Współzałożyciel Ethereum, Vitalik Buterin, opublikował we wtorek obszerny nowy wpis na blogu zatytułowany "Balance of Power". Wpis ten oferuje krytyczną analizę zbiegających się zagrożeń ze strony "Big Business", "Big Government" i "Big Mob".
Brak mechanizmów kontroli i równowagi
Buterin twierdzi, że mechanizmy kontroli i równowagi, które historycznie utrzymywały siły społeczne w ryzach, nie są już obecne. Ostatecznie rozpadły się one w XXI wieku.
Kanadyjski geniusz powołuje się na szybki postęp technologiczny i automatyzację, argumentując, że korzyści skali umożliwiają potężnym podmiotom konsolidację kontroli w bezprecedensowo szybkim tempie.
Jego proponowanym rozwiązaniem jest koncepcja, którą nazywa "obowiązkową dyfuzją". Strategia ta sprowadza się do wymuszania otwartości i interoperacyjności na zamkniętych systemach.
Buterin opisuje współczesną erę jako "gęstą dżunglę". Główne źródła postępu stały się źródłami lęku.
Twierdzi on, że rządy powinny działać jako neutralne pole gry, a nie jako aktywny uczestnik wybierający zwycięzców.
Jednocześnie Buterin zauważa niepokojącą zmianę w Dolinie Krzemowej. Obserwuje, że liderzy technologii, którzy kiedyś mieli silnie libertariańskie poglądy, obecnie aktywnie starają się zdobyć jak najwięcej władzy rządowej.
Wymuszanie dyfuzji
Sednem argumentu Buterina jest to, że nie można już polegać na naturalnym tarciu, by zapobiec całkowitej centralizacji. Dlatego istnieje pilna potrzeba inżynierowanej dyfuzji.
Wskazuje on na "adversarial interoperability" jako kluczowy mechanizm. Polega to na tworzeniu narzędzi, które integrują się z istniejącymi platformami bez zgody ich twórców. Buterin wymienił kilka przykładów istotnych dla etosu Web3. Przykłady te obejmują interfejsy, które filtrują treści inaczej niż zamierza to platforma gospodarza (na przykład blokery reklam czy filtry AI) oraz systemy umożliwiające transfer wartości bez polegania na scentralizowanych punktach finansowych.
Sci-Hub został wskazany jako narzędzie, które wymusiło sprawiedliwość w nauce poprzez obowiązkową dyfuzję.
"Paradoks: jak możemy mieć kwitnącą cywilizację w XXI wieku... bez ekstremalnej koncentracji władzy?" – pyta Buterin. "Rozwiązanie: nakazać większą dyfuzję."
"Moralność pluralizmu" i rola kryptowalut
Buterin wzywa do syntezy moralności: takiej, która zachęca podmioty do wywierania wpływu, ale jednocześnie zapobiega ich hegemonii.
Warto zauważyć, że użył jako przykładu protokołu liquid staking opartego na Ethereum – Lido. Pomimo posiadania około 24% zdeponowanej podaży ETH, Buterin twierdzi, że Lido jest mniej obawiane niż scentralizowany podmiot o podobnej wielkości ze względu na swoją wewnętrzną strukturę.
"Lido to nie pojedynczy podmiot: to wewnętrznie zdecentralizowana DAO z kilkudziesięcioma operatorami" – pisze Buterin, dodając jednak, że społeczność pozostaje czujna, by Lido nie kontrolowało większości stake'a.
