Spór o przejrzystość w Rezerwie Federalnej USA: czy milczenie naprawdę jest złotem?

Przewodniczący Fed, Wosh, promuje „cichszy” styl banku centralnego, lecz wewnątrz napotyka coraz bardziej publiczny opór. Tymczasem wysoki poziom niepewności dotyczący perspektyw stóp procentowych wystawia tę strategię na próbę.

Od wrześniowej podwyżki stóp przez Fed, koledzy Wosha pojawili się publicznie ponad 40 razy, prezentując stanowiska polityczne przez telewizję, podcasty, wywiady, media społecznościowe i rozmaite fora, skutecznie obniżając oczekiwania rynku dotyczące dalszych podwyżek. Opublikowane w środę dane o inflacji pokazują, że ceny konsumpcyjne we wrześniu wzrosły o 3,7% rok do roku, co ponownie zakłóca prognozowanie ścieżki decyzji Fed przez rynek, a podwyżka stóp w październiku jest obecnie oceniana jako prawdopodobieństwo pół na pół. Ta rzadka niepewność uwydatnia koszty preferowanej przez Wosha ciszy.

Wosh wystąpi w piątek podczas corocznego spotkania Międzynarodowego Funduszu Walutowego w Bangkoku oraz wygłosi przemówienie — to ostatnia publiczna okazja do nakierowania oczekiwań rynkowych przed decyzją Fed o stopach procentowych za niecałe dwa tygodnie.

Wosh ma swoją logiczną wizję komunikacji: im mniej przedstawicieli Fed dyskutuje o kierunku stóp procentowych, tym bardziej rynek polega na danych gospodarczych przy podejmowaniu decyzji — co z kolei daje Fed lepsze sygnały do własnych decyzji.

Podczas spotkań banków centralnych w Sintrze w Portugalii, w Jackson Hole w Wyoming, przesłuchań w Kongresie i pytań dziennikarzy, Wosh zawsze trzymał się tego stanowiska. Usunął sformułowania związane z „forward guidance” z komunikatów po posiedzeniach Fed i powołał grupę roboczą — powszechnie oczekuje się, że grupa ta zaleci zniesienie kwartalnych prognoz ścieżki stóp (tzw. „dot plot”), stosowanych przez Fed od lat.

Ta zmiana oznacza przewrót w dekadach wysiłków — obecny system komunikacji budował się, gdy Fed stopniowo odchodził od niejasnego stylu poprzedniego przewodniczącego, Alan Greenspana; styl ten Wosh otwarcie podziwia. Warte uwagi jest, że amerykańscy ekonomiści Robert Hall i Michael Woodford właśnie zdobyli Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii na 2026 rok — ich pionierskie badania stały się teoretyczną podstawą dla przejścia Fed i innych banków centralnych na bardziej przejrzystą komunikację.

Mimo to, wielu przedstawicieli Fed wyraźnie zapowiada, że nie zamierza milczeć.

Przewodnicząca Cleveland Fed, Beth Hammack, podczas poniedziałkowego wywiadu dla Reuters, mówiła wprost:

"Jeśli ktoś chce mi udowodnić, że brak wypowiedzi pomaga opinii publicznej, rodzinom i przedsiębiorstwom podejmować lepsze decyzje i wzmacnia naszą wiarygodność jako instytucji, z chęcią wysłucham. Ale uważam, że trudno będzie taki dowód przedstawić."

Przewodniczący New York Fed, John Williams, i wiceprzewodniczący Fed, Philip Jefferson, użyli jeszcze bardziej stanowczego języka — ich rzadko spotykana jednoznaczność odegrała kluczową rolę w łagodzeniu oczekiwań rynku dotyczących podwyżek stóp. Doradca ds. globalnej gospodarki w PIMCO, Richard Clarida, komentując tę dwójkę, stwierdził: "Rynek zauważa, że dwóch z 'trzech jeźdźców' przekazało bardzo spójny komunikat." — wiceprzewodniczący Fed, szef New York Fed oraz przewodniczący Fed są zwykle uznawani za trzech najbardziej wpływowych decydentów.

Clarida, były wiceprzewodniczący Fed, mówi, że traktował jako obowiązek wyrażanie stanowiska przewodniczącego komitetu komunikacyjnego, ale zaznacza też, że "otoczenie, w którym się znajdujemy, wymaga słuchania wszystkich członków komitetu."

Członek zarządu Fed, Christopher Waller, podczas zeszłotygodniowego wystąpienia w Turcji, zwrócił uwagę na kolejny wymiar ryzyka. Popiera Wosha w kwestii tego, że deklarowanie konkretnej ścieżki stóp może utrudniać elastyczne reagowanie na nowe informacje; jednocześnie ostrzega, że brak jakichkolwiek sygnałów "może zaskoczyć rynek, wywołać wahania", co sprawia, że ścieżka wyceniana przez inwestorów może być znacznie bardziej lub mniej restrykcyjna dla gospodarki, niż przewiduje Fed.

Te obawy nie są bezpodstawne. W sierpniu tego roku Wosh nie wyjaśnił szczegółowo decyzji Fed o utrzymaniu stóp bez zmian po lipcowym posiedzeniu, jedynie podkreślił „zero tolerancji” wobec inflacji — rynek rzucił się do obstawiania braku podwyżek w najbliższym czasie. Ostatecznie Wosh musiał sam przerwać ciszę, sugerując, że podwyżka rzeczywiście wkrótce nastąpi — choć ponownie podkreślił sympatię do „cichszego Fedu”.

Wcześniej w tym roku publiczne wypowiedzi Williamsa i Jeffersona również odegrały rolę korygującą, gdy oczekiwania rynku bardzo odbiegały od wrześniowego „dot plotu” Fed — ten pokazał, że urzędnicy spodziewają się łagodniejszej ścieżki podwyżek niż rynek.

Były przewodniczący Chicago Fed, Charles Evans, powiedział w tym tygodniu do ekonomistów w Cleveland: "Przejrzystość jest kluczowa dla tego, w jaki sposób bank centralny stara się osiągać swoje cele." Evans zdecydowanie promował silny „forward guidance” po kryzysie finansowym w latach 2007-2009, wspierając tym odbudowę gospodarki.

Makrostrateg Wellington Management, Juhi Dhawan, proponuje inną interpretację: Oświadczenia Jeffersona i Williamsa mogą umożliwić Woshowi "przekazanie swojego komunikatu, bez bycia tym, który przekazuje go osobiście".

"Chcę dać mu trochę czasu na znalezienie idealnej formy komunikacji," mówi Dhawan, "w ostatnich miesiącach, gdy Fed starał się dostosować trajektorię stóp, wartość komunikacji — jeśli coś takiego istnieje — stała się bardzo jasna."

Eksperyment Wosha z ciszą nie został jeszcze rozstrzygnięty. Przemówienie w Bangkoku w piątek może dodać nowy akcent do tej debaty.