(Kitco News) - Sau hơn một thập kỷ giá cả biến động yếu ớt, ngành khai thác mỏ đã bắt đầu chứng kiến một số động lực đáng kể, và nếu xem xét tâm lý tại Hội nghị Hiệp hội Nhà thăm dò & Nhà phát triển Canada (PDAC) năm 2026 năm nay, chu kỳ thị trường tăng giá mới cho các công ty khai thác chỉ mới bắt đầu.
Trong 12 tháng qua, VanEck Gold Miners ETF (NYSE: GDX) đã tăng hơn 160%, hiện đang giao dịch ở mức 106,22 USD. Sau nhiều năm hoạt động kém hiệu quả, cổ phiếu kim loại quý đã vượt trội đáng kể so với thị trường gold, thị trường này đã tăng 98%, hiện đang giao dịch ở mức 5.125,80 USD mỗi ounce.
Mặc dù ngành khai thác mỏ đang thu hút vốn mới, Giám đốc điều hành Soar Financial, Kai Hoffmann cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Kitco News rằng thị trường vẫn còn nhiều tiềm năng tăng trưởng vì thiếu đi tâm lý hưng phấn thường báo hiệu đỉnh của thị trường.
Mặc dù quỹ ETF khai thác mỏ lớn nhất thế giới đang ở gần mức cao kỷ lục, Hoffmann cho biết động lực hiện tại chủ yếu là phản ứng với giá kim loại tăng thay vì là sự thay đổi cơ bản về tâm lý nhà đầu tư.
“Thị trường này được thúc đẩy bởi giá, không phải bởi tâm lý,” Hoffmann nói bên lề hội nghị. “Chúng ta đang thấy có nhiều tiền hơn đổ vào lĩnh vực này, nhưng câu chuyện thực sự vẫn chưa thay đổi.”
Hoffmann lưu ý rằng mặc dù lĩnh vực này đang thu hút vốn mới, đặc biệt từ nhà đầu tư thông thường, nhưng sự phân bổ lại nguồn vốn từ các loại tài sản khác vẫn chưa xuất hiện. Ông bổ sung rằng nhiều nhà đầu tư vẫn tập trung chủ yếu vào cổ phiếu công nghệ và liên quan đến trí tuệ nhân tạo thay vì chuyển dịch mạnh sang cổ phiếu khai thác mỏ.
“Những cuộc trò chuyện tôi nghe được không nói về việc nhà đầu tư rút khỏi AI hoặc các lĩnh vực khác để chuyển sang khai thác mỏ,” ông nói. “Đúng, chúng ta đang thu hút nhiều người hơn, nhưng vẫn chưa đến mức nhà đầu tư cảm thấy cần phải phân bổ lại vào ngành khai thác.”
Hoffmann cho rằng một tín hiệu rõ ràng hơn để chu kỳ tăng giá bước vào giai đoạn mạnh mẽ sẽ là sự trở lại của các nhà đầu tư tổ chức lớn, những người thường đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực này.
Mặc dù một phần đầu tư tổ chức đang trở lại, đặc biệt là từ các quỹ lương hưu, Hoffmann cho biết thị trường vẫn thiếu sự hưng phấn diện rộng thường thấy ở giai đoạn cuối của chu kỳ tăng giá.
Thay vào đó, đợt tăng hiện tại được dẫn dắt bởi các yếu tố cơ bản vững chắc trong ngành. Các công ty khai thác mỏ đang tạo ra biên lợi nhuận kỷ lục và dòng tiền tự do khi giá gold liên tục tăng cao.
“Chúng ta đang chứng kiến các đợt tài trợ lớn và dòng tiền mạnh từ các nhà sản xuất,” Hoffmann nói. “Nhưng chưa có hiện tượng bong bóng.”
Ông cho biết một yếu tố có thể thu hút các nhà đầu tư tổ chức lớn quay lại ngành này là sự chú trọng mạnh hơn vào lợi nhuận vốn.
Hoffmann lưu ý rằng mặc dù các chương trình mua lại cổ phiếu đang được chú ý, nhiều nhà đầu tư tổ chức—đặc biệt là các công ty bảo hiểm—lại quan tâm hơn đến nguồn thu nhập cổ tức ổn định.
“Tôi nghĩ chúng ta đang đi trên con đường lành mạnh với việc tăng cổ tức và mua lại cổ phiếu,” ông nói. “Với các nhà đầu tư tổ chức lớn, điều quan trọng là chứng minh họ có thể tạo ra lợi nhuận ổn định, ngay cả trong một năm thị trường đi ngang.”
Mặc dù các công ty khai thác hiện có bảng cân đối tài chính khỏe mạnh nhất trong lịch sử gần đây, Hoffmann cũng lưu ý rằng lĩnh vực này đối mặt các thách thức cơ cấu, nhất là khi nói đến việc duy trì tăng trưởng sản lượng.
Ông cho biết nhiều nhà sản xuất gold lớn nhất thế giới đang đối mặt với tình trạng sản lượng suy giảm, điều này làm phức tạp khả năng mở rộng cổ tức hoặc chứng minh tăng trưởng dài hạn.
“Vấn đề là sản lượng của nhiều ông lớn đang giảm,” ông cho biết, và chỉ ra rằng các công ty như Barrick, Newmont và Agnico Eagle đều chứng kiến xu hướng sản lượng yếu đi những năm gần đây.
Cùng lúc đó, Hoffmann cho biết những phát hiện lớn mới còn rất khan hiếm, càng hạn chế cơ hội tăng trưởng cho ngành này.
“Chúng ta thực sự chưa có khám phá lớn nào trong vài năm qua,” ông nói. “Phát hiện đáng chú ý cuối cùng là mỏ Valley của Snowline, và đó cũng đã là vài năm trước.”
Dù đối mặt với những thách thức này, Hoffmann cho biết các yếu tố cơ bản đang được cải thiện tiếp tục hỗ trợ câu chuyện về thị trường tăng giá rộng hơn. Khi giá gold ở gần mức cao kỷ lục và các công ty khai thác đang mở rộng biên lợi nhuận, ông kỳ vọng vốn sẽ dần dịch chuyển sâu hơn trong ngành, từ các nhà sản xuất lớn sang các công ty phát triển và cuối cùng là doanh nghiệp thăm dò.
Tuy nhiên, ông cho biết hiện tại các nhà đầu tư vẫn tập trung chủ yếu vào các nhà sản xuất lớn nhất.
“Hoạt động chủ yếu vẫn diễn ra ở các công ty lớn,” Hoffmann nói. “Khi gold tiếp tục tăng, biên lợi nhuận ở đó thực sự là quá lớn.”
