Goldman Sachs strategi namoyonlari ogohlantirdi: Daromadlar vaqtinchalik fond bozorini qo'llab-quvvatlamoqda, agar AQSh obligatsiyalari tezroq sotilsa, AQSh fond bozori bosim ostida qolishi mumkin.

Butun dunyo obligatsiyalari daromadliligi o‘n yilliklar davomida yuqori darajalarda saqlanib turibdi, AQSh fond bozori esa mustahkamligining sinoviga duch kelmoqda.

Goldman Sachs bosh global fond bozori strategiyasi bo‘yicha mutaxassisi Peter Oppenheimer ogohlantirdiki, agar obligatsiya bozori sotilishi yanada kuchaysa, ayniqsa daromadlilik tez sur'atlarda oshsa, AQSh fond bozori tezda nochor ahvolga tushib qolishi mumkin. Uning ta'kidlashicha, haqiqiy e'tibor qaratish kerak bo'lgan narsa — obligatsiya bozori hozirgi darajadan yanada ko‘proq va keskin sotuvga yuz tutadimi, yo‘qmi, shudir. U shunday dedi: “Bunday holatda menimcha, fond bozori zaiflashadi.”

U yana shuni qayd etdi: joriy yilda korxonalar daromadalari nisbatan sog‘lom chiqdi va bu AQSh fond bozori qiymatiga bosimni qisman kamaytirishga yordam berdi hamda obligatsiya daromadliligi o‘sishiga qarshi fond bozoriga muayyan himoya tayanchini yaratdi.

Hozircha, fond bozori obligatsiya bozorida davom etayotgan sotuv natijasida yaqqol zarba yemadi. Ammo butun dunyo bo‘ylab o‘rtacha obligatsiya daromadliligi notinch sentabr oyi yakunida hamon o‘n yilliklar davomida kuzatilgan yuqori darajaga yaqin qolayotgani sababli, daromadlilikning yuqoriligi va korxonalar foydasining o‘sishi o‘rtasidagi raqobat bozorda asosiy diqqat-maraz markaziga aylanmoqda.

Foyda hanuz tayanch bermoqda, lekin bu tampon cheksiz emas

Oppenheimerning fikricha, hozirda AQSh fond bozorining foyda asoslari hanuz ijobiy ko‘rinishda. Bir necha yildan buyon sof foydaning o‘sishi natijasida, korxonalar nominal iqtisodiy kengayishdan foyda olishda davom etmoqda, inflyatsiya va real ishlab chiqarish o‘sishi esa kompaniyalar daromadlarini ko‘tarib, fond bozori uchun muayyan quvvat bermoqda.

Ammo bu tayanch cheklanmagan. U ta’kidlaydi: agar obligatsiya daromadliligi yana ko‘tarilsa, ayniqsa juda tez o‘sadigan bo‘lsa, fond bozori muhim bosim ostida qoladi. “Biz ilgari ham aniqladik: nafaqat daromadlilikning mutlaq darajasi, balki o‘zgarish tezligi va daromadlilikka ta’sir qilayotgan omil ham muhim.”— deydi u.

Bu shuni anglatadiki, yuqori daromadlilikning o‘zi fond bozorida o‘zgarish bo‘lishini kafolatlamaydi, eng xavflisi — qisqa muddatda daromadlilikning keskin oshishidir. Foyda o‘sishi baholashga bo‘lgan bosimni hanuz yumshata oladigan bo‘lsa, fond bozori mustahkamlikni saqlashi mumkin; biroq, risksiz foiz stavkalari tez o‘sib ketsa, baholashga bo‘lgan bosim ham shu tezlikda kuchayadi.

Bozordagi kelishmovchilik asosiy e'tiborni daromadlilik qanchalik tez osha olishiga qaratmoqda

Ushbu obligatsiya sotilishining orqasida, bozorda energiya narxlarining o‘sishi inflyatsiyani kuchaytirib, Federal Reserve stavkasi yo‘nalishiga ta’sir qilishi mumkinligi borasida xavotirlar kuchaymoqda. Chorshanba kuni AQSh davlat obligatsiyalari daromadliligi ilgari kuzatilgan o‘sish sur’atini vaqtincha sekinlashtirdi, Chunki AQSh iqtisodiyoti haqida e’lon qilingan ma’lumotlar biroz salqinlashish belgilarini ko‘rsatdi, biroq butun dunyo obligatsiya daromadliligi umuman olganda hanuz o‘n yilliklardagi yuqori darajaga yaqin qolmoqda.

Daromadlilikning yanada oshishi fond bozoriga qay darajada ta'sir ko‘rsatishi masalasida Wall Street institutlari orasida ham turlicha fikrlar mavjud. Morgan Stanley’dagi Marina Zavolock fikricha, hatto AQSh obligatsiya bozori yangi sotuv bosqichiga o‘tsa ham, fond bozori muayyan darajada mustahkamlikni saqlab qolishi mumkin.

Barclays’ning Emmanuel Cau boshchiligidagi strateglar guruhi esa ehtiyotkorroq. Ularning fikricha, foiz stavkalari o‘sishi “tanlov yo‘q” (TINA) savdosi jozibasini pasaytirar ekan, fond bozoridagi yuqoriga harakat momentumini susaytirmoqda.

Natijada, bozor oldida turgan asosiy muammo shunchaki “yuqori daromadlilik” va “yuqori baholash” qarama-qarshiligi emas, balki korxona foydasining o‘sishi o‘sib borayotgan foiz stavkalari bosimini hanuz qoplay oladimi yoki yo‘q, shudir. Agar daromadlilik asta-sekin o‘sa borsa, foyda hali ham fond bozoriga tamponsi bo‘la oladi; biroq obligatsiyalar keskin sotila bosh­lasa, foiz stavkalari tez yuqorilasa, fond bozoriga bo‘lgan bosim ham ancha kuchayadi.