS của TSMC. Công suất 3nm và 2nm của TSMC sẽ liên tục cung không đủ cầu, nhận được ưu ái dài hạn từ thị trường, trở thành nút cổ chai cấu trúc của toàn ngành.

Vì vậy, TSMC vẫn rất, rất, rất tốt!

Arm Holdings: người chiến thắng tiềm ẩn. Arm đã gia nhập hệ sinh thái NVLink Fusion, các bên được cấp phép có thể tích hợp NVLink ngay vào chip. Axion CPU của Google, Graviton của Amazon, Azure Cobalt của Microsoft đều dựa trên kiến trúc Arm, điều này khiến vai trò của Arm trong bản đồ chip tùy chỉnh khách hàng siêu lớn ngày càng không thể thiếu.

MediaTek: người hưởng lợi bất ngờ. Tham gia thiết kế chip suy luận TPU v8 của Google, MediaTek đã thành công tiến vào đường đua trung tâm dữ liệu AI cao cấp, đưa vào câu chuyện dòng sản phẩm vốn thường gắn với thiết bị điện tử tiêu dùng một viễn cảnh hoàn toàn mới.

Bộ nhớ HBM (SK Hynix, Samsung, Micron): ASIC tùy chỉnh mở rộng thúc đẩy thêm nhu cầu. Phiên bản Ironwood của Google TPU trang bị bộ nhớ 192GB HBM3E, thế hệ XPU tiếp theo nhu cầu HBM chỉ có tăng. Các hãng bộ nhớ là nhóm hưởng lợi ổn định nhất của cuộc đấu này, họ không cần chọn phe mà lại có thêm nhiều khách mua hơn.

Cuộc chiến này không có hồi kết

Trở lại với câu hỏi cơ bản đầu bài: Hiệu ứng cạnh tranh từ Marvell liệu đã hiện rõ trong báo cáo Broadcom chưa?

Câu trả lời là:

Mới chỉ lộ rõ nét, chứ chưa làm Broadcom tổn thương tận gốc.

Hướng dẫn doanh thu chip AI quý 3 của Broadcom là 16 tỷ USD thấp hơn kỳ vọng rất cao, nguyên nhân do Broadcom luôn có phong cách dự báo thận trọng cũng như thị trường điều chỉnh định giá vì lo ngại bị pha loãng thị phần. Nền tảng của Broadcom – Google TPU, Meta MTIA, chip tùy chỉnh OpenAI – trong 1-2 năm tới vẫn rất vững chắc.

Nhưng câu chuyện "độc quyền tuyệt đối" của Broadcom đã kết thúc, logic định giá kiểu "một trong những nhà cung cấp chính" đang dần thay thế, mà đây là ảnh hưởng mang tính hệ thống cho một cổ phiếu công nghệ từng hưởng mức định giá cao.

Nước cờ của Jensen Huang thực sự rất chuẩn xác:

Ông không trực tiếp đối đầu Broadcom, mà lựa chọn bồi đắp Marvell, xây dựng hệ sinh thái NVLink Fusion và đưa ra phát biểu công khai trên sân khấu Computex, tái định nghĩa trật tự quyền lực thời đại chip AI. Trong câu chuyện của Jensen, tương lai không phải là "ai sản xuất GPU tốt nhất", mà là "ai xây dựng được hệ sinh thái hạ tầng mà các khách hàng siêu lớn không thể rời bỏ", đó mới là lợi ích cốt lõi của Jensen.

Còn Hock Tan, người được biết tới với chiến lược mua lại và kỷ luật tài chính, đang đối mặt với thế trận cạnh tranh phức tạp nhất sự nghiệp: ông vừa chống chọi ăn mòn thị phần từ Marvell, chiến lược đa nhà cung cấp từ Google, vừa phải đối phó với tác động lan tỏa từ hệ sinh thái của Nvidia.

Nguồn bài viết: Quan điểm Số ít