Hassett AI qarzi xatarini kichraytirdi: Sanoatda mablag‘lar yetarli, umumiy sotilish xavfi yo‘q

Oq Uy Milliy Iqtisodiyot Qo‘mitasi direktori Kevin Hassett sun’iy intellekt infratuzilmasini qurish uchun moliyalashtirish xavfi bo‘yicha bozorda mavjud tashvishlarni kamaytirdi. U shunday dedi: “AI sohasi, aslida, juda boy moliyaviy ekotizimga ega; hatto ayrim korxonalar qarz bosimiga duch kelsa ham, bozorda moliyaviy qudratga ega kompaniyalar bor va ular muammoga duch kelgan firmalarga yordam berishga tayyor bo‘lishi mumkin.”

Hassett dushanba kuni CNBCga bergan intervyusida, so‘nggi paytda texnologiya aksiyalari narxi keskin pasaygani, AI sohasida keng ko‘lamli sotuv xavfi borligini anglatmaydi, dedi.

U tan oldi: ayrim korxonalar katta miqdorda qarz olgan bo‘lishi mumkin va bu diqqatga sazovor, biroq ayni paytda sohada moliyaviy imkoniyati katta kompaniyalar ham mavjud bo‘lib, ular mos ravishda aksiyalar va qarz majburiyatlariga egalik qiladi, va ular imkoniyat tug‘ilganda kompaniyalarni sotib olish yoki moliyaviy yordam ko‘rsatishi mumkin.

“Bu ekotizimda juda ko‘p naqd pul jamlangan, menimcha, odamlar bunday holatdan xotirjam bo‘lishi kerak,” dedi Hassett. Uning ta’kidlashicha, oldin narxlar jiddiy oshganidan so‘ng bozor ba’zan ma’lum darajada to‘g‘rilashga muhtoj, biroq u to‘liq sotuv xavfi yo‘qligini ta’kidladi.

Hassettning bayonoti, aynan AI aksiyalari yangi bosqichdagi tuzatishga duch kelayotgan paytga to‘g‘ri keladi. O‘tgan hafta texnologiya aksiyalari sotilishi kuchaydi, Google va Intel’ning natijalari kutilganidan past bo‘ldi, sarmoyadorlar esa AI infratuzilmasiga sarmoya qaytarilishini tobora ko‘proq tashvish qilmoqda.

Bozor AI’ga sarmoya qaytarilishini qayta ko‘rib chiqmoqda

So‘nggi vaqtda bozorning AI sohasiga nisbatan xavotiri korxonalar yuqori o‘sishni saqlab qola oladimi, degan savoldan kapital harajatlar yetarli daromad va naqd pul oqimini ta’minlaydimi, degan savolga o‘tmokda.

Yirik AI sarmoyadorlarining so‘nggi moliyaviy hisobotlari bulutli hisoblash xizmatlari hamon kuchli o‘sishda davom etayotganini ko‘rsatsa-da, sarmoyadorlar endi data markazlar qurilishi xarajatlariga va bu harajatlarning korxonalarning erkin naqd pul oqimiga qanday ta’sir qilayotganiga qiziqmoqda. Kapital sarmoyalari ortishi bilan, bozor yirik texnologik kompaniyalardan ko‘proq daromad talab qila boshlaydi.

Avvalgi hisobotlar shuni ko‘rsatdiki, Alphabet, Amazon va Meta barchasi AIga oid sarmoya rejalarini yanada kengaytirgan. Shu bilan birga, ba’zi korxonalarning erkin naqd pul oqimi ancha siqilgan va bu sarmoyadorlarda doimiy o‘sishni moliyalashtirish uchun mablag‘ qayerdan kelishini savol ostiga qo‘ymoqda.

Sun’iy intellekt uchun moliyaviy bosimlar kuchaymoqda

AI infratuzilmasini moliyalashtirish bozorida tobora tinimsiz bosim kuchayib bormoqda. Ma’lumot markazlari va chiplarni qurish uchun ajratilgan ayrim obligatsiyalar va kreditlarning daromadliligi allaqachon ikki xonali ko‘rsatkichlarga yetdi, banklar esa ushbu moliyaviy xavflarni sug‘urta kompaniyalari va boshqa sarmoyadorlarga o‘tkazishda tobora qiynalmoqda.

Bozor ayniqsa “Neocloud” deb nomlanuvchi professional AI hisoblash xizmatlari yetkazib beruvchilariga e’tibor bermoqda — bu kompaniyalar avval juda katta mablag‘ni hisoblash infratuzilmasini qurishga sarflashi, so‘ngra hisoblash quvvatini ijaraga berib, xarajatlarni qoplashga harakat qiladi.

Financial Times’ning ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilda AI sohasida qarzga asoslangan moliyalashtirish 600 milliard AQSh dollaridan oshishi mumkin, bu 2024-yilga nisbatan qariyb 10 baravar ko‘p. Butun dunyoda foiz stavkalari ko‘tarilishi hisobiga kapital qiymati AI infratuzilmasiga sarmoya kiritishda cheklovchi muhim omilga aylanmoqda.