Xorijdagi kapital AQSh fond bozorini faol sotib olmoqda! So‘nggi 12 oyda 942 billions dollar sof kapital oqimi, 1985 yildan buyon rekord darajada

Chetdan kelayotgan mablag‘lar Amerikaning fond bozoriga ilgari kuzatilmagan miqyosda oqib kirayotgani, shu bilan birga AQSH obligatsiyalariga talab ancha pasaygani, bu struktura o‘zgarishi global kapital oqimlari tarkibini qayta shakllantirmoqda.

Amerika Moliya vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning iyuligacha bo‘lgan o‘tgan 12 oyda chet ellik investorlarning AQSH aksiyalari va investitsiya fondlaridagi ulushlarni sof xaridi 942 milliard dollarni tashkil etdi, bu esa 1985 yildan beri qayd etilgan eng yuqori suruvchi 12 oylik ko‘rsatkichdir. AQSH Iqtisodiy tahlil byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning ikkinchi choragida bir chorakdagi sof xarid 426 milliard dollarga ko‘tarilib, 2025 yilning shu davriga nisbatan 62% o‘sdi va avvalgi 2022 yilda qayd etilgan 299 milliard dollarlik chorak rekordini yangiladi.

Bunga zid ravishda, chet ellik investorlarning AQSH obligatsiyalariga talabi bir vaqtda qisqardi — ikkinchi chorakda AQSH obligatsiyalari 188 milliard dollarga sof xarid qilindi, bu birinchi chorakdagi 314 milliard dollarga nisbatan past natija.

Oylik ma’lumotlarga ko‘ra, chetdan kelayotgan kapitalning AQSH aksiyalarini sotib olish sur’ati ikkinchi chorakda tezlashishda davom etdi — aprel oyida 110 milliard dollar, iyunda esa 182 milliard dollarga ko‘tarilgan bo‘lsa, iyulda bu ko‘rsatkich keskin pasayib, 3,7 milliard dollarga tushdi. Shunga qaramay, chet ellik investorlar ketma-ket oltinchi oy davomida hali ham sof xarid pozitsiyasini saqlab qolishdi.

Ushbu mablag‘ oqimi va AQSH fond bozorining bir vaqtdagi kuchli ko‘rsatkichi bir-birini tasdiqladi. Iyul oyigacha bo‘lgan o‘tgan 12 oyda AQSHning asosiy indeksi S&P 500 taxminan 20%ga o‘sdi, SanDisk, Western Digital va Intel kabi texnologik aktsiyalar esa yuqori o‘sishga erishdi. Ikkinchi chorakda S&P 500 bir chorakda 14,9%ga oshdi — ilgari indeks Eron urushi boshlanishi natijasida keskin pasaygandi, biroq bu qisqa muddatli bo‘ldi — bu esa 2020 yildan beri eng yaxshi chorak ko‘rsatkichi hisoblanadi.

Xalqaro Munosabatlar Kengashi yetakchi ilmiy xodimi Brad Setserning ta’kidlashicha, ikkinchi chorakdagi xarid hajmining g‘ayrioddiy ortishi, qisman, avvalgi birinchi chorakda sust xarid natijasining kechikkan aks etishidir. Biroq makro o‘zgarish hali ham chet el sarmoyadorlarining AQSH aksiyalarini rekord miqdorda sotib olishini ko‘rsatmoqda.

Setser Koreya fond bozoridagi kuchli o‘sishni muhim turtki omillaridan biri sifatida ta’kidladi. Samsung va SK hynix kabi aktsiyalarda katta o‘sish bilan mahalliy investorlar konsentratsiya limitiga to‘qnash kelib, AQSH aksiyalari va global aktivlarga diversifikatsiya qilishga majbur bo‘lishdi. "Siz kamdan-kam hollarda Koreyadan 200 milliard dollardan ziyod bir tomonlama chiqib, global fond bozoriga, asosan AQSH aksiyalariga oqib kirishini ko‘rasiz," dedi Setser, "bu kapital oqimi dinamikasi dollar muhitida g‘ayrioddiy darajadagi kapital oqimi bilan to‘liq mos keladi."

Setser shu tendensiyaning boshqa tomoniga ham e’tibor qaratdi: AQSH byudjet taqchilligi doimiy ravishda kengayayotgan bir paytda, chetdan kelayotgan mablag‘larning AQSH davlat obligatsiyalariga talabi sustlashmoqda, bu esa davlat qarzi moliyalashtirilishiga ehtimoliy bosim qiladi.

"Hammaga go‘yo AQSH aksiyalari juda ma’quldek tuyulyapti," — dedi Setser.

Ushbu vaziyat obligatsiya bozori uchun ijobiy signal emas. Chet el talabining aksiyalarga o‘tishi va davlat obligatsiyasidan chiqib ketishi AQSH hukumati katta hajmda qarz chiqarayotgan bir paytda, ko‘proq mahalliy xaridorlarga yoki yuqoriroq moliyalashtirish xarajatlariga tayanishni anglatadi.